De NVAZ in perspectief

De ledenvergadering op 11 december 2012

Na al hetgeen zich in de voorafgaande twaalf maanden had afgespeeld (zie ook ‘Recapitulatie en bezinning bij de NVAZ. De ledenvergaderingen in november 2011 en mei 2012’), vond eind 2012 een Algemene Ledenvergadering plaats waarin een nieuw perspectief voor de NVAZ gevonden moest zien te worden. Voorzichtig werden stappen gezet in een grotendeels nieuwe situatie, en, naar het zich liet aanzien, niet zonder dat er terechte hoop mocht worden gekoesterd. Toch was er nog een behoorlijk aantal niet te voorziene en niet te controleren factoren, zodat behoedzaamheid geboden was. De onverwacht hoge opkomst, zodat de vergaderruimte in gebouw Lenteleven in Zeist bijna te klein was, en de positieve stemming die tijdens de vergadering heerste, zorgden in ieder geval voor een goed begin.

De ledenvergadering was voorafgegaan door een bijeenkomst voor genodigden in Gouda op 17 oktober 2012, met de veelzeggende titel: ‘Indien er een toekomst is voor de NVAZ, hoe ziet die er uit?’ Het was een informeel gesprek tussen het bestuur van de NVAZ en een aantal stakeholders. De aanleiding waren ontwikkelingen die noopten tot evaluatie, bezinning en het formuleren van een ander perspectief voor de NVAZ, zowel qua inhoud als qua vorm.

‘Biografische’ uitdagingen

De uitkomsten werden verwerkt in de notitie ‘De NVAZ in perspectief’ van 26 november 2012, dat diende als basismateriaal voor deze ledenvergadering. De opsteller ervan, voorzitter Bert Vroon, beschreef de ontwikkelingen van de NVAZ in de jaren 2007-2012. Hij somde de ‘biografische’ uitdagingen op, waarin deze organisatie zich sinds 1 juli 2007, de oprichting van de NVAZ door een interim-bestuur, voortdurend bevindt. De aanvang werd getekend door een te hoog ambitieniveau dat tot de juiste proporties moest worden teruggebracht. De NVAZ was organisatorisch te zwaar opgetuigd en werd afgeslankt. De Ledenraad werd opgeheven.

Het werkveld was ondertussen aan grote veranderingen onderhevig. Lidinstelling Christophorus kwam in financieel zwaar weer, werd onderdeel van De Amerpoort. De Ita Wegman Stichting ging om dezelfde redenen naar de Lievegoed Zorggroep. Het Rudolf Steiner Verpleeghuis werd onderdeel van de Raphaëlstichting. De Lievegoed Zorggroep balanceerde vervolgens op de rand van de financiële afgrond. De Bellisgroep ging op in de Zonnehuizen; ook uit financiële noodzaak. De Zonnehuizen gingen failliet. LSG-Rentray en DeSeizoenen namen de Zonnehuizen via de curator over. Gevolg was ook dat NVAZ-bestuursleden verdwenen met het verdwijnen van hun organisatie of positie. Een slagvaardig en beleidsrijk team was zo nauwelijks op te bouwen.

Stand NVAZ eind 2012

Hoe was de stand bij de NVAZ op dat moment, december 2012? Na drie jaar saneren was de NVAZ op 1 januari 2012 financieel (weer) gezond. Maar met de teloorgang van Zonnehuizen Kind en Jeugd verdween ook weer ongeveer een derde van de contributieopbrengsten in 2012. Een beleidsarme noodbegroting van de NVAZ betekende daardoor het enig haalbare. Met LSG-Rentray en DeSeizoenen werden sinds kort gesprekken gevoerd over een mogelijk lidmaatschap.

Het bestuur van de NVAZ was uitgedund van zes naar vier bestuurders met derhalve twee vacatures. De institutionele zorgaanbieders brachten circa 80% van de contributie op, maar stonden zelf ook onder druk. De betrokkenheid van leden bij de NVAZ was beperkt. De NVAZ werd wel gewild maar niet echt gedragen.

Ontmoeting via congressen, onderwijs en onderzoek werden door het veld zelf en niet door de NVAZ georganiseerd. Daarmee was het profiel van de NVAZ minder zichtbaar. Voorbeelden hiervan waren en zijn de Stichting Herfstcongres, de Medische Sectie met haar voorjaarsconferentie, het Edith Maryon College (EMC) voor mbo-opleidingen, vroeger onderdeel van het Heilpedagogisch Verbond (HPV) maar apart gezet toen de NVAZ ontstond. Ook de HBO-opleiding van de beroepsverenigingen heeft in de Academie voor Antroposofische Gezondheidszorg een zelfstandige positie. Voor onderzoek is de NVAZ nauwelijks meer dan ‘incassobureau’. Het Lectoraat Antroposofische Gezondheidszorg in Leiden, medegefinancierd door de NVAZ, is zichtbaarder dan de NVAZ zelf. De NVAZ werkte met een uitgedunde ‘noodbegroting’ voor 2012 en zal dat ook voor 2013 moeten doen. Personeel was tot een minimum teruggebracht, het secretariaat kent alleen twee voltijdsbanen. Door (langdurige) ziekte van de verenigingssecretaris was het secretariaat verder uitgedund.

Functies van de NVAZ

Dat is allemaal weinig florissant. Maar toch zag de voorzitter een gemengd, maar zeker niet negatief beeld. De NVAZ vervult nog steeds een aantal zeer wezenlijke functies. Zij is voor de eerstelijn een verbindende faciliterende en vertegenwoordigende schakel en vervult als zodanig een belangrijke rol. De NVAZ heeft een ‘beschermende functie’ naar het veld als geheel, zoals wanneer een van de leden, bijvoorbeeld een beroepsvereniging, onder vuur komt te liggen (denk aan incidenten). In deze zin verschaft de NVAZ legitimatie, vooral aan de therapeuten.

– Hoewel ogenschijnlijk weinig zichtbaar, is de NVAZ wel zó gepositioneerd dat zij de breedte van het veld kan overzien en verbindingen maken, naar binnen en naar buiten. Nog los van de ‘verwijsfunctie’ waarin de NVAZ een zichtbaar loket is. Die verbindingen zijn zichtbaar naar het Lectoraat, de Leerstoel, het EMC, de Academie in oprichting, internationaal, de zorgverzekeraars, ministeries enzovoort.

– De NVAZ bewerkstelligt, rechtstreeks of indirect, ontmoeting. Dat houdt ook in wisselwerking in het licht van wat antroposofische identiteit is, zoals uitwisseling van ‘best practices’ en andere uitdagingen. De NVAZ zou uniek kunnen zijn in de ontmoeting van de eerste-, tweede- en derdelijnszorg. De opdeling in sectoren heeft dat onbedoeld beperkt.

– Verder is er de coördinatie van onderzoekthema’s: de NVAZ is vertegenwoordigd in de projectbegeleidingsgroep van het Lectoraat Antroposofische Gezondheidszorg aan Hogeschool Leiden en in het curatorium van de Lievegoed leerstoel aan de Vrije Universiteit. Daarin kan de NVAZ mede de onderzoeksthema’s (onderzoeksprogramma) bepalen. Dat wordt voorbereid binnen de NVAZ, waartoe er een werkgroep onderzoek is ingericht.

– Er is een regiefunctie voor onderwijs: de Academie, waarin de opleidingen van de beroepsgroepen momenteel worden ondergebracht, werd mede mogelijk gemaakt door de NVAZ. Er is de internationale functie, ook al hebben de beroepsgroepen eigen zelfstandige internationale vertegenwoordigingen. In de ‘werkgroep zorgverzekeringen’ wordt de relatie van het werkveld met de zorgverzekeraars door de NVAZ gecoördineerd.

– Tot slot zijn te noemen de Zorggids (verwijsfunctie), de website en De Digitale Verbreding. De NVAZ heeft altijd wel een rol gespeeld in het afficheren van de antroposofische zorg, maar door geldgebrek is dat helaas nog niet zo tot zijn recht gekomen als we zouden willen. De potentie is er echter wel degelijk.

Wat te doen?

Er zijn voldoende uitdagingen voor de antroposofische zorg; een vitaal samenwerkingsverband daarbinnen blijft essentieel en is helemaal van deze tijd. De NVAZ vervult, hoe onzichtbaar helaas soms ook, een aantal relevante functies. Die werden in het stakeholdersgesprek op 17 oktober door niemand betwist. Ook DeSeizoenen en LSG-Rentray zien functies voor een samenwerkingsverband weggelegd. De betrokkenheid bij de NVAZ is echter beperkt; de contributiekracht kwetsbaar en sommige regiefuncties, als deze er al zijn, diffuus. Dit betreft onderzoek, onderwijs, de internationale representatie en externe PR. Dit alles maakt intern een evaluatie nodig, maar ook gesprekken met relevante omringende collega-instellingen, zoals EMC, de Academie in oprichting en het Lectoraat.

Nu ook gesprekken met De Seizoenen en LSG-Rentray worden opgestart over een (mogelijke) aansluiting van hen bij de NVAZ, ligt het voor de hand beide zoektochten te integreren. Hierbij gaat het om het herijken van de doelstelling van de NVAZ. Inclusief missie, visie, strategie en vorm van de NVAZ, waaronder voorzitterschap, bestuur en sectorberaden.

De inschakeling van een procesbegeleider lijkt zinvol. Deze inventariseert de wensen over taken en inrichting van de NVAZ bij alle stakeholders: instellingen, potentiële NVAZ-leden, sectorberaden, bestuur en secretariaat. De procesbegeleider is afkomstig uit de antroposofische zorg of beweging, maar is ‘onafhankelijk’. Dat wil zeggen: geen belanghebbende. Vóór de zomer van 2013 moet het hele proces afgerond zijn, anders duurt het te lang. Het bestuur vroeg de Algemene Ledenvergadering in te stemmen met deze aanpak en dat deed zij. Waarmee een belangrijk nieuw perspectief voor de NVAZ was gegeven.

Naast dit belangrijke agendapunt waren er ook twee inhoudelijke bijdragen. De eerste werd gegeven door Phlipp Jan Flach, directeur van DeSeizoenen, die zijn ervaringen van de afgelopen twaalf maanden schetste. Het waren zijn eerste indrukken van de ervaringen opgedaan met de antroposofische zorg binnen De Seizoenen, als opvolger van De Zonnehuizen. De tweede bijdrage werd geleverd door Ron Dunselman, voormalig voorzitter van de Antroposofische Vereniging en voormalig opnamecoördinator en beleidsmedewerker van Arta Verslavingszorg, die sprak over de ‘schaduwzijde van de wil’.

We hopen een volgende keer over de inhoud van deze bijdragen meer te kunnen berichten. Houd daarom De Digitale Verbreding in de gaten!

(Overigens kunt op de website van de NVAZ onder ‘Actueel’ lezen dat het World Economic Forum uit Davos algemeen directeur Phlipp Jan Flach van DeSeizoenen heeft uitgeroepen tot Young Global Leader.)

Michel Gastkemper

GGZ

Europa integreert verslavingszorg

Verslaafden die van hun verslaving afwillen, hebben meestal meer behoeften. Vaak hebben zij ook psychiatrische problemen. En/of ze zijn dakloos en hebben geen postadres. Daarbij komen er ook problemen rond huisvesting, inkomen, dagbesteding, voeding en somatische gezondheid.

In Nederland bestaan drie soorten organisaties die zich inzetten voor deze verkommerden en verloederden:
1. de professionele verslavingszorg en geestelijke gezondheidszorg (o.a. de Lievegoed Zorggroep met zijn dubbele-diagnose-plaatsen),
2. organisaties voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang, en
3. afdelingen Vangnet en Advies van GGD’en die bij crises, dreigende huisuitzetting en schuldsanering handelend optreden.

De samenwerking tussen deze laat soms te wensen over, blijkens het congres over deze materie: ‘Tien Jaar Openbare Geestelijke Gezondheidszorg’ dat op 3 december plaatsvond in Lelystad. De PowerPoints van het plenaire deel zijn via internet te verkrijgen.

Nieuwe bekostiging GGZ

Het accountantsbureau PriceWaterhouseCoopers heeft berekend dat de geestelijke gezondheidszorg het financieel moeilijk heeft ten gevolge van de omslag in de berekening van de financiering. Het gemiddelde resultaat in de sector is nog wel positief, maar is gedaald van 1,1 procent naar 0,3 procent. PwC wijt deze daling aan de introductie van een nieuwe bekostigingsvorm waarbij het grootste deel van de omzet op basis van een diagnose-behandel-combinatie(dbc)-systematiek wordt afgerekend. Dit heeft geleid tot een toename van liquiditeitsbeslag en daarmee extra kapitaallasten. Daarnaast speelt ook het niet-tijdig afronden van de dbc’s een rol. Door dit alles is de balansratio van GGZ-instellingen sterk verslechterd. Wordt de voorgenomen bezuiniging van 119 miljoen euro die minister Klink eerder dit jaar aankondigde, meegerekend, dan pakken de resultaten nog slechter uit. Volgens PwC komt de bezuiniging neer op twee procent van het macrobudget voor de GGZ.

Urtica De Vijfsprong, Vorden (Gld)

Extra plaatsen

De therapeutische leef- en werkgemeenschap Urtica De Vijfsprong heeft extra plaatsen kunnen creëren voor nieuwe zorgvragers. Dit is gebeurd door een verbouwing op de Reeoordweg en het omzetten van de Bed & Breakfast op het Hofhuis. Het Zorgkantoor gaat akkoord met de eventuele uitbreiding.

Kwaliteitszorg

In november kwam een externe auditor Urtica De Vijfsprong inspecteren. Dit was in het kader van de jaarlijkse HKZ-keuring. Hij was wederom tevreden over zijn bevindingen en legde die vast in zijn rapportage.

– ‘De kracht van de ontmoeting’ wordt genoemd als trots van de organisatie.
– Er is veel aandacht voor scholing: vakkennis GZ/GGZ, vaardigheden. Maar ook b.v. de cursus antroposofie die voor iedereen toegankelijk is.
– De methodiek van zorg- en behandelplannen is goed op orde.
– Communicatie rond zorg/behandelplannen is structureel geborgd en er zijn goede overdrachtmomenten met psychiater en psychotherapeut.
– MIC-meldingen (dat zijn incidentmeldingen) leiden aantoonbaar tot verbetering.

GGZ

Onduidelijkheid over prestatie-indicatoren

Zorgverzekeraars Nederland (ZN) bracht onlangs, samen met zes andere partijen, het rapport Visualisering Prestatie-indicatoren 2008 uit. De volgende stap naar meer transparantie van de geestelijke gezondheidszorg en verslavingszorg.

De gids met de prestatie-indicatoren bestaat grotendeels uit pagina’s vol staafdiagrammen die per indicator, per instelling en per diagnosegroep weergeven hoe een instelling heeft gescoord. Bijvoorbeeld op de indicator ‘Oordeel cliënt over de verandering van de ernst van de problematiek’. Voor deze indicator scoort stichting Dimence uit Deventer heel goed: 83 procent van de cliënten vindt dat behandeling heeft geleid tot verbetering of stabilisatie van de klachten. Bij De Gelderse Roos in Wolfheze ligt dat percentage een stuk lager, op 54 procent.

De indicatoren zijn verdeeld over drie categorieën: effectiviteit, veiligheid en cliëntgerichtheid. Iedere categorie is weer verdeeld in een aantal deelindicatoren. Voor de categorie effectiviteit zijn dat – naast het oordeel van de cliënt over diens vooruitgang – onder meer indicatoren als verandering in het dagelijks leven, het percentage heropnamen en de gemiddelde opnameduur.

ZN heeft het rapport opgesteld samen met de Inspectie voor de Gezondheidszorg, het Landelijk Platform GGZ, MEER GGZ, het Nederlands Instituut voor Psychologen (NIP), de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP) en Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland (V&VN). Op de lijst ontbreekt GGZ Nederland. Dit geeft te denken. Een analyse van de strategische uitgangspunten van GGZ Nederland zou interessante kost opleveren voor bijscholingscursussen van directeuren en bestuurders.

Logeerhuizen met sluiting bedreigd

Diverse GGZ-logeerhuizen, bedoeld om de ouders van kinderen met een psychiatrische aandoening te ontlasten, moeten mogelijk volgend jaar hun deuren sluiten. Daarvoor waarschuwt branche-organisatie GGZ-Nederland. Vanaf volgend jaar maakt de klassieke AWBZ-bekostiging van de logeerhuizen plaats voor een nieuwe, functiegerichte bekostiging. Deze methodiek bevat een nieuwe regeling voor een verblijf dat korter is dan vier dagen, constateert GGZ-Nederland.

Gehandicaptenzorg en GGZ

.

Rechter wijst bezwaren op korting GGZ af

De rechtsgang van GGZ Nederland en de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP) om de kortingsmaatregel in de GGZ tegen te houden, heeft niet mogen baten. De rechtbank in Den Haag heeft besloten dat de minister Ab Klink van VWS de GGZ volgend jaar met 3,5 procent mag korten.

GGZ Nederland en de NVvP vinden de kortingsmaatregel onaanvaardbaar en onredelijk. De organisaties verwachten dat de continuïteit van de GGZ in het geding komt en dat de patiënt gedupeerd wordt. Rutger Jan van der Gaag, bestuursvoorzitter van de NVvP, zei eerder: ‘Wij vinden de onderbouwing van de minister aangaande de kortingsmaatregel onrechtvaardig en zien ons als belangenbehartiger van de psychiatrie dan ook genoodzaakt hiertegen in beroep te gaan.’ De vereniging vindt dat de GGZ meer dan gemiddeld en niet in verhouding tot andere sectoren wordt gekort. De rechter vindt dit echter niet bewezen en stelt dat de Staat de vrijheid heeft ‘om de kosten van de gezondheidszorg te beteugelen, omdat kostenbeheersing een publieke, in de wetgeving verankerde taak is.’

CAO-akkoord

Er is sedert 5 oktober een akkoord over de CAO Gehandicaptenzorg 2009-2011. De lonen stijgen per 1 december 2009 met 1,5% en per 1 juli 2010 met 1%. Verder stijgt in twee stappen de eindejaarsuitkering met 1,1% naar 5,75% (0,5% in 2009 en 0,6% in 2010). Daarbovenop ontvangen werknemers eind dit jaar een eenmalige uitkering van 1,25%. Een belangrijk element uit het onderhandelingsresultaat is de afspraken over de modernisering van het levensfasebeleid. Hierdoor biedt de CAO meer mogelijkheden aan werknemers om werk en privé goed te combineren. Zodoende wordt een belangrijke stap gezet om de aantrekkelijkheid van de gehandicaptenzorg voor medewerkers van alle leeftijden te vergroten. Verlofregelingen, waar slechts bepaalde leeftijdsgroepen gebruik van mogen maken, worden vervangen door een persoonlijk budget levensfase (PBL). Iedere werknemer krijgt vanaf 2010 dit verlof, dat naar keuze direct of op langere termijn kan worden ingezet. In een periode van vier jaar groeit dit PBL van 20 naar 35 uur per jaar. Voor werknemers vanaf 45 jaar zijn overgangsmaatregelen afgesproken.

Ook andere leeftijdsafhankelijke (ontzie)regelingen vervallen per 2010, met uitzondering van de nachtdiensten. Medewerkers van 57 jaar en ouder mogen zelf bepalen of zij nachtdiensten willen draaien. Voor huidige gebruikers van de regeling geldt een garantieregeling. Op 29 oktober werd het akkoord aan de leden van de VGN ter instemming voorgelegd; vervolgens zal de formele ondertekening eind november kunnen plaatsvinden.

Gehandicaptenzorg en GGZ

Tekort aan woonplekken voor lichtgehandicapten

Er is een groot tekort aan woonvoorzieningen voor jonge licht verstandelijk gehandicapten (lvg’ers). Meer dan 2100 jeugdige lvg’ers wachtten in 2008 langdurig op een plaats in een kleinschalige woonvoorziening. In 2007 waren dat er 1200. Het probleem ontstaat doordat licht verstandelijk gehandicapten die uitbehandeld zijn in een orthopedagogisch behandelcentrum plaatsen bezet houden, doordat zij niet kunnen doorstromen naar andere instellingen, omdat daar eveneens geen plaats is.

GGZ extra zwaar getroffen

De geestelijke gezondheidszorg wordt buitenproportioneel hard getroffen door de bezuinigingsmaatregelen van de Nederlandse regering. Hoewel uit een studie van PricewaterhouseCoopers blijkt dat vier van de tien Nederlandse instellingen voor geestelijke gezondheidszorg in 2008 rode cijfers lieten zien, wil minister Klink volgend jaar 120 miljoen euro bezuinigen door de tarieven in de curatieve GGZ met 3,5% te verlagen. GGZ Nederland heeft hierover een rechtszaak aangespannen. VWS heeft de curatieve GGZ geliberaliseerd en daarbij heeft de Nederlandse Zorgautoriteit op objectieve gronden tarieven vastgesteld. De overheid kan niet marktwerking van stal halen en deze weer op slot zetten als dat politiek zo uitkomt. Deze mening van de GGZ-koepel wordt gedeeld door ZN, de branchevereniging van ziektekostenverzekeraars. Volgens ZN staat deze maatregel haaks op het streven naar liberalisering van de bekostiging in de GGZ. De Zorgverzekeraars onderschrijven het eerder uitgezette beleid, namelijk het invoeren van een prestatiebekostiging in 2011 met zo mogelijk vrije prijzen. Daarom reageren zorgverzekeraars nu jegens zorgaanbieders met extra goede kwaliteit (ook in de antroposofisch geïnspireerde zorg) positief. Dit is dus een onderdeel van hun strategisch beleid.

Veel instellingen hebben zich de afgelopen tijd in de schulden gestoken en ze zijn dan ook erg kwetsbaar wanneer volgend jaar de zorgzwaartepakketten worden ingevoerd. Volgens de GGZ-koepel heeft het ministerie van VWS een tak voor cure en voor care, maar geen aandacht voor instellingen die allebei doen. Deze uitspraak is rechtstreeks in belang van de Lievegoed Zorggroep, die te lijden heeft onder genoemde recente ontwikkelingen.

GGZ besteedt 50 miljoen euro per jaar aan EPD

GGZ-instellingen geven jaarlijks ongeveer € 50 miljoen uit aan EPD-pakketten (Elektronisch Patiënten Dossier). Hiervan gaat een kleine € 20 miljoen naar de EPD-leveranciers. Zoals gebruikelijk is in de zorg, is er een strijd op leven en dood over “het beste pakket”.

Klink erkent problemen met DBC’s in GGZ

Minister Klink van Volksgezondheid erkent dat het systeem van DBC’s in de geestelijke gezondheidszorg onvolkomenheden kent. Klink reageert hiermee op kritiek van de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP). De beroepsvereniging van psychiaters heeft herhaaldelijk aan de bel getrokken over problemen met het systeem van Diagnose Behandelingcombinaties (DBC’s), die de ggz sinds vorig jaar hanteert. Volgens de NVvP zitten er allerlei fouten in het systeem. Met name complexe zorgvragen zouden geen plaats vinden in de DBC-typering.

Volgens Klink wordt er hard gewerkt aan de doorontwikkeling en daarmee de stabilisering van de DBC’s in de GGZ. Een van de speerpunten in de ontwikkelagenda van DBC Onderhoud voor komend jaar is het verankeren van zorgzwaarte binnen de huidige systematiek. “Momenteel wordt nog steeds gewerkt aan het stabiliseren van de DBC-systematiek.”

GGZ

Kortingen GGZ

De Tweede Kamer gaat akkoord met een korting voor de geestelijke gezondheidszorg (ggz). De psychotherapeuten moeten volgend jaar 3,5 procent inleveren, omdat er in hun sector te veel is uitgegeven. Met de maatregel haalt minister Ab Klink (VWS) 119 miljoen euro binnen.
Klink is ervan overtuigd dat de ggz nog slimmer met het budget kan omgaan, zodat voor minder geld net zoveel mensen geholpen kunnen worden, hoewel de al zuinige instellingen daardoor dubbel getroffen worden.

De aanbiedersgroep “MEER GGZ” vindt de tariefkorting geen probleem en verwijt de collega’s gebrek aan transparantie en doelmatigheid. Maar om de bezuinigingen te realiseren zou er meer marktwerking in de GGZ moeten komen, en dat wordt nu juist op die plek door de politiek tegengehouden.

Akkoord bereikt over ggz-cao

De cao heeft een looptijd van 23 maanden. In de cao zijn de huidige ontziebepalingen en 55+ regelingen vervangen door een levensfasebudget. Dat betekent dat werknemers per jaar 35 uur extra verlof kunnen inzetten of opsparen. Per 1 oktober kunnen werknemers ingeroosterd worden op onconventionele uren en in bereikbaarheidsdiensten. Daarnaast wordt de leeftijd voor het stoppen met nachtdiensten per 1 januari 2010 verhoogd van 55 naar 57 jaar. De partijen zijn overeengekomen om hier nog alternatieven voor te zoeken. Verder is in de cao een loonstijging van één procent opgenomen voor dit jaar en volgend jaar, krijgen medewerkers een hogere eindejaarsuitkering en een eenmalige uitkering, daalt de pensioenpremie en krijgen stagiaires meer vergoeding.

Afkicken in luxe kliniek mag in basisverzekering

Zorgverzekeringen betalen nu ook de verblijfskosten in dure verslavingsklinieken. Een luxe omgeving blijkt belangrijk voor het herstel. Afkicken van een verslaving in een luxe resort wordt onderdeel van de basisverzekering.

Privékliniek U-Center in het Limburgse Epen heeft toestemming van het ministerie van Volksgezondheid om de behandeling vrijwel volledig door zorgverzekeraars te laten vergoeden.

GGZ

Nog geen akkoord over cao GGZ bereikt

Er is nog geen akkoord bereikt over de nieuwe cao voor de GGZ. Inmiddels hebben er vijf overlegronden plaatsgevonden tussen de vakbonden en de werkgeversorganisatie GGZ Nederland. Het levensfasebeleid vormt het grootste obstakel.
ABVAKABO, FBZ en NU’91 willen de huidige 55+ regeling vervangen. Het nieuwe levensfasebeleid is bedoeld om de sector aantrekkelijker te maken voor werknemers in alle levensfasen. De bonden willen een tijd-voor-tijd verlofmodel om duurzame inzetbaarheid van alle werknemers te garanderen. GGZ Nederland ziet hier niets in. Kosten spelen een grote rol in deze overweging. Het overleg wordt op 15 juni hervat.

Resultaten van verslavingszorg zouden goed te meten zijn

Routine outcome monitoring is (ROM) is hot, maar hoeveel nut heeft het? Promotieonderzoek van Suzan Oudejans toont aan ROM in de verslavingszorg een “zinnig” instrument is voor effectmeting.
Nu overheid en zorgverzekeraars de druk op zorginstellingen opvoeren om de kwaliteit van de geleverde prestaties ook echt aan te tonen, wordt het steeds belangrijker te weten hoe nuttig een instrument als Routine outcome monitoring (ROM) is. Dit meetinstrument mag zich verheugen in een snel groeiende belangstelling bij zorginstellingen. Suzan Oudejans promoveerde vorige week aan de Universiteit van Amsterdam op dit onderwerp.

Bij nadere bestudering van het onderzoek kan blijken dat de respons waar je wat aan hebt, minder dan 50% is zodat de conclusies fragwürdig zouden zijn.

GGZ

Klink laat gebruik isoleercel onderzoeken

Minister Klink: Onafhankelijk onderzoek moet duidelijk maken wat de omstandigheden zijn waaronder separaties in GGZ-instellingen plaatsvinden.
Een onafhankelijk onderzoeksinstituut gaat onderzoeken wanneer instellingen overgaan tot separatie en of ze dit melden aan de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ). Daarnaast wil Klink met het onderzoek inzicht krijgen in de aard, de duur en de omvang van dwangtoepassing.
De IGZ gaat alle GGZ-instellingen vragen een plan van aanpak op te stellen voor elke opnameafdeling, waarin concrete doelstellingen en verantwoordelijkheden in vastgelegd worden. Daarnaast houdt de IGZ toezicht op inspanningen van instellingen om dwangmaatregelen terug te dringen.

Prestatie-indicatoren GGZ verder in ontwikkeling

Om de kwaliteit van GGZ-zorg zichtbaar te maken, is drie jaar geleden gestart met het ontwik­kelen van prestatie-indicatoren in de GGZ. Dick Kaasjager is voorzitter stuurgroep Zichtbare Zorg GGZ. Cliënten wil­len weten welke zorgaanbieder de beste zorg levert. Zorgaanbieders willen de kwaliteit van de zorg ver­beteren. Zorgverzekeraars hebben gegevens over kwaliteit nodig om de beste zorg te kunnen inkopen voor verzekerden.

Op de website van Zichtbare Zorg (www.zichtbarezorg.nl/GGZ) kan men de publicatie 'Zien en ge­zien worden' en 'Inzicht in kwa­liteit' (Prestatie-indicatoren voor ZGP'ers in de tweedelijns GGZ) downloaden.

GGZ

Zorgzwaartebekostiging in GGZ uitgesteld

Staatssecretaris Bussemaker laat de GGZ dit jaar als enige AWBZ-sector buiten de zorgzwaartebekostiging. Uit een onderzoek van PricewaterhouseCoopers blijkt dat de zorgzwaartepakketten (ZZP's) voor deze sector niet helder genoeg zijn.

GGZ

Therapie voor depressie voortaan vergoed

Therapieën om depressies te voorkomen worden voortaan volledig gedekt door de ziektekostenverzekering, maakte het College voor Zorgverzekeringen (CVZ) onlangs bekend.

Het college denkt dat de risicogroep onder 12-jarigen en ouder, ruim 2 miljoen mensen bedraagt. Jaarlijks krijgt bijna 10 procent van de volwassenen te maken met depressieve klachten. Slechts 2 procent van hen zoekt in dit voorstadium van een depressie professionele hulp. Tot nu toe bepaalden verzekeraars per geval of de therapieën werden vergoed.
Het college wil ook dat de vergoeding voor aanvullende zorg aan kankerpatiënten wordt uitgebreid.

Minder langdurige separaties in de GGZ

Het aantal patiënten dat de afgelopen jaren langdurig in een separeercel verbleef is afgenomen. Dat blijkt uit cijfers van de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ).
De separaties van langer dan een jaar zijn afgenomen van 44 in 2004 naar 24 in 2007.

Arta Verslavingszorg 33 jaar

Op 11 mei 2009 vindt een feestelijke bijeenkomst plaats in Antropia te Driebergen ter gelegeneheid van het 33 jarig bestaan van Arta Verslavingszorg.

Tijdens de bijeenkomst zal het eerste exemplaar worden uitgereikt van het boek: "Arta, zingeving en verslaving. Een verslag van 33 jaar ervaring" aan professor Jan Walburg, voorzitter Raad van Bestuur van het Trimbos Instituut, gevolgd door een lezing van de schrijver van het boek over het fenomeen verslaving in de verschillende cultuurperiodes. Deelnemers krijgen een gratis exemplaar van het boek aangeboden.

Vervolgens brengen ervaringsdeskundigen en medewerkers hun ervaringen met Arta verslavingszorg voor het voetlicht. Zo zal Abkader Chrifi een inleiding houden. Chrifi schreef in het boek "Strijd van een vreemde" (2008) over zijn verblijf op Arta.
De bijeenkomst eindigt met een debat over "Verslaving, een ziekte?", waarover Filemon Wesselink, BNN-presentator met de aanwezigen in gesprek gaat.

Aanmelden kan via http://www.lievegoedzorggroep.nl/ onder het kopje Arta33.

GGZ

Fitness tussen de oren

Het Trimbos-Instituut is samen met de Universiteit van Twente begonnen aan een programma ‘Mental Fitness’.

Het wordt een internetprogramma waarop iedere gewone, ‘gezonde’ burger kan inloggen en gedurende vier weken wetenschappelijk onderbouwde adviezen en oefeningen krijgt om mentaal vitaler te worden. Je moet leren in het ‘nu ‘te leven, te investeren in relaties met andere mensen, en positiever te denken. Middelen: bij voorbeeld yoga- en ademhalingsoefeningen vóór een tentamen.

GGZ

Afkicken in JellinekMentrum Jeugdkliniek

Jongeren die kampen met zowel verslavings- als psychiatrische problemen kunnen sinds kort terecht in de JellinekMentrum Jeugdkliniek in Amsterdam.

Het gaat om jongeren tussen de twaalf en 23 jaar oud. Deze opvang zou uniek in Nederland zijn en maakt onderdeel uit van de overkoepelende instelling voor geestelijke gezondheidszorg Arkin. Naast poliklinische en dagbehandelingen biedt de kliniek nu ook detoxopnames voor ontwenning en klinische behandelingen. Jongeren die verslaafd zijn aan cannabis, alcohol, harddrugs, gamen of gokken komen hiervoor in aanmerking. Voorwaarde is wel dat bij hen eveneens sprake is van psychiatrische problematiek. (ANP)
Ook de Lievegoed ZorgGroep werkt met dubbele diagnosecliënten.

GGZ

Ziekenhuizen claimen ‘oud geld’ voor nieuwbouw

Instellingen voelen zich gedupeerd door de verandering van het bouwregime. De plannen waren nog ontwikkeld onder het oude bouwregime, waarin de overheid opdraaide voor de kapitaallasten.

Sinds 1 januari 2008 moeten ziekenhuizen de kapitaallasten zelf verdienen met hun eigen dbc-productie. De instelling niet heeft kunnen sparen en daardoor het hele bedrag, 180 miljoen euro, moet lenen. De hoge rentelasten zouden leiden tot onverantwoorde hoge opslagen op de dbc-tarie ven. Ziekenhuizen die pas over 15 jaar gaan bouwen, kunnen sparen en zo de rentelasten drukken. Het ongunstige instapmoment voor ziekenhuizen die nu nieuwbouw moeten plegen leidt zo tot een onevenredig nadeel.

GGZ

Zorgpaden in de GGZ

Zes bestuurders in de ggz vertelden dinsdag 3 februari 2009 elk in twee minuten hoe in hun instelling de efficiëntie in de zorg is verbeterd door het toepassen van het samen met Plexus ontwikkelde concept van de zorgpaden.

De rode draad is het creëren van optimale toegevoegde waarde (kwaliteit per gespendeerde euro). Daarbij is het maken van onderscheid tussen inhoudelijk verschillende groepen patiënten een telkens terugkerend thema: een open deur, of nog ver van ons bed?

Wie moet de baas zijn in de GGZ?

Vaak is er een duaal leiderschap: een medisch directeur tezamen met een zakelijk directeur hebben de leiding. Van Leersum (Emergis): 'Bij ons spreken we liever niet van duaal voorzitterschap, maar duo-voorzitterschap.' Ook volgens Bastiaansen van Rivierduinen completeren de medisch professional en de bedrijfskundig professional elkaar en is er geen noodzaak voor koerswijziging op hoog niveau.

In het boek “Scherp aan de wind” leest men hoe nieuwe methoden verschil maken voor zowel patiënt als zorgverlener en hoe dit binnen een aantal instellingen al succesvol in de praktijk wordt gebracht.