De NVAZ in perspectief

De ledenvergadering op 11 december 2012

Na al hetgeen zich in de voorafgaande twaalf maanden had afgespeeld (zie ook ‘Recapitulatie en bezinning bij de NVAZ. De ledenvergaderingen in november 2011 en mei 2012’), vond eind 2012 een Algemene Ledenvergadering plaats waarin een nieuw perspectief voor de NVAZ gevonden moest zien te worden. Voorzichtig werden stappen gezet in een grotendeels nieuwe situatie, en, naar het zich liet aanzien, niet zonder dat er terechte hoop mocht worden gekoesterd. Toch was er nog een behoorlijk aantal niet te voorziene en niet te controleren factoren, zodat behoedzaamheid geboden was. De onverwacht hoge opkomst, zodat de vergaderruimte in gebouw Lenteleven in Zeist bijna te klein was, en de positieve stemming die tijdens de vergadering heerste, zorgden in ieder geval voor een goed begin.

De ledenvergadering was voorafgegaan door een bijeenkomst voor genodigden in Gouda op 17 oktober 2012, met de veelzeggende titel: ‘Indien er een toekomst is voor de NVAZ, hoe ziet die er uit?’ Het was een informeel gesprek tussen het bestuur van de NVAZ en een aantal stakeholders. De aanleiding waren ontwikkelingen die noopten tot evaluatie, bezinning en het formuleren van een ander perspectief voor de NVAZ, zowel qua inhoud als qua vorm.

‘Biografische’ uitdagingen

De uitkomsten werden verwerkt in de notitie ‘De NVAZ in perspectief’ van 26 november 2012, dat diende als basismateriaal voor deze ledenvergadering. De opsteller ervan, voorzitter Bert Vroon, beschreef de ontwikkelingen van de NVAZ in de jaren 2007-2012. Hij somde de ‘biografische’ uitdagingen op, waarin deze organisatie zich sinds 1 juli 2007, de oprichting van de NVAZ door een interim-bestuur, voortdurend bevindt. De aanvang werd getekend door een te hoog ambitieniveau dat tot de juiste proporties moest worden teruggebracht. De NVAZ was organisatorisch te zwaar opgetuigd en werd afgeslankt. De Ledenraad werd opgeheven.

Het werkveld was ondertussen aan grote veranderingen onderhevig. Lidinstelling Christophorus kwam in financieel zwaar weer, werd onderdeel van De Amerpoort. De Ita Wegman Stichting ging om dezelfde redenen naar de Lievegoed Zorggroep. Het Rudolf Steiner Verpleeghuis werd onderdeel van de Raphaëlstichting. De Lievegoed Zorggroep balanceerde vervolgens op de rand van de financiële afgrond. De Bellisgroep ging op in de Zonnehuizen; ook uit financiële noodzaak. De Zonnehuizen gingen failliet. LSG-Rentray en DeSeizoenen namen de Zonnehuizen via de curator over. Gevolg was ook dat NVAZ-bestuursleden verdwenen met het verdwijnen van hun organisatie of positie. Een slagvaardig en beleidsrijk team was zo nauwelijks op te bouwen.

Stand NVAZ eind 2012

Hoe was de stand bij de NVAZ op dat moment, december 2012? Na drie jaar saneren was de NVAZ op 1 januari 2012 financieel (weer) gezond. Maar met de teloorgang van Zonnehuizen Kind en Jeugd verdween ook weer ongeveer een derde van de contributieopbrengsten in 2012. Een beleidsarme noodbegroting van de NVAZ betekende daardoor het enig haalbare. Met LSG-Rentray en DeSeizoenen werden sinds kort gesprekken gevoerd over een mogelijk lidmaatschap.

Het bestuur van de NVAZ was uitgedund van zes naar vier bestuurders met derhalve twee vacatures. De institutionele zorgaanbieders brachten circa 80% van de contributie op, maar stonden zelf ook onder druk. De betrokkenheid van leden bij de NVAZ was beperkt. De NVAZ werd wel gewild maar niet echt gedragen.

Ontmoeting via congressen, onderwijs en onderzoek werden door het veld zelf en niet door de NVAZ georganiseerd. Daarmee was het profiel van de NVAZ minder zichtbaar. Voorbeelden hiervan waren en zijn de Stichting Herfstcongres, de Medische Sectie met haar voorjaarsconferentie, het Edith Maryon College (EMC) voor mbo-opleidingen, vroeger onderdeel van het Heilpedagogisch Verbond (HPV) maar apart gezet toen de NVAZ ontstond. Ook de HBO-opleiding van de beroepsverenigingen heeft in de Academie voor Antroposofische Gezondheidszorg een zelfstandige positie. Voor onderzoek is de NVAZ nauwelijks meer dan ‘incassobureau’. Het Lectoraat Antroposofische Gezondheidszorg in Leiden, medegefinancierd door de NVAZ, is zichtbaarder dan de NVAZ zelf. De NVAZ werkte met een uitgedunde ‘noodbegroting’ voor 2012 en zal dat ook voor 2013 moeten doen. Personeel was tot een minimum teruggebracht, het secretariaat kent alleen twee voltijdsbanen. Door (langdurige) ziekte van de verenigingssecretaris was het secretariaat verder uitgedund.

Functies van de NVAZ

Dat is allemaal weinig florissant. Maar toch zag de voorzitter een gemengd, maar zeker niet negatief beeld. De NVAZ vervult nog steeds een aantal zeer wezenlijke functies. Zij is voor de eerstelijn een verbindende faciliterende en vertegenwoordigende schakel en vervult als zodanig een belangrijke rol. De NVAZ heeft een ‘beschermende functie’ naar het veld als geheel, zoals wanneer een van de leden, bijvoorbeeld een beroepsvereniging, onder vuur komt te liggen (denk aan incidenten). In deze zin verschaft de NVAZ legitimatie, vooral aan de therapeuten.

– Hoewel ogenschijnlijk weinig zichtbaar, is de NVAZ wel zó gepositioneerd dat zij de breedte van het veld kan overzien en verbindingen maken, naar binnen en naar buiten. Nog los van de ‘verwijsfunctie’ waarin de NVAZ een zichtbaar loket is. Die verbindingen zijn zichtbaar naar het Lectoraat, de Leerstoel, het EMC, de Academie in oprichting, internationaal, de zorgverzekeraars, ministeries enzovoort.

– De NVAZ bewerkstelligt, rechtstreeks of indirect, ontmoeting. Dat houdt ook in wisselwerking in het licht van wat antroposofische identiteit is, zoals uitwisseling van ‘best practices’ en andere uitdagingen. De NVAZ zou uniek kunnen zijn in de ontmoeting van de eerste-, tweede- en derdelijnszorg. De opdeling in sectoren heeft dat onbedoeld beperkt.

– Verder is er de coördinatie van onderzoekthema’s: de NVAZ is vertegenwoordigd in de projectbegeleidingsgroep van het Lectoraat Antroposofische Gezondheidszorg aan Hogeschool Leiden en in het curatorium van de Lievegoed leerstoel aan de Vrije Universiteit. Daarin kan de NVAZ mede de onderzoeksthema’s (onderzoeksprogramma) bepalen. Dat wordt voorbereid binnen de NVAZ, waartoe er een werkgroep onderzoek is ingericht.

– Er is een regiefunctie voor onderwijs: de Academie, waarin de opleidingen van de beroepsgroepen momenteel worden ondergebracht, werd mede mogelijk gemaakt door de NVAZ. Er is de internationale functie, ook al hebben de beroepsgroepen eigen zelfstandige internationale vertegenwoordigingen. In de ‘werkgroep zorgverzekeringen’ wordt de relatie van het werkveld met de zorgverzekeraars door de NVAZ gecoördineerd.

– Tot slot zijn te noemen de Zorggids (verwijsfunctie), de website en De Digitale Verbreding. De NVAZ heeft altijd wel een rol gespeeld in het afficheren van de antroposofische zorg, maar door geldgebrek is dat helaas nog niet zo tot zijn recht gekomen als we zouden willen. De potentie is er echter wel degelijk.

Wat te doen?

Er zijn voldoende uitdagingen voor de antroposofische zorg; een vitaal samenwerkingsverband daarbinnen blijft essentieel en is helemaal van deze tijd. De NVAZ vervult, hoe onzichtbaar helaas soms ook, een aantal relevante functies. Die werden in het stakeholdersgesprek op 17 oktober door niemand betwist. Ook DeSeizoenen en LSG-Rentray zien functies voor een samenwerkingsverband weggelegd. De betrokkenheid bij de NVAZ is echter beperkt; de contributiekracht kwetsbaar en sommige regiefuncties, als deze er al zijn, diffuus. Dit betreft onderzoek, onderwijs, de internationale representatie en externe PR. Dit alles maakt intern een evaluatie nodig, maar ook gesprekken met relevante omringende collega-instellingen, zoals EMC, de Academie in oprichting en het Lectoraat.

Nu ook gesprekken met De Seizoenen en LSG-Rentray worden opgestart over een (mogelijke) aansluiting van hen bij de NVAZ, ligt het voor de hand beide zoektochten te integreren. Hierbij gaat het om het herijken van de doelstelling van de NVAZ. Inclusief missie, visie, strategie en vorm van de NVAZ, waaronder voorzitterschap, bestuur en sectorberaden.

De inschakeling van een procesbegeleider lijkt zinvol. Deze inventariseert de wensen over taken en inrichting van de NVAZ bij alle stakeholders: instellingen, potentiële NVAZ-leden, sectorberaden, bestuur en secretariaat. De procesbegeleider is afkomstig uit de antroposofische zorg of beweging, maar is ‘onafhankelijk’. Dat wil zeggen: geen belanghebbende. Vóór de zomer van 2013 moet het hele proces afgerond zijn, anders duurt het te lang. Het bestuur vroeg de Algemene Ledenvergadering in te stemmen met deze aanpak en dat deed zij. Waarmee een belangrijk nieuw perspectief voor de NVAZ was gegeven.

Naast dit belangrijke agendapunt waren er ook twee inhoudelijke bijdragen. De eerste werd gegeven door Phlipp Jan Flach, directeur van DeSeizoenen, die zijn ervaringen van de afgelopen twaalf maanden schetste. Het waren zijn eerste indrukken van de ervaringen opgedaan met de antroposofische zorg binnen De Seizoenen, als opvolger van De Zonnehuizen. De tweede bijdrage werd geleverd door Ron Dunselman, voormalig voorzitter van de Antroposofische Vereniging en voormalig opnamecoördinator en beleidsmedewerker van Arta Verslavingszorg, die sprak over de ‘schaduwzijde van de wil’.

We hopen een volgende keer over de inhoud van deze bijdragen meer te kunnen berichten. Houd daarom De Digitale Verbreding in de gaten!

(Overigens kunt op de website van de NVAZ onder ‘Actueel’ lezen dat het World Economic Forum uit Davos algemeen directeur Phlipp Jan Flach van DeSeizoenen heeft uitgeroepen tot Young Global Leader.)

Michel Gastkemper

Start project Opleidingen in verbinding

Ontwikkeling Academie Antroposofische Gezondheidszorg en Netwerk Hoger onderwijs

Per 1 januari 2011 is het project Opleidingen in verbinding van start gegaan. Dit is een samenwerkingsverband van het Opleidingenoverleg van de medische sectie van de Antroposofische Vereniging in Nederland (Opleidingenoverleg AViN) en de Nederlandse Vereniging van Antroposofische Zorgaanbieders (NVAZ).

De aanleiding voor dit project is de al langer gevoelde noodzaak om te komen tot een nadere samenwerking tussen de vele afzonderlijke opleidingen en scholingstrajecten in het veld van de antroposofische gezondheidszorg (AG) in Nederland, en tot een hechte en duurzame inbedding in het reguliere veld van opleiding en scholing.

Deze noodzaak is sinds vele jaren onderwerp van gesprek geweest in het Opleidingenoverleg AViN. Daarnaast heeft de NVAZ in 2010 het thema Opleidingen als beleidsgebied opgenomen in haar meerjarenbeleid, daar opleiding en scholing mede van groot belang is voor de zorgaanbieders.

In de vanuit het Opleidingenoverleg ingerichte Taskforce opleidingen is in september 2010 besloten tot het gezamenlijk inrichten van een project voor de duur van circa één jaar. De Taskforce is met het nemen van het genoemde besluit aan een einde gekomen en opgeheven.

De kernopdracht van het project is om te komen tot een omvattend beleid voor hoger onderwijs in het veld van de antroposofische gezondheidszorg. Nadere doelstellingen zijn:

– Versterken van de verbinding tussen de opleidings- en nascholingstrajecten in het veld van de AG. Oprichten van een samenwerkingsverband in de vorm van een Academie Antroposofische Gezondheidszorg (Academie AG) voor hoger onderwijs;
– Tot ontwikkeling brengen en onderhouden van een netwerk met reguliere instellingen voor hoger onderwijs vanuit het veld van de AG.

Het project heeft de looptijd van in principe één jaar.

Het project wordt aangestuurd door een stuurgroep bestaande uit Truida de Raaf, voorzitter, namens de (medische sectie van de) AViN, Mieke van den Goorbergh, namens het bestuur NVAZ, en Marinus van der Meulen vanuit de NVAZ sector instellingen.

Voor de uitvoering van het project is als projectleider Maarten Michiel Mahler aangesteld voor een dag per week. De middelen hiertoe zijn door de NVAZ beschikbaar gesteld. Daarnaast heeft de AViN middelen toegezegd waaruit de benodigde expertise op gebied van hoger onderwijs zal worden ingehuurd in de persoon van Dick Keijzer.

De stuurgroep denkt in dit traject de volgende resultaten te behalen:

1. Er is een Academie Antroposofische Gezondheidszorg i.o.;
2. Er is een netwerk met reguliere instellingen voor hoger onderwijs vanuit het veld van de AG.

Aan deze resultaten zal ten grondslag liggen:

a. een omvattende beschrijving van de huidige situatie inclusief kansen en bedreigingen;
b. een beschrijving van de gewenste reële situatie inclusief inventarisatie van kansen en risico’s;
c. een Plan van Aanpak voor de implementatie van de gewenste situatie. Waar mogelijk zijn uitwerkingsstappen al gezet;
d. een advies als onderdeel van het plan van aanpak over de gewenste opvolging van het project inclusief een voorstel voor de juridische constructie (rechtsvorm).

Behalve de rapportage aan de opdrachtgevers – het bestuur NVAZ en het Opleidingenoverleg – zullen de direct belanghebbenden door middel van regelmatige berichtgeving, vragenrondes enzovoort nauw bij de beleidsontwikkeling worden betrokken. Deze belanghebbenden zijn de bij de NVAZ aangesloten instellingen, de bij de NVAZ aangesloten beroepsverenigingen, en de zelfstandige opleidingen in het veld van de AG.

Op vrijdag 17 juni 2011 zal van 14.00 tot 17.00 uur in Zeist een conferentie ‘Opleidingen in verbinding’ gehouden worden voor vertegenwoordigers uit het veld van de AG, waarin de tussentijdse resultaten zullen worden gepresenteerd en bespoken. Naast een analyse van de status quo zal in concept de mogelijk gewenste toekomstige situatie worden voorgesteld. Het gesprek zal richtinggevend zijn voor de verdere uitwerking van het project.
Wij willen u vragen indien van toepassing deze datum alvast in uw agenda te reserveren.

Namens de stuurgroep,
Truida de Raaf, voorzitter
Maarten Michiel Mahler, projectleider

Conferentie Developing Anthroposophic Medicine, september 2011 in Zwitserland

.

Jaarlijkse conferentie: Developing Anthroposophic Medicine

Van 14 tot 18 september 2011 vindt de jaarlijkse conferentie van de internationale medische sectie in Zwitserland weer plaats. Zie in de bijlage de aankondiging met een overzicht van activiteiten. Meer informatie kunt u hier vinden.

Medical Section at the Goetheanum
International Coordination of Anthroposophic Medicine / IKAM

Developing Anthroposophic Medicine

• Diagnosis and therapy
• The therapeutic relationship and its moral / loving quality
• The transformation of substance and healing processes
• Anthroposophic research
• Inspiration through collaboration

International Annual Conference for Anthroposophic Medicine
Celebrating Rudolf Steiner’s 150th anniversary the 90th year of Ita Wegman Klinik / Arlesheim and 90 years of Weleda medicine production

September 14-18, 2011

Wie wordt daar nou ‘beter’ van?

Verslag landelijke conferentie Medische Sectie van de Antroposofische Vereniging in Nederland

Op zaterdag 13 februari 2010 kwamen zo’n 370 therapeuten, artsen, groepsleiders en studenten samen in het Geert Groote College in Amsterdam, een bont gezelschap. In zijn welkomstwoord vertelde Koop Daniëls, coördinator Medische Sectie over het streven van de voorbereidingsgroep dit jaar meer jonge mensen te bereiken. Rondkijkend in de zaal zag ik er enkele. Maar gezellig werd het toch met vele oude bekende en ook onbekende ontmoetingen.

We begonnen de dag met het op elkaar afstemmen onder leiding van muziekpedagoog Christa Bos. Ze wist in 20 minuten de zaal een 3 stemmig lied te leren, zelf gecomponeerd op een prachtig gedicht van Ida Gerhardt!

In vervolg op de thema’s van de afgelopen jaren stond dit jaar het innerlijke proces van de therapeut centraal. Als ik iets voor een ander wil betekenen, zal ik eerst aan mijzelf moeten werken. Dat betekent kwetsbaar durven zijn, onderzoeken en willen veranderen. Maar wie wordt daar nou beter van? Deze vraag onderzocht psycholoog Jacques Meulman in zijn inleiding over de innerlijke weg van de professional in de zorg. Hij vertelde over persoonlijke leermomenten en kwam tot een verrassende conclusie, niet alleen jijzelf en de cliënt heeft daar wat aan, maar ook de engelenwereld! En daarmee maakte hij een verbinding naar het karmatheater... het laatste onderdeel van de conferentiedag.

Maar voor het zover was, volgden de deelnemers twee sessies van een zelfgekozen werkgroep. Er waren daartoe keuzes te over, van meesterlijk communiceren, verhalen vertellen, tot de therapeut en zijn dubbelganger, van doe ik het goed of doet het me goed? (over voeding), de zoektocht naar mijn kleine verslaving, leren over systeemopstellingen, in beweging tussen ideaal en routine, tot onderzoek van de eigen werkstijl. Er werd hard gewerkt en tussendoor was er een goed verzorgde (warme) lunch.

Na de theepauze werden er enkele impressies getoond uit de werkgroepen; een gedicht voorgedragen, improvisatiemuziek gemaakt en een lachwekkende improvisatie getoond van een therapeut met een cliënt, waarbij het de vraag was: wie heeft de regie? Je raadt het al; dat was de cliënt...

We besloten de dag met een opvoering van het Karmatheater. We keken naar een bijzonder stuk over Judith & Frank, twee medewerkers van een bedrijf. Zij hadden een samenwerkingsprobleem. In het stuk zag je dat zij nooit alleen waren, het geestwezen was altijd aanwezig. Vooral ’s nachts inspireerde hij hen en deed hen herinneren aan hun gezamenlijke verleden en hun gezamenlijke toekomst… De invloed van de wereld van de engelen is groter dan we wel vermoeden, dat bracht dit stuk duidelijk naar voren. Wellicht een thema voor 2011; het komende jaar kunnen we daar alvast ons innerlijke onderzoek naar doen.

Dank aan allen die de conferentie tot een geslaagde dag gemaakt hebben!
Namens de voorbereidingsgroep van de Medische Sectie-Raad,
Alexandra Buijsman

De Medische Sectie maakt deel uit van de Antroposofische Vereniging in Nederland en van de Vrije Hogeschool voor Geesteswetenschap. Deze jaarlijkse conferentie is een interdisciplinaire bijeenkomst voor studenten en werkers in de gezondheidszorg die zich laten inspireren door de antroposofie.

Landelijke conferentie van de Medische Sectie

Zaterdag 13 februari 2010 in Amsterdam

Leeft er in jou ook het verlangen om je idealen in je werk te verwezenlijken en daarmee iets voor anderen en de wereld te betekenen? Dan ken jij vast ook de hindernissen die je daarbij tegenkomt. In het labyrint van oordelen, valkuilen en frustraties, verzucht je misschien wel eens: ‘Wie wordt daar nou beter van?’

In vervolg op de thema’s van de afgelopen jaren willen we dit jaar ons innerlijk proces centraal stellen. Als ik iets voor een ander wil betekenen, zal ik eerst aan mijzelf moeten werken. Dat is de lastigste opgave. Niets is zo weerbarstig als het veranderen van je eigen gewoonten! Deze te onderzoeken, betekent kwetsbaar durven zijn en de confrontatie aan willen gaan. Hoe houd je dat uit? Wat heb je daaraan? En wat heeft jouw cliënt of patiënt daaraan?

Studenten, starters en professionals uit de gezondheidszorg zijn van harte uitgenodigd voor deze dag! Er is accreditatie aangevraagd voor de verschillende beroepsverenigingen.

We beginnen de dag met het op elkaar afstemmen onder leiding van Christa Bos (muziekpedagoog) en een inleiding van Jacques Meulman (psycholoog) over de innerlijke weg van de professional in de zorg. Hoe ga je om met de spanning tussen jouw ideaal en de dagelijkse realiteit van je werk of studie?

En wat is de vrucht van al dat geploeter? “Struikelend over de drempel een ruimte binnenkomen levert in ieder geval ervaringsbewustzijn op!”

Er zijn 21 werkgroepen. Zie op de website van de Medische Sectie bij de Antroposofische Vereniging.

De Medische Sectie maakt deel uit van de Antroposofische Vereniging in Nederland en van de Vrije Hogeschool voor Geesteswetenschap. Deze jaarlijkse conferentie is een interdisciplinaire bijeenkomst voor studenten en mensen die in de gezondheidszorg werkzaam zijn en die zich willen laten inspireren door de antroposofie.

De voorbereidingsgroep, in afstemming met de Medische Sectie Raad, Alexandra Buijsman, Wim Cornelisse, Koop Daniels, Femke Klein, Jacques Meulman, Joukje Pothoven en Ivet Sevincsoy.

Praktische gegevens
Zaterdag 13 februari, 10.00-17.15 uur
Geert Groote College, Frederik Roeskestraat 84 te Amsterdam
Voor digitaal aanmelden klik hier ( sluiting aanmelding: 24 januari 2010).
Betaling: Direct bij aanmelding € 80 (€ 70 voor leden van de Antroposofische Vereniging en € 25 voor studenten en starters) overmaken op rekening 9716, t.n.v. Antroposofische Vereniging Zeist, o.v.v. CMS 2010 met naam van de deelnemer(s). Na overmaking is de aanmelding definitief.

Instellingen Algemeen

Kortingen medisch specialisten

De medisch specialisten worden gemiddeld met 11% gekort, omdat er in 2008 bijna 500 miljoen te veel naar deze beroepsgroep ging. Dat komt deels door een te ruime compensatieregeling voor ondersteunend specialisten als radiologen en medisch microbiologen.

Klink gaat dit wel bijstellen, maar kan de miljoenen die deze specialisten te veel kregen niet meer terugvragen. De specialisten die te veel kregen, moeten nu per 1 januari 150 miljoen inleveren. Ook worden de normtijden voor bepaalde medische handelingen aangepast, wat dertig miljoen euro moet opleveren. De overige 190 miljoen euro moet worden opgebracht door artsen van alle 27 soorten medisch specialismen. De gemiddelde korting bedraagt ongeveer elf procent, heeft de NZa becijferd. De specialisten gaan contrair, stappen uit alle vormen van overleg met VWS en hebben een kort geding tegen de minister aangespannen.

Ziekenhuisdirectie meer macht over medisch specialist

Ziekenhuisdirecties krijgen meer greep op medisch specialisten. De directie moet opdrachten kunnen geven over de manier waarop de specialisten hun werk doen en hoe ze daar verantwoording over afleggen. Het maakt niet uit of de specialist in dienst is bij het ziekenhuis of daar voor eigen rekening werkt.
De minister vindt het onacceptabel dat artsen weet hebben van misstanden, maar de ziekenhuisdirectie er niets over vertellen. Nog erger zijn volgens hem artsen die gewoon doorwerken als ze weten dat de veiligheid van hun patiënten op het spel staat. (ANP)

Slechte liquiditeitspositie van de zorgsector

De liquiditeitspositie van de zorgsector is kwetsbaar. Uit de jaarcijfers van zorginstellingen over 2008 blijken forse negatieve kasstromen en een grote financieringsbehoefte. Tegelijk zijn de banken vanwege de kredietcrisis uiterst terughoudend met het verstrekken van leningen. Dat levert risico's en mogelijke problemen op voor instellingen met een eigen vermogen van minder dan tien procent van de omzet of met negatieve resultaten.

In de rapportage Healthcare sector-analyse 2008 zijn de resultaten en financiële positie over 2008 van de zorginstellingen op een rij gezet. Eén van de opvallendste uitkomsten is dat de zorgsector als geheel vorig jaar een negatieve kasstroom had. Uit de beschikbare jaarrekeningen blijkt dat het gaat om een bedrag van € 900 miljoen. In 2007 was dat nog zo'n € 150 miljoen negatief.Vooral in de ggz is het hard gegaan. De geestelijke hulpverleners hadden in 2007 nog een kasstroom van rond de nul, terwijl dat in 2008 is omgeslagen naar € 900 miljoen negatief. Hier wreekt zich de overgang naar de Zorgverzekeringswet, waarbij voor een groot deel van de opbrengsten het vaste voorschot is vervangen door declaraties per behandeling achteraf. Deze declaraties kunnen pas ingediend worden als de behandeling is afgesloten. Daardoor kan de sector gemiddeld pas een half jaar later zijn omzet afrekenen.

AMC zet gezinspolitiek op de agenda

Het Amsterdamse academisch ziekenhuis AMC zet de discussie over gezinspolitiek op scherp met een medisch-ethisch vraagstuk. Het wil alleenstaande vrouwen de mogelijkheid geven om eicellen in te vriezen. Tegen de tijd dat zij een geschikte partner hebben gevonden, kunnen de eicellen worden bevrucht en tot een zwangerschap leiden. Het AMC wil zo vrouwen de gelegenheid geven tot hun 50ste zwanger te worden.

De mogelijkheid die het AMC nu wil bieden, lijkt in strijd met de gezinspolitiek van het huidige kabinet. André Rouvoet, ChristenUnie-minister voor Jeugd en Gezin en vicepremier, wordt niet moe vrouwen op te roepen jong moeder te worden. De gemiddelde leeftijd waarop vrouwen in Nederland kinderen krijgen, is de hoogste ter wereld.

Invitational Conference Opleidingen Antroposofische Zorg

De Medische Sectie van de Antroposofische Vereniging in Nederland organiseert op woensdag 13 mei een Invitational Conference met de titel: "Wegen naar Versterking".

Doel van de bijeenkomst is om in ruimere kring de essentiële vragen rond visie en beleid van de opleidingen te bespreken om uiteindeljk een stap verder te komen met een gezamenlijke visie op de ontwikkeling van de opleiding teneinde de positie van de scholing van professionals te versterken.

Uitgenodigd zijn:

- vertegenwoordigers van de opleidingen
- vertegenwoordigers van de beroepsverenigingen
- vertegenwoordigers van instellingen (HRM, staf en managers)
- experts op het gebied van opleidingen, onderzoek en beleid

Datum: Woensdag 13 mei 2009
Tijd: 14.00 - 17.30 uur
Plaats: Parivalzaal Zonnehuis Veldheim, Utrechtseweg 69 Zeist

In verband met de logistiek graag voor 1 mei opgeven bij: secretariaat@antrop-ver.nl