Preventie / epidemiologie

.

De Mexicaanse griep

Veel burgers en werkers in de gezondheidszorg weten niet of zij te maken hebben met een grote bangmakerij-actie, of dat er sprake is van een reële dreiging van de zgn. Mexicaanse griep, en dat je je moet laten vaccineren. Tegenstanders bedrijven die bangmakerij ook, door te wijzen op het grote gevaar van het aan het vaccin toegevoegde adjuvant (hulpmiddel ter versterking) of op de te botte naalden van de spuiten.

De laatste week in oktober waren er vier dodelijke slachtoffers gevallen na besmetting met Nieuwe Influenza A (H1N1) (Mexicaanse griep). Anderen vinden dit getal te laag om er drukte over te maken, temeer daar de meeste slachtoffers al een andere ziekte onder de leden hadden. Tot de eerste week van november zijn 335 patiënten opgenomen in het ziekenhuis. Bij 58% van de opgenomen patiënten was al sprake van andere medische klachten. In totaal zijn 39 patiënten opgenomen (geweest) op de Intensive Care; bij ruim 60% van hen was ook sprake van andere klachten. Het aantal patiënten met griepachtige klachten dat zich bij de huisarts meldt, is volgens het RIVM stabiel gebleven. Daardoor is in Nederland nog steeds sprake van een milde griepepidemie.

De Gezondheidsraad bekijkt of ook kinderen ingeënt moeten worden. De tweede week van november geeft de Gezondheidsraad daarover advies. Voor de eventuele vaccinatie van kinderen zijn dit jaar 2,7 miljoen vaccins beschikbaar.

Ongeveer 40% van de medewerkers van zorginstellingen en 25% van de artsen willen zich niet laten vaccineren. Nu de griep mild verloopt, dreigt minister Ab Klink (Volksgezondheid) met miljoenen vaccins te blijven zitten. Slechts dertig procent van alle zorginstellingen heeft vaccins tegen Mexicaanse griep besteld. Meer dan tachtig procent van alle huisartsen heeft wel op tijd om vaccins voor hun patiënten gevraagd. De minister heeft 34 miljoen eenheden besteld, maar er worden er waarschijnlijk nog geen tien miljoen gebruikt voor kwetsbare groepen en zorgpersoneel. Dat kan een miljoenenstrop opleveren. De hele inentingscampagne is begroot op 700 miljoen euro. Klink onderzoekt of hij de te veel ingekochte vaccins kan doorverkopen aan een ander ‘koopkrachtig’ land. GroenLinks wil dat de vaccins aan ontwikkelingslanden worden geschonken.

Osterhaus wint Valorisatieprijs van één miljoen euro

Viroloog Ab Osterhaus heeft dinsdag 20 oktober de Valorisatieprijs 2009 ontvangen. Osterhaus heeft de prijs namens zes Nederlandse ministeries ontvangen vanwege zijn inspanningen om wetenschappelijke kennis commercieel te valoriseren (vermarkten) zodat deze beter ten goede komt aan patiëntenzorg. Erica Terpstra heeft de prijs van één miljoen euro uitgereikt De één miljoen euro wordt gebruikt voor verder onderzoek. Osterhaus kwam negatief in het nieuws vanwege zijn belangen in de farmaceutische industrie; door zijn adviezen zouden er veel te veel vaccins zijn ingekocht. Daarover zijn recent Kamervragen gesteld.

Eén-nul voor de kraanwaterlobby?

Onderzoek heeft uitgewezen dat het Amsterdamse drinkwater het beste van Europa is. Het moet mensen motiveren te stoppen met het drinken van flessenwater. Het Amsterdamse drinkwater is het beste van Nederland, Nederlands drinkwater is het beste van Europa, en dus is het Amsterdamse drinkwater het beste van Europa. Waternet, verantwoordelijk voor riool-, oppervlakte- en drinkwater in groot Amsterdam ziet deze uitkomst van een onafhankelijk onderzoek als een aanmoediging om af te stappen van flessenwater, dat met productie en transport een zware belasting vormt voor het milieu.

Maar soms is er ook tegenwind. Een waterbottelaar in Londen, waar kraanwater al actiever aan de man gebracht wordt, begon een pittige advertentiecampagne, om twijfel te zaaien over de kwaliteit van kraanwater. Medio oktober verscheen ook een rapport van KWR Waterresearch dat medicijnresten signaleert als toekomstige bedreiging van het drinkwater, als gevolg van de vergrijzing en het algemeen toenemende medicijngebruik. Met name medicijnen tegen epilepsie worden slecht afgebroken.

Gentherapie helpt bij Parkinson

Apen (makaken) die lijden aan de ziekte van Parkinson, zijn succesvol behandeld met gentherapie. Proeven bij de mens zijn al in gang gezet.

Het idee van gentherapie is dat er genezende genen in het lichaam worden ingespoten. In dit geval gaat het om drie genen die nodig zijn voor de productie van dopamine: een boodschapperstof in het brein. Parkinson-patiënten hebben een ernstig tekort aan die stof, waardoor zij hun bewegingen niet goed meer kunnen coördineren. Er werden geen bijwerkingen geconstateerd, maar die zouden ook nog na zeven jaar kunnen optreden. Tegelijkertijd is ook het Amerikaanse bedrijf Genzyme bezig met gentherapie bij de mens. Dit bedrijf mikt op een iets simpelere versie, niet met drie genen, maar met slechts één gen.

Preventie/ epidemiologie

Risicogroepen krijgen drie griepprikken

Mensen in de medische risicogroepen kunnen in oktober eerst een gewone griepprik krijgen, voor ze worden ingeënt tegen de Mexicaanse griep. Dat heeft het ministerie van VWS recent bekendgemaakt. De risicogroepen zijn mensen van zestig jaar of ouder, mensen met een hart- of longziekte en nier- of astmapatiënten. In totaal gaat het om 4,5 miljoen Nederlanders. Zij die dat willen krijgen eerst een vaccinatie tegen de reguliere griep, minimaal twee weken later de eerste inenting tegen de Mexicaanse griep en minimaal drie weken later de tweede vaccinatie tegen de Mexicaanse griep. (ANP).
De klinische tests die het Zwitserse farmaceutisch concern Novartis uitvoert met een vaccin tegen de Mexicaanse griep blijken succesvol. Het bedrijf heeft bekendgemaakt dat 80 procent van de proefpersonen immuun is na inenting met het vaccin. Na twee inentingen met het vaccin, dat de naam Celtura meekrijgt, is 90 procent immuun voor het virus. Novartis zegt in een persbericht dat het onderzoek uitwijst dat twee dosissen betere bescherming lijken te bieden. Maar één inenting met Celtura kan voldoende zijn om volwassenen te beschermen tegen de Mexicaanse griep.
Minister Klink heeft nauwkeuriger bepaald welk gezondheidspersoneel als eerste in aanmerking komt voor vaccinatie tegen de Nieuwe Influenza A (H1N1): Zorgpersoneel in ziekenhuizen, ambulancepersoneel, huisartsen en huisartsenposten, huisartsassistenten en ander ondersteunend personeel, zorgpersoneel in verpleeg- en verzorgingshuizen, zorgpersoneel in instellingen voor gehandicapten, thuiszorgmedewerkers en verloskundigen. Binnenkort krijgen de geselecteerde beroepsgroepen in de zorg een uitnodiging om vaccins te bestellen bij het Nederlands Vaccin Instituut (NVI).
Arts-microbioloog Miquel Ekkelenkamp becijferde onlangs dat de over de media aangewakkerde paniek over de griep de samenleving onnodig 250 à 500 mln. heeft gekost. De klappen daarvoor krijgt o.a. viroloog Osterhaus, adviseur van de overheid, en financieel belanghebbende bij de geneesmiddelenindustrie.

Eerste Kamer belegt hoorzitting EPD

De Eerste Kamer belegt dit najaar samen met het Rathenau Instituut (een onafhankelijke organisatie die het parlement adviseert en de politieke besluitvorming ondersteunt) een hoorzitting over het Elektronisch Patiëntendossier (EPD). Wie zich geroepen voelt kan zich melden bij de Senaat. De Tweede Kamer is al akkoord, maar de Eerste Kamer heeft bedenkingen. Ze noemen het een ‘expertmeeting’, maar anderen vinden dat hier sprake is adviesbureau-kretologie.

Preventie - Epidemiologie

Het Pandemie-beleid muteert snel (zie ook column ‘Uit de doden opgestaan’)

Het verloop van Nieuwe Influenza A (H1N1) lijkt mild en is tot nu toe vergelijkbaar met de normale seizoensgriep.

Vanwege het milde karakter van de griep schrijven huisartsen niet meer standaard virusremmers voor als iemand griepklachten heeft. De werking van de virusremmers weegt niet altijd op tegen de bijwerkingen die kunnen ontstaan. Dat maakte het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) recent bekend.

Mensen met een verhoogd risico op complicaties als gevolg van de griep krijgen in ieder geval wel virusremmers. In andere gevallen bepaalt de huisarts of een patiënt wel of geen virusremmers nodig heeft.

De groepen mensen die volgens het RIVM een verhoogd risico hebben op complicaties zijn: vrouwen die minimaal 6 maanden zwanger zijn; kinderen jonger dan 2 jaar; mensen met een ernstige immuunstoornis; mensen die ieder jaar toch al een oproep krijgen voor de griepprik.
Nieuwe gevallen van Nieuwe Influenza A (H1N1) worden niet meer geregistreerd door huisartsen. Zij hoeven alleen nog mensen te melden die in het ziekenhuis worden opgenomen of overlijden als gevolg van de griep.

Ook wordt er niet meer standaard laboratoriumonderzoek gedaan bij iedereen met griepverschijnselen.

Kwart verpleegkundigen weigert griepvaccinatie

Een kwart van de verpleegkundigen wil niet worden ingeënt tegen de Mexicaanse griep. Dat concludeert Nursing.nl op basis van een poll onder zeshonderd bezoekers van de site.

Bijna 54 procent wil zich laten inenten. Net geen kwart wil dit niet en 21,9 procent zei geen antwoord op de vraag te weten. Later bleek dat zij geen proefkonijn willen worden van een nieuw vaccin.

Het staat nu al vast dat als de massale uitbraak van het griepvirus Nederland in het najaar zal treffen, medisch personeel als eerste een vaccin zal worden aangeboden.

Voedselallergie plaagt steeds meer Nederlanders

Steeds meer mensen hebben een voedselallergie. Zo’n 2 tot 7 procent van de Nederlanders krijgt klachten na het eten van bijvoorbeeld noten, vis of schaaldieren. Het aantal mensen met allergie neemt wereldwijd toe. Wereldwijd hebben 1,3 miljard mensen last van allergische symptomen, vooral in Westerse landen.

Er bestaat geen medicijn tegen de allergie. Het vermijden van de betrokken etenswaar is lang niet altijd de beste aanpak. In veel gevallen werkt dit de allergie juist in de hand. Wel bestaat therapie die de klachten kan verminderen of wegnemen. Het aantal Nederlanders dat zich middels immunotherapie of allergievaccinatie bij een specialist laat behandelen tegen allergieklachten, is de afgelopen jaren toegenomen.

Protestant leidt gezondste leven

In een onlangs uitgebracht rapport over geloof in ons land legt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) de relatie tussen geloof en levensstijl.

Voor een deel bevestigt het 144 pagina's tellende boekwerk bestaande vooroordelen, zoals het rijke Roomse leven, saaie calvinistische matigheid en islamitische afzondering. Voor een deel levert het rapport ook munitie voor nieuwe 'volkswijsheden'.
Katholieken en niet-kerkelijke medeburgers zijn de zwaarste drinkers van ons land. Leden van de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) leven veruit het gezondst, ze roken weinig en drinken met mate, hoewel hun strengere Biblebelt-vrienden net als de katholieken naar God op zoek gaan achter de (kroon)kurk. Islamieten raken nauwelijks een druppel aan, maar zijn wel weer stevige rokers en van alle gelovigen en ongelovigen in ons land het zwaarlijvigst. Ze bewegen onvoldoende.

PKN'ers, “protestanten zonder zwarte kousen”, komen uit het onderzoek naar voren als de braafste burgers, maar ook de meest sociale. Ze zijn het vaakst actief in het vrijwilligerswerk - ook buiten hun kerk - maar zij weten ook van alle Nederlanders het hoogste inkomen te genereren.

In 2008 rekende 58 procent van de bevolking boven de 18 jaar zich tot een kerkgenootschap. De r.-k.-aanhang is nog steeds het grootst, namelijk 30 procent van die 58 procent. Zo'n 10 procent ziet zich als Nederlands hervormd, 4 procent gereformeerd en 5 procent rekent zich tot de PKN. De islam is goed voor 5 procent van de volwassen bevolking.

Verburg: veearts is te veel apotheek

Minister van Landbouw Gerda Verburg (CDA) onderzoekt of het antibioticagebruik in de veehouderij kan worden teruggedrongen door dierenartsen te verbieden medicijnen te verkopen.

Nu leveren de meeste dierenartsen de geneesmiddelen die ze zelf voorschrijven. Mogelijk verklaart dat het hoge antibioticagebruik in vooral de intensieve veehouderij.