De NVAZ in perspectief

De ledenvergadering op 11 december 2012

Na al hetgeen zich in de voorafgaande twaalf maanden had afgespeeld (zie ook ‘Recapitulatie en bezinning bij de NVAZ. De ledenvergaderingen in november 2011 en mei 2012’), vond eind 2012 een Algemene Ledenvergadering plaats waarin een nieuw perspectief voor de NVAZ gevonden moest zien te worden. Voorzichtig werden stappen gezet in een grotendeels nieuwe situatie, en, naar het zich liet aanzien, niet zonder dat er terechte hoop mocht worden gekoesterd. Toch was er nog een behoorlijk aantal niet te voorziene en niet te controleren factoren, zodat behoedzaamheid geboden was. De onverwacht hoge opkomst, zodat de vergaderruimte in gebouw Lenteleven in Zeist bijna te klein was, en de positieve stemming die tijdens de vergadering heerste, zorgden in ieder geval voor een goed begin.

De ledenvergadering was voorafgegaan door een bijeenkomst voor genodigden in Gouda op 17 oktober 2012, met de veelzeggende titel: ‘Indien er een toekomst is voor de NVAZ, hoe ziet die er uit?’ Het was een informeel gesprek tussen het bestuur van de NVAZ en een aantal stakeholders. De aanleiding waren ontwikkelingen die noopten tot evaluatie, bezinning en het formuleren van een ander perspectief voor de NVAZ, zowel qua inhoud als qua vorm.

‘Biografische’ uitdagingen

De uitkomsten werden verwerkt in de notitie ‘De NVAZ in perspectief’ van 26 november 2012, dat diende als basismateriaal voor deze ledenvergadering. De opsteller ervan, voorzitter Bert Vroon, beschreef de ontwikkelingen van de NVAZ in de jaren 2007-2012. Hij somde de ‘biografische’ uitdagingen op, waarin deze organisatie zich sinds 1 juli 2007, de oprichting van de NVAZ door een interim-bestuur, voortdurend bevindt. De aanvang werd getekend door een te hoog ambitieniveau dat tot de juiste proporties moest worden teruggebracht. De NVAZ was organisatorisch te zwaar opgetuigd en werd afgeslankt. De Ledenraad werd opgeheven.

Het werkveld was ondertussen aan grote veranderingen onderhevig. Lidinstelling Christophorus kwam in financieel zwaar weer, werd onderdeel van De Amerpoort. De Ita Wegman Stichting ging om dezelfde redenen naar de Lievegoed Zorggroep. Het Rudolf Steiner Verpleeghuis werd onderdeel van de Raphaëlstichting. De Lievegoed Zorggroep balanceerde vervolgens op de rand van de financiële afgrond. De Bellisgroep ging op in de Zonnehuizen; ook uit financiële noodzaak. De Zonnehuizen gingen failliet. LSG-Rentray en DeSeizoenen namen de Zonnehuizen via de curator over. Gevolg was ook dat NVAZ-bestuursleden verdwenen met het verdwijnen van hun organisatie of positie. Een slagvaardig en beleidsrijk team was zo nauwelijks op te bouwen.

Stand NVAZ eind 2012

Hoe was de stand bij de NVAZ op dat moment, december 2012? Na drie jaar saneren was de NVAZ op 1 januari 2012 financieel (weer) gezond. Maar met de teloorgang van Zonnehuizen Kind en Jeugd verdween ook weer ongeveer een derde van de contributieopbrengsten in 2012. Een beleidsarme noodbegroting van de NVAZ betekende daardoor het enig haalbare. Met LSG-Rentray en DeSeizoenen werden sinds kort gesprekken gevoerd over een mogelijk lidmaatschap.

Het bestuur van de NVAZ was uitgedund van zes naar vier bestuurders met derhalve twee vacatures. De institutionele zorgaanbieders brachten circa 80% van de contributie op, maar stonden zelf ook onder druk. De betrokkenheid van leden bij de NVAZ was beperkt. De NVAZ werd wel gewild maar niet echt gedragen.

Ontmoeting via congressen, onderwijs en onderzoek werden door het veld zelf en niet door de NVAZ georganiseerd. Daarmee was het profiel van de NVAZ minder zichtbaar. Voorbeelden hiervan waren en zijn de Stichting Herfstcongres, de Medische Sectie met haar voorjaarsconferentie, het Edith Maryon College (EMC) voor mbo-opleidingen, vroeger onderdeel van het Heilpedagogisch Verbond (HPV) maar apart gezet toen de NVAZ ontstond. Ook de HBO-opleiding van de beroepsverenigingen heeft in de Academie voor Antroposofische Gezondheidszorg een zelfstandige positie. Voor onderzoek is de NVAZ nauwelijks meer dan ‘incassobureau’. Het Lectoraat Antroposofische Gezondheidszorg in Leiden, medegefinancierd door de NVAZ, is zichtbaarder dan de NVAZ zelf. De NVAZ werkte met een uitgedunde ‘noodbegroting’ voor 2012 en zal dat ook voor 2013 moeten doen. Personeel was tot een minimum teruggebracht, het secretariaat kent alleen twee voltijdsbanen. Door (langdurige) ziekte van de verenigingssecretaris was het secretariaat verder uitgedund.

Functies van de NVAZ

Dat is allemaal weinig florissant. Maar toch zag de voorzitter een gemengd, maar zeker niet negatief beeld. De NVAZ vervult nog steeds een aantal zeer wezenlijke functies. Zij is voor de eerstelijn een verbindende faciliterende en vertegenwoordigende schakel en vervult als zodanig een belangrijke rol. De NVAZ heeft een ‘beschermende functie’ naar het veld als geheel, zoals wanneer een van de leden, bijvoorbeeld een beroepsvereniging, onder vuur komt te liggen (denk aan incidenten). In deze zin verschaft de NVAZ legitimatie, vooral aan de therapeuten.

– Hoewel ogenschijnlijk weinig zichtbaar, is de NVAZ wel zó gepositioneerd dat zij de breedte van het veld kan overzien en verbindingen maken, naar binnen en naar buiten. Nog los van de ‘verwijsfunctie’ waarin de NVAZ een zichtbaar loket is. Die verbindingen zijn zichtbaar naar het Lectoraat, de Leerstoel, het EMC, de Academie in oprichting, internationaal, de zorgverzekeraars, ministeries enzovoort.

– De NVAZ bewerkstelligt, rechtstreeks of indirect, ontmoeting. Dat houdt ook in wisselwerking in het licht van wat antroposofische identiteit is, zoals uitwisseling van ‘best practices’ en andere uitdagingen. De NVAZ zou uniek kunnen zijn in de ontmoeting van de eerste-, tweede- en derdelijnszorg. De opdeling in sectoren heeft dat onbedoeld beperkt.

– Verder is er de coördinatie van onderzoekthema’s: de NVAZ is vertegenwoordigd in de projectbegeleidingsgroep van het Lectoraat Antroposofische Gezondheidszorg aan Hogeschool Leiden en in het curatorium van de Lievegoed leerstoel aan de Vrije Universiteit. Daarin kan de NVAZ mede de onderzoeksthema’s (onderzoeksprogramma) bepalen. Dat wordt voorbereid binnen de NVAZ, waartoe er een werkgroep onderzoek is ingericht.

– Er is een regiefunctie voor onderwijs: de Academie, waarin de opleidingen van de beroepsgroepen momenteel worden ondergebracht, werd mede mogelijk gemaakt door de NVAZ. Er is de internationale functie, ook al hebben de beroepsgroepen eigen zelfstandige internationale vertegenwoordigingen. In de ‘werkgroep zorgverzekeringen’ wordt de relatie van het werkveld met de zorgverzekeraars door de NVAZ gecoördineerd.

– Tot slot zijn te noemen de Zorggids (verwijsfunctie), de website en De Digitale Verbreding. De NVAZ heeft altijd wel een rol gespeeld in het afficheren van de antroposofische zorg, maar door geldgebrek is dat helaas nog niet zo tot zijn recht gekomen als we zouden willen. De potentie is er echter wel degelijk.

Wat te doen?

Er zijn voldoende uitdagingen voor de antroposofische zorg; een vitaal samenwerkingsverband daarbinnen blijft essentieel en is helemaal van deze tijd. De NVAZ vervult, hoe onzichtbaar helaas soms ook, een aantal relevante functies. Die werden in het stakeholdersgesprek op 17 oktober door niemand betwist. Ook DeSeizoenen en LSG-Rentray zien functies voor een samenwerkingsverband weggelegd. De betrokkenheid bij de NVAZ is echter beperkt; de contributiekracht kwetsbaar en sommige regiefuncties, als deze er al zijn, diffuus. Dit betreft onderzoek, onderwijs, de internationale representatie en externe PR. Dit alles maakt intern een evaluatie nodig, maar ook gesprekken met relevante omringende collega-instellingen, zoals EMC, de Academie in oprichting en het Lectoraat.

Nu ook gesprekken met De Seizoenen en LSG-Rentray worden opgestart over een (mogelijke) aansluiting van hen bij de NVAZ, ligt het voor de hand beide zoektochten te integreren. Hierbij gaat het om het herijken van de doelstelling van de NVAZ. Inclusief missie, visie, strategie en vorm van de NVAZ, waaronder voorzitterschap, bestuur en sectorberaden.

De inschakeling van een procesbegeleider lijkt zinvol. Deze inventariseert de wensen over taken en inrichting van de NVAZ bij alle stakeholders: instellingen, potentiële NVAZ-leden, sectorberaden, bestuur en secretariaat. De procesbegeleider is afkomstig uit de antroposofische zorg of beweging, maar is ‘onafhankelijk’. Dat wil zeggen: geen belanghebbende. Vóór de zomer van 2013 moet het hele proces afgerond zijn, anders duurt het te lang. Het bestuur vroeg de Algemene Ledenvergadering in te stemmen met deze aanpak en dat deed zij. Waarmee een belangrijk nieuw perspectief voor de NVAZ was gegeven.

Naast dit belangrijke agendapunt waren er ook twee inhoudelijke bijdragen. De eerste werd gegeven door Phlipp Jan Flach, directeur van DeSeizoenen, die zijn ervaringen van de afgelopen twaalf maanden schetste. Het waren zijn eerste indrukken van de ervaringen opgedaan met de antroposofische zorg binnen De Seizoenen, als opvolger van De Zonnehuizen. De tweede bijdrage werd geleverd door Ron Dunselman, voormalig voorzitter van de Antroposofische Vereniging en voormalig opnamecoördinator en beleidsmedewerker van Arta Verslavingszorg, die sprak over de ‘schaduwzijde van de wil’.

We hopen een volgende keer over de inhoud van deze bijdragen meer te kunnen berichten. Houd daarom De Digitale Verbreding in de gaten!

(Overigens kunt op de website van de NVAZ onder ‘Actueel’ lezen dat het World Economic Forum uit Davos algemeen directeur Phlipp Jan Flach van DeSeizoenen heeft uitgeroepen tot Young Global Leader.)

Michel Gastkemper

Recapitulatie en bezinning bij de NVAZ

De ledenvergaderingen in november 2011 en mei 2012

Het wordt tijd De Digitale Verbreding nieuw leven in te blazen. Een goede aanleiding is er ook: de aanstaande Algemene Ledenvergadering op 25 april. De laatste keer dat u hier De Digitale Verbreding kon lezen, was in oktober 2011. Meteen de maand erop werd een Algemene Ledenvergadering gehouden. Aan het eind van dezelfde maand schudde een van de grootste lidinstellingen van de NVAZ, de Zonnehuizen, op zijn grondvesten: er moest surséance van betaling worden aangevraagd. Vervolgens in december 2011 failliet verklaard, in januari 2012 overgenomen door LSG-Rentray en de Groep Winter. Die gebeurtenis liet ook de NVAZ niet onberoerd.

Kwaliteit

Wat is er in de tussentijd allemaal gebeurd bij de NVAZ? In mei 2012 werd een Algemene Ledenvergadering gehouden, waarvan hier, net als die in november 2011, nog geen verslag is gedaan. Daarom roepen we deze twee kort even in herinnering. 17 november 2011 was de succesvolle eerste eendaagse Herfstconferentie van de NVAZ, met als thema: ‘Michaël als tijdgeest’. Zo’n honderd deelnemers kwamen hier op af en deelden onder leiding van Raoul Grouls enthousiast hun ervaringen.

Aansluitend werd ’s avonds de Algemene Ledenvergadering gehouden, met als speciale gast prof.dr. Hans Reinders, houder van de Bernard Lievegoed leerstoel in Amsterdam, die vertelde over de door hem ontwikkelde methode van ‘Beelden van kwaliteit’ (zie ook http://beeldenvankwaliteit.nl/, bijvoorbeeld ‘Leerervaringen binnen Rozemarijn’), waarvoor brede belangstelling bestaat. Niet alleen bij antroposofische instellingen, maar ook reguliere; verder hebben ook zorgverzekeraars en de overheid veel belangstelling getoond voor deze kwalitatieve methode.

Tijdens de vergadering werd gemeld dat in het kader van het project ‘Opleidingen in verbinding’, waarvan de coördinatie bij de NVAZ lag, men volop bezig was met de ontwikkeling van een basismodule Antroposofische Gezondheidszorg. En ook werd verteld hoe ver het stond met de ontwikkeling van de vernieuwde website. Heuglijk te noemen was het feit dat het gelukt was in drie jaar tijd de contributie met een derde te verminderen. Zorgen waren er ook, gezien de destijds al gedeeltelijk bekende, weinig rooskleurige financiële situatie bij stichting Zonnehuizen. Gevreesd werd voor de gevolgen voor de NVAZ als zij niet aan haar verplichtingen zou kunnen voldoen.

Persbericht

De volgende Algemene Ledenvergadering op 16 mei 2012 stond in het teken van bezinning en recapitulatie. Voorzitter Bert Vroon moest constateren dat de NVAZ een bescheiden organisatie met een beperkt secretariaat is en niet verantwoordelijk kan worden gesteld voor het management van en het toezicht op zijn lidinstellingen. Om die reden had de NVAZ op 9 december 2011 ook een persbericht uitgegeven met de volgende inhoud:

‘Met grote bezorgdheid volgt het bestuur van de NVAZ de ontwikkelingen bij stichting Zonnehuizen, de grootste lidinstelling van de Nederlandse Vereniging van Antroposofische Zorgaanbieders. Tot onze grote spijt moeten ook wij vaststellen dat de situatie zeer ernstig is. Momenteel opereert een bewindvoerder en zelfs een faillissement kan niet worden uitgesloten. In relatief korte tijd is stichting Zonnehuizen in financieel zwaar weer verzeild geraakt: voor zover ook wij hebben kunnen vaststellen moet dit helaas worden toegeschreven aan inadequaat toezicht op een bedrijf en management dat niet ‘in control’ bleek.

Wij betreuren de situatie die ontstaan is zeer voor de betrokken cliënten en hun families, zo ook voor het personeel dat zich zoveel jaren professioneel heeft ingezet. Stichting Zonnehuizen is de oudste antroposofische zorgaanbieder en kan terugzien op een rijke traditie. Wij hopen oprecht dat een doorstart van deze prachtige organisatie in welke vorm dan ook mogelijk blijft met behoud van de zo inspirerende antroposofische identiteit. Uit het land bereiken ons veel bezorgde vragen. Wij kunnen die geheel begrijpen.

Allereerst moet geconstateerd worden dat de zorg bij stichting Zonnehuizen niet ter discussie staat. De inspectie heeft slechts in een uitzonderingssituatie een maatregel genomen. De cliëntenzorg gaat onverminderd en gekwalificeerd verder. De kwaliteit en professionaliteit van de andere antroposofische zorgaanbieders in Nederland staat evenmin ter discussie. Integendeel: inspectie en zorgkantoren zijn zeer tevreden over de zorg zoals geleverd door de zorgaanbieders uit het antroposofische veld. Volgens onze informatie zijn de andere antroposofische zorginstellingen financieel gezond en is er geen sprake van verscherpt toezicht door de inspecties.

De NVAZ is een samenwerkingsverband van de antroposofische zorg, waarbij de institutionele zorgaanbieders, de beroepsverenigingen en de therapeutica zijn aangesloten. In die zin bewaken wij kwaliteit en professionaliteit van de zorg onder onze leden maar kunnen wij geen verantwoording nemen voor het door individuele leden gevoerde beleid.

Wij hopen oprecht voor alle betrokkenen dat voor stichting Zonnehuizen, haar cliënten en personeel een inspirerende toekomst geboden kan worden.’

Uitdaging

Verder kon de voorzitter melden dat uit de jaarrekening 2011 van de NVAZ bleek dat het jaar 2011 was afgesloten met een positief eigen vermogen van € 140.966. Maar niettemin concludeerde het bestuur tot slot in haar jaarverslag:

‘Het Bestuur kijkt met gemengde gevoelens terug op 2011. Voor wat betreft de NVAZ kan van een zeer constructief en vruchtbaar jaar worden gesproken, zowel inhoudelijk als financieel. We vermeldden dat in ons jaarverslag.

De teloorgang van stichting Zonnehuizen echter stelt ons opnieuw voor een uitdaging waarvan de consequenties niet geheel te overzien zijn. Desalniettemin zien we het jaar 2012 met vertrouwen tegemoet. Immers de vitaliteit van de Antroposofische Gezondheidszorg is buitengewoon en – meer dan ooit – maatschappelijk relevant. In dat beeld zal ook deze zorg nieuwe perspectieven weten te vinden.’

Om deze vitaliteit te onderstrepen was de lector Antroposofische Gezondheidszorg aan Hogeschool Leiden, Erik Baars, als gast aanwezig. Hij was op 18 november 2011 aan Wageningen Universiteit gepromoveerd tot doctor in de geneeskunde met het proefschrift ‘Evidence-based Curative Health Promotion’. Hij hield een presentatie van de voortgang en de veelbelovende toekomstplannen van het lectoraat Antroposofische Gezondheidszorg (zie ook http://www.hsleiden.nl/lectoraten/Antroposofische-gezondheidszorg/).

De meest recente Algemene Ledenvergadering was op 11 december 2012. Een verslag hiervan kunt u lezen in ‘De NVAZ in perspectief’.

Michel Gastkemper

De Vijfsprong op tv

Van woensdag 24 tot en met vrijdag 26 augustus was Karin de Groot van de KRO samen met haar filmploeg aanwezig op De Vijfsprong in Vorden (Gld.). Zij maakte vijf programma’s over verschillende levensbeschouwingen en over de wijze hoe die zich manifesteren in de wereld. Op Urtica De Vijfsprong wilde zij graag meemaken hoe de antroposofie in de landbouw en in de zorg naar voren komt.

In november zal Karin de Groot in het kader van de ‘maand van de spiritualiteit’ vijf keer op televisie te zien zijn. Zij heeft zich verdiept in de Hara Krishna, het Boeddhisme, het Sjamanisme, de wereld van de engelen en ook in de antroposofie. De televisie-uitzending van Karin de Groot over de antroposofie staat gepland voor dinsdag 8 november om 19.20 uur (waarschijnlijk Nederland 1, KRO).

Bron: http://www.urticadevijfsprong.nl/index.php?option=com_content&task=view&id=15&Itemid=15

Nieuwe boeken

Hans Reinders, ‘Hoera, ik ben een autist!’

Hoe kijken we naar mensen met een verstandelijke beperking en welke betekenissen worden aan hun bestaan toegekend? Dat is de vraag die de opstellen in dit boek met elkaar verbindt. De auteur neemt zijn uitgangspunt in het perspectief van Disability Studies, dat in het Nederlandse taalgebied nog vrij onbekend is. Hij zoekt hierbij bepaalde denkbeelden over 'handicap' om te kijken waarop ze berusten. De vragen die hierbij ontstaan dagen de lezer uit een stapje terug te doen en onze manieren van denken en kijken onder de loep nemen. De uitkomst blijkt telkens van groot praktisch belang te zijn. Het ethische oordeel, zo laat de auteur zien, ligt reeds besloten in de waarneming.

Hans Reinders is sinds 1995 hoogleraar ethiek aan de Vrije Universiteit van Amsterdam, waar hij sinds 2005 tevens de Bernard Lievegoed leerstoel bezet.

Zie http://www.bol.com/nl/p/nederlandse-boeken/hoera-ik-ben-een-autist-druk-1/1001004011232489/index.html

Ad Dekkers, ‘Psychotherapie van de menselijke waardigheid’

Psychotherapie staat niet alleen in dienst van het reduceren van symptomen, maar vooral van het herstellen van de menselijke waardigheid. Waardigheid steunt op een rijk en gevuld innerlijk, op een breed ontwikkeld oordeelsvermogen, op een uitgewogen daadkracht en ten slotte op een zorgvuldige bezinning op de eigen bestemming. Ad Dekkers onderzoekt in dit boek in systematisch opgebouwde oefeningen de bouwstenen voor een psychotherapie van de menselijke waardigheid. Welke interventies zijn werkzaam en waarom? En leiden zij naar het gewenste doel? De oefeningen, die ontworpen zijn voor groepsverband, leveren de bodem voor een eigen oordeelsvorming en positiebepaling in de psychotherapie. Het groepsproces wordt gebruikt om het ‘(al te) individuele’ op te tillen naar het ‘algemeen geldige’. Het boek is bestemd voor opleidingsgroepen van psychotherapeuten en verder voor alle andere opleidingsgroepen die er profijt van kunnen hebben.

Actieprijs t/m 25 juni 2011: € 38,50. Gebonden, 360 blz., € 45,50 ISBN: 9789060386576.

Zie http://tinyurl.com/6jzjdah

Adriaan Bekman, ‘Taal van de ziel. Een sociale scholingsweg voor de innerlijke wereld’

In dit boek beschrijft Adriaan Bekman een sociale scholingsweg voor de innerlijke wereld die ieder van enig goede wil kan gaan. Hij zoekt en gebruikt daarvoor een taal van de ziel die wij met elkaar kunnen delen in de organisaties waarin wij verkeren. Deze scholingsweg onderscheidt zich van andere scholingswegen omdat zij niet primair aangrijpt bij een persoonlijke meditatieve activiteit die gericht is op ‘mijzelf’, maar omdat zij aangrijpt bij het dialogische proces dat het individuele ik met anderen biografisch doormaakt. Dit proces vindt niet alleen plaats in de natuurlijke gemeenschap die ieder door geboorte cadeau krijgt, maar vooral in de georganiseerde gemeenschap waar men zelf toe besluit deel van uit te willen maken. Het gaan van deze scholingsweg heeft betekenis voor ons eigen bestaan, maar vooral voor het morele samenzijn met onze medemens.

1e druk, paperback, 192 blz. € 22,50 ISBN: 9789060386590

Zie http://www.denieuweboekerij.nl/de-taal-van-de-ziel-cd

Martin Niemeijer, Michel Gastkemper, Frans Kamps, ‘Entwicklungsstörungen bei Kindern und Jugendlichen. Medizinisch-pädagogische Begleitung und Behandlung’

Duitse vertaling van ‘Ontwikkelingsstoornissen bij kinderen. Medisch-pedagogische begeleiding en behandeling’ (zie http://www.vangorcum.nl/NL_toonBoek.asp?PublID=4033)

Kinder mit Entwicklungsproblemen und -störungen bedürfen einer Unterstützung, die eine Brücke zwischen Förderung und Therapie schlägt. Genau diesen Ansatz verfolgt das vorliegende Buch. Im ersten Teil werden die drei Sieben-Jahres-Phasen der Entwicklung des Kindes mit ihren jeweiligen Widerständen und Schwellen, die jedes Kind zu überwinden hat, dargestellt. – Methodische Aspekte der Diagnostik von Entwicklungsproblemen, ihre Beratung und Behandlung sowie ein Instrument zur Beurteilung der kindlichen Konstitution mit Therapievorschlägen machen den zweiten Teil des Buches aus. Neun Kapitel über spezifische Entwicklungsstörungen, u. a. Autismus, ADS, Bindungsstörungen, Traumatisierungen, mehrfache Entwicklungsstörungen und Epilepsie schließen das Buch ab.

Preis 26,00 €, Seiten 336, ISBN 978-3-7235-1413-9

Zie: http://vamg.ch/shop/index.php/grundelemente-der-heil-eurythmie-1.html

Michaela Glöckler en Rolf Heine, ‘The anthroposophic medical movement. Responsibility structures and modes of work’

Anthroposophic institutions are among those grappling with the special challenge of how to develop viable forms of leadership and management. The social ideal developed by Rudolf Steiner in 1923/1924 can serve as an inexhaustible source of inspiration for anyone who wants to unite the principles of spiritual guidance and leadership with those of professional responsibilities and the necessities of the workplace.

The leadership of the School of Spiritual Science is an example of a style with a heart, in which principles of individual responsibility, collegial leadership and democratic participation are combined. The authors of this book show how this Trinitarian social structure has proved its value and has developed in the anthroposophic medical movement since 1988. The latter movement has been working to develop a concept of leadership that enables ‘the peaceendowing principles of spiritual guidance and leadership to constructively complement of necessities of today’s working environment’.

Preis 10,00 €, Seiten 142, ISBN 978-3-7235-1410-8.

Zie http://vamg.ch/shop/index.php/innere-ruhe-5.html

Peter Heusser, ‘Anthroposophische Medizin und Wissenschaft. Beiträge zu einer integrativen medizinischen Anthropologie’

Peter Heusser zeigt am Beispiel der anthroposophischen Medizin, dass eine zeitgemäße, wissenschaftlich belegbare Gesamtsicht des Menschen möglich ist, die materielle und immaterielle Faktoren gleichermaßen anerkennt. Anhand von Rudolf Steiners erkenntniswissenschaftlichen Schriften und Goethes naturwissenschaftlicher Erkenntnismethode beleuchtet er Grundkonzepte der modernen Medizin und weist auf: Eine geisteswissenschaftliche Erweiterung der Naturwissenschaft ist unumgänglich. Seit Jahren mit großem Einsatz in der anthroposophischen Medizin und universitären Lehre und Forschung tätig, zeigt der Autor, wie eine in sich differenzierte, aber einheitliche medizinische Anthropologie und eine integrativmedizinische Therapieforschung im Sinne einer evidenzbasierten Medizin ausgebaut werden können, um dem berechtigten Bedürfnis der Patienten nach umfassender Betreuung gerecht zu werden. Das Buch richtet sich an alle Ärzte und Wissenschaftler, insbesondere mit Schwerpunkt Anthroposophische Medizin, Komplementärmedizin und Integrative Medizin sowie Wissenschaftstheorie und Medizingeschichte.’

Zie http://www.schattauer.de/shop/product_info.php/info/p593_Anthroposophische-Medizin-und-Wissenschaft.html

Friedwart Husemann, ‘Anthroposophische Medizin. Ein Weg zu den heilenden Kräften’

Mit diesem nun um drei Kapitel erweiterten Grundlagenwerk zur anthroposophischen Medizin legt Friedwart Husemann nach 40 Jahren ärztlicher Tätigkeit legt sein Lebenswerk vor. Anhand von Krankengeschichten werden allgemeine Erkenntnisprinzipien der anthroposophischen Medizin entwickelt und geprüft. Damit praktiziert der Autor nicht nur eine erweiterte Menschenkunde, sondern zeigt auf den unterschiedlichsten Gebieten den Weg zu einer rationellen Therapiefindung auf. Der weite Bogen der Darstellung reicht von Krankengeschichten und Arzneimittelbildern über Lebensberatung in der Hausarztpraxis, Heileurythmie, Seelischen Übungen zur Gesundheitsstärkung über methodische Leitlinien der Goetheanistischen Forschung bis zum Heilungsimpuls des Lukasevangeliums und einer Reform des Medizinstudiums heute. Eine Bereicherung für jeden Fachkollegen und eine Lesefreude für alle, denen eine anthroposophisch erweiterte Medizin am Herzen liegt. Zur Erklärung der Fachausdrücke ist ein Glossar beigefügt.

Preis 38,00 €, Seiten 392, 2., stark erweiterte Auflage, ISBN 978-3-7235-1418-4

Zie http://vamg.ch/shop/index.php/anthroposophische-medizin-2.html

Congres Living in the Encounter, augustus 2011 in Wenen

Congres Living in the Encounter, van 3 tot en met 6 augustus 2011

The European Congresses ‘Living in the encounter’ are held for people with special needs. After Berlin, Dornach, Prague and The Hague, the fifth congress is taking place in Vienna, the capital city of Austria.

700 congress participants from all over the world are expected again for an extraordinary festival of encounters. In this city of music, with its special atmosphere, the co‑ee houses, horse-drawn carriages – in Vienna, they are called Fiaker – and magni­cent buildings. Diverse opportunities for encounters will be o‑ered and the history of famous personalities can be traced. Let's search for traces...

An important person for humanity lived in Vienna: Rudolf Steiner. His 150th birthday will be celebrated in the congress year. We intend to ­find out more about his life and legacy. This time, the theme of the congress, which was jointly found in a preparatory meeting with congress participants, is called ‘Searching for traces’. In lectures, in art, on excursions to the most beautiful sights in the city and in numerous workshops, we will search for traces together.

Zie voor meer informatie de folder, de begeleidende brief en het inschrijfformulier .

Aankondiging Bewonersconferentie voor hulpvragers

Aankondiging Bewonersconferentie voor hulpvragers 25-28 mei: In beweging zijn

Dit jaar zal van 25 t/m 28 mei voor de negende keer de Bewonersconferentie voor hulpvragers van sociaaltherapeutische instellingen in Nederland en België gehouden worden. Het thema van deze conferentie is: ‘In beweging zijn’.

Vijftien jaar geleden, in 1995, was deze voor het eerst op Bronlaak en nu, in 2010, zal deze dus voor de tweede keer in Bronlaak bij Oploo plaats gaan vinden.

Scorlewald ging ons al twee keer voor, in 1993 en 2008, daarna Midgard, Titurel, Overkempe, Widar en Breidablick.

In woon-werkgemeenschap Bronlaak is geen pinkstervakantie, daarom (en dat is nieuw) zullen de bewoners van Bronlaak er gewoon zijn en overdag naar hun werk gaan. Behalve zij die meedoen aan de conferentie, natuurlijk.

Daarom ook zijn wij op zoek gegaan naar slaapplaatsen buiten Bronlaak en hebben deze gevonden in Overloon op bungalowpark De Vers, waar de deelnemers ’s avonds naartoe zullen gaan.

Voor verdere informatie hebben we de volgende website geopend:
http://www.wix.com/bronlaak/bewonersconferentie
Hier aanmelden gaarne vóór 15 maart.

Wie voorgaande bewonersconferenties van 2002 en 2004 wil bekijken, kan gaan naar http://www.bewonersconferentie.nl/

Met vriendelijke groet,
Namens de voorbereidingsgroep,
Fransje Aarts & Inge van den Berg

Actuele ontwikkelingen op De Vijfsprong

Nieuws vanuit zorgboerderij Urtica/De Vijfsprong te Vorden:

Net niet voor onze boeren!

Het was woensdag 20 januari spannend tot het laatste moment: zouden onze boeren op de BioVak 2010 in Zwolle de innovatieprijs krijgen? Helaas: ‘De Koperen Schop’ ging naar boerderij Ruimzicht in Halle. Een eervolle tweede plaats voor onze vernieuwende serrestal en de zuivelverwerking betekende echter wel de nodige reclame. In de Stentor van 21 januari stonden wij dan ook volop in de belangstelling (met foto en al).

En weer genomineerd

En wat lazen we in diezelfde Stentor, maar dan een paar dagen eerder (16 januari 2010)? ‘De twee zorgboerderijen op het Vordense landgoed Hackfort, ’t Hofhuis en de Hoogkamp, zijn genomineerd voor de Publieksprijs voor Ruimtelijke Kwaliteit 2010. Met deze prijs wil de provincie Gelderland ruimtelijke projecten in het zonnetje zetten.’ En verderop wordt beschreven, waarom we zijn genomineerd: ‘Het gaat in dit project om een kleinschalige voorziening die op sympathieke wijze gebruik maakt van de rust, de sfeer en zelfs vruchtgebruik (onder andere hout) van de omgeving.’ Op 25 maart wordt de prijswinnaar bekend gemaakt. Ondertussen kan iedereen stemmen voor ons project voor de publieksprijs. Kijk maar op: http://www.gelderland.nl/eCache/DEF/10/685.html.

Koetshuis op Hackfort

Het ontwerp voor een theehuis in het koetshuis op landgoed Hackfort is klaar. Bij het ontwerp is rekening gehouden met de huidige sfeer en het gebruik van het landgoed. De beoogd exploitant, Driekant Ambachtscentrum, ziet in het ontwerp spijtig genoeg onvoldoende mogelijkheden om tot een gunstige exploitatie te komen en ziet daarom op zakelijke gronden af van verdere samenwerking. Natuurmonumenten en de Driekant zijn tot een bevredigende afronding gekomen en gaan op een goede manier uit elkaar. Natuurmonumenten gaat verder op de ingeslagen weg om een theehuis te realiseren. Onder de naam ‘Hackfort in beweging’ werkt Natuurmonumenten, samen met onder meer onze instelling, aan de ontwikkeling van nieuwe functies op het landgoed. Daardoor kan het unieke karakter van Hackfort worden behouden en zorgen we voor een ‘levend’ landgoed, waar mensen kunnen genieten van natuur en cultuur. Dit krijgt vorm in de verbouw van boerderijen tot zorgboerderijen, het organiseren van educatieve- en culturele activiteiten. Ook het realiseren van een theehuis hoort daarbij.

Evaluatiemiddag en meerjarenbeleidplan

Op 26 februari hebben wij een bijzondere evaluatiemiddag. Wij gebruiken onze ervaringen van de afgelopen jaren namelijk voor het gezamenlijk maken van een identiteitsbeeld van onze instelling. De vraag zal luiden: ‘wat zijn de kwaliteiten en kenmerken van Urtica?’ Om die vraag enigszins in banen te leiden zal Ad van der Hulst ons helpen. Hij gebruikt daarbij het ‘identiteitsspel’. Deze middag is gelijk de start voor het werken aan het nieuwe meerjarenbeleidplan voor 2011-2016. Op deze bijeenkomsten zijn medewerkers, zorg- en hulpvragers, de boeren, de winkeliers en de leden van de Raad van Toezicht uitgenodigd.

Casa de Santa Isabel in Portugal

‘Vorige week bereikte ons het verontrustende nieuws dat de plaatselijke en regionale Portugese overheden verregaande plannen hadden om een nieuwe (hoofd) weg aan te leggen die het terrein van de Casa de Santa Isabel in tweeën zou delen en het voortbestaan van de (biologisch-dynamische) boerderij ernstig zou bedreigen. Medewerkers van “de Casa” kwamen daar “toevallig” achter door een artikel in dat in de plaatselijke krant stond...

Er werd direct actie ondernomen: d.m.v. gesprekken met de overheid en het opstellen van een petitie die zowel in binnen- en buitenland ondertekend werd (vandaag stond de teller op 3520). Ook een papieren versie circuleerde onder de plaatselijke bevolking.’

Dit bericht bereikte ons op dinsdag 2 februari. Gelukkig bleek de soep niet zo heet gegeten te worden als die werd opgediend. Want zij vervolgde met:

‘Vanmorgen kwam de burgemeester langs met het verlossende woord. De plannen zijn gewijzigd ten gunste van de Casa de Santa Isabel: er komt wel een weg, maar die zal niet over het terrein lopen! Hij bleek overigens niet bepaald gecharmeerd van de aandacht die zij voor hun “zaak” hadden gevraagd, mede door het opstellen van de petitie en daarmee het vragen van de publieke aandacht, en gaf aan dat dit toch allemaal niet nodig was geweest...’

Vier jaar geleden had de periodieke uitgave van het toenmalige Heilpedagogisch Verbond, ‘De Verbinding nr. 63 van januari 2006’, als thema deze Casa de Santa Isabel. Over dit initiatief was daarin onder meer te lezen:

‘In mei 2006 bestaat Casa de Santa Isabel in Portugal 25 jaar. Eind jaren ’70 en begin jaren ’80 van de vorige eeuw was de heilpedagogische beweging in Nederland zelf nog volop in ontwikkeling en besloeg 1/3 van wat het nu is. Het nemen van initiatieven was in die tijd cultuur en de daadwerkelijke betrokkenheid met ontwikkelingswerk was groot. Overal werden projecten opgezet of ondersteund met mensen en middelen; in vergaderingen van het Heilpedagogisch Verbond werd ook melding gemaakt van ontwikkelingen van dergelijke projecten in het buitenland.

Een belangrijk project waar Nederlanders zich mee verbonden hadden was Casa de Santa Isabel, waarvan de eerste financiële ondersteuning ook door de Nederlandse instellingen werd verzorgd. Inmiddels is “de Casa” uitgegroeid tot een mooie, moderne en gerespecteerde instelling waar we trots op mogen zijn. Nog steeds zijn er Nederlanders van het eerste uur met hart en ziel verbonden met “de Casa”.’

Sociaaltherapie in Moskou

Donderdag 4 februari stond er in NRC Handelsblad een opmerkelijke reportage van Rusland-correspondent Michel Krielaars, ‘“Besmettelijk” en in gestichten weggestopt’. Dit ging over Toermalijn en zijn directeur Remco van der Plaat, een Nederlander die met zijn Russische vrouw verschillende heilpedagogische en sociaaltherapeutische initiatieven in Rusland heeft opgezet. Bekend in Nederland is bijvoorbeeld ook de Ita Wegman Opleiding in Moskou. Eind 2003 had nr. 72 van ‘De Verbinding’, het periodiek van het voormalig Heilpedagogisch Verbond, een speciale uitgave met als thema ‘Rusland’ (zie: ‘Verbinding december 2003’). Daarin werd onder meer het volgende vermeld:

‘De overkoepelende organisatie in Moskou is de Lemniscaat stichting. Hieronder valt Toermalijn, een dagcentrum voor twintig jongeren met vier werkplaatsen. Twee maal per week draait er ook een schoolgroep met kinderen van zeven tot negen jaar.

Het tweede project is de Ita Wegman Opleiding, voor heilpedagogie en sociaaltherapie. Deze opleiding werkt nauw samen met de Moskou Stad Pedagogische Universiteit. Daardoor ontvangen de studenten een erkend diploma dat hen recht geeft om te werken met verstandelijk gehandicapte kinderen en volwassenen.

Er zijn momenteel zeventien studenten. Het aantal studenten neemt ieder jaar toe. Vier jaar geleden begon de opleiding met vier personen. De Russen houden van studeren, merkt studiebegeleider Remco van der Plaat op. “Het risico is dat de studenten na de opleiding niet in de antroposofische zorg terecht komen. Dat voorkomen we door ze ook in de praktijk te laten werken.” Met resultaat. Bijna alle studenten gaan na hun afstuderen in de heilpedagogie of sociaaltherapie aan de slag.’

Uit een interview in hetzelfde nummer met Remco van der Plaat komen we nog het volgende te weten:

‘Het werken met mensen met een verstandelijke beperking staat niet in hoog aanzien in de Russische samenleving. De salarissen zijn laag, zo’n 100 euro per maand. “De laagst betaalde medewerkers van de metro, als schoonmakers en toezichthouders bij de roltrap, verdienen meer.” Het zijn idealisten, meent Remco. Ondanks de lage betalingen hebben de antroposofische gehandicaptenorganisaties geen problemen om aan medewerkers te komen vanwege het bestaan van de Ita Wegman Opleiding (IWO). “Van degenen die in Moskou in de heilpedagogie werken, volgden ongeveer tachtig procent geheel of gedeeltelijk deze opleiding. Het is de basis voor de ontwikkeling van het heilpedagogisch werk in Moskou en ook in andere plaatsen in Rusland.” Zonder opgeleide medewerkers, geen hoogwaardig heilpedagogisch werk, dat gezien mag worden en zichzelf kan verdedigen als dat nodig is, vindt Remco. “Door de samenwerking van de IWO met de universiteit, krijgen de studenten ook de reguliere vakken. Ze zijn zich veel bewuster van de plaats van de heilpedagogie in het hele veld. Bovendien kunnen ze als volwaardige en professionele gesprekspartner optreden in het contact met de overheid en andere instellingen.”’

Ook Michel Krielaars in NRC Handelsblad heeft het hierover:

‘Inmiddels heeft Toermalijn ook een opleiding tot sociaal therapeut opgezet aan de Moskouse Pedagogische Universiteit en bouwt ze samen met andere particuliere instellingen een speciaal dorp in de buurt van Smolensk, Schone Bronnen genaamd. “Daar kunnen volwassen verstandelijke gehandicapten onder begeleiding gaan wonen als hun ouders zijn overleden en er niemand meer is om voor ze te zorgen”, zegt Van der Plaat. “Hun verblijf kan worden gefinancierd met de 234 euro die ze per maand als invaliditeitsuitkering krijgen.” (...)

In een belendend hokje zit directeur Rudolf Grigorjan, een voormalig chemicus, over de verbouwingsplannen van het dagverblijf gebogen. “Het schiet niet op”, zegt hij. “Want het gemeentebestuur wil ook andere instellingen op de ruimte laten intekenen en een competitie uitschrijven, terwijl de wet dat verbiedt. Als we pech hebben, moeten we straks nog plaatsmaken voor een sportorganisatie.”’

‘Ogenblikken’, prachtige uitgave van Breidablick over ‘lichtmomenten’

De nieuwste uitgave van Kristallijn van de Raphaëlstichting, maandblad nr. 6 van februari 2010, bevat de volgende bespreking door Jan Verweij:

Door de HKZ is het cyclisch werken met SMARTgeformuleerde doelen steeds meer gemeengoed aan het worden. Aan de ene kant wordt dat als een steun ervaren, maar aan de andere kant ook als een systeem dat alleen de uiterlijke kwaliteit meet en niets zegt over de innerlijk kwaliteit van de zorg. En dat ook veel onderhoud (en dus tijd) vraagt. Zo mag het turven van het aantal gehaalde doelen uit de handelingsplannen dan wel een indicatie voor kwaliteit opleveren, maar zegt het eigenlijk niets over de werkelijke begeleiding van bewoners. Vandaar het initiatief dat Breidablick genomen heeft om een andere kwaliteitsindicator ‘uitkomst van zorg’ te introduceren: de verhalende beschrijving van zgn. ‘lichtmomenten’.

Met een lichtmoment wordt een bijzondere gebeurtenis bedoeld tussen bewoners onderling of tussen medewerkers en bewoners. In zijn oproep om lichtmomenten voor een bundel in te sturen in de (toen nog) Veerman van december 2008, schreef Ton Beemster over de achterliggende gedachte: ‘(-) wanneer aangetoond kan worden dat een redelijk aantal bewoners binnen de gemeenschap waarin zij leven en werken tot bijzondere momenten kunnen komen, is er sprake van een sterke innerlijke kwaliteit, omdat er basale voorwaarden aanwezig moeten zijn om de bewoners tot zulke ervaringen te laten komen.’

De certifeerder (DNV) was erg enthousiast over het plan. En ook over het resultaat: het boek Ogenblikken dat tot verassing van veel Breidablickmedewerkers onderdeel van hun kerstpakket bleek uit te maken.

Oorspronkelijk

Ogenblikken is een oogstrelende en hartverwarmende uitgave geworden! In de eerste hoofstukken staan de verhalen die werden opgetekend door journaliste en kinderboekenschrijfster Mirjam Elias, afgewisseld met beschrijvingen van de lichtmomenten.

Je hoeft de medewerkers en de bewoners niet te kennen om toch een heel levendig beeld te krijgen van het samenleven op een instelling als Breidablick. Warmte, betrokkenheid en oorspronkelijkheid is wat er uit die verhalen naar voren komt.

Het tweede deel van het boek nodigt de lezer uit tot reflectie. Zo is er een hoofdstuk opgenomen waarin fragmenten staan ‘uit de literatuur of ander werk’ over het bijzondere ogenblik ‘waarop de schrijver iets ervaart van een eenheid van tijd, ruimte en licht.’ Ook het hoofdstuk Naklank, geschreven door Ton Beemster en dat bestaat uit korte stukjes ‘die een overdenking vragen van de tijd in relatie tot ruimte en het licht’, noopt tot rustig lezen en herlezen.

In het laatste hoofdstuk is de partituur van een compositie van Hendrik Jacobs afgedrukt, ‘Piano ogenblikken’. Na lezing van Ogenblikken kunnen we gerust stellen dat de doelstelling om de innerlijke kwaliteit zichtbaar te maken, volop gehaald is. De lichtmomentverhalen zijn enthousiastmerend en kunnen bij de lezer het gevoel oproepen: ‘Ja, daar doe ik het voor’.

Het meer beschouwelijke tweede deel geeft het thema diepgang en vraagt – zoals gezegd – een heel ander leestempo. Zo blijft Ogenblikken nog heel wat ogenblikken zijn waarde behouden.

Het boek is nog te verkrijgen in de winkel van Breidablick of te bestellen via de receptie (0299) 68 96 89. Kosten: € 18.

Jan Verweij

De Edithie nr. 1 van januari 2010 verschenen

‘De Edithie’ is een nieuw digitaal tijdschrift van het Edith Maryon College. Deze is te vinden via de website van het Edith Maryon College. Daar geeft men zelf antwoord op de vraag:

‘Waarom een Edithie?

Kennis en deskundigheid op het gebied van opleiden en bij- en nascholing in de gezondheidszorg en hulpverlening is niet alleen te vinden bij het Edith Maryon College (EMC). Ook de instellingen in deze sector en de beroepsverenigingen hebben deze expertise vanuit hún specifieke richting!

Het lijkt ons een mooi idee om deze expertise te bundelen, zodat we met elkaar een netwerkkenniscentrum gaan vormen. Wij willen een platform creëren waarop beroepsopleidingen en nascholing in de zorg en hulpverlening gepresenteerd worden die de kwaliteit van ontmoeting en ontwikkeling van ieder mens centraal stellen. Waarin opleiden wordt gedefinieerd vanuit het ontwikkelingsperspectief van de ander.

Daarom willen we alle lezers van de Edithie uitnodigen hun scholingsaanbod – voor zover zij daar anderen in mee willen laten participeren – of hun vragen, ideeën en artikelen met betrekking tot scholingsactiviteiten in de edities van de Edithie te plaatsen. Wij beginnen daar nu als eerste mee.

U vindt in dit 1e nummer een aantal artikeltjes en een opsomming van de activiteiten die wij dit jaar ondernemen. Aan het einde vindt u de vooraankondigingen. We hopen dat de volgende Edithies ook door u gevuld gaan worden. Inzendingen kunt u sturen naar e.vanderpoel@maryoncollege.nl

Redactie Edithie:
Esther van der Poel
Manfred Flessner
Bernard Heldt’

In dit eerste nummer onder andere:

Het Edith Maryon College biedt in 2010 de volgende opleidingen en cursussen:
MMZ- en MGZ-opleiding
Applicatieopleiding antroposofische zorg
Oriëntatiecursus
Cursus Gezonde zintuigontwikkeling
Seminar Communiceren vanuit Verbondenheid
Seminar Ken en ontwikkel je werkstijl
Opleiding Helpende Welzijn
Spelagogiek

Vooraankondigingen:
Post HBO opleiding Psychiatrie en verstandelijk gehandicaptenzorg
Duale opleiding Sociaal Pedagogisch Hulpverlener
Seminar Antroposofische Zorgmethodiek

Gehandicaptenzorg

Ombudsman: Inspectie (IGZ) doet zijn werk niet

Mensen die vanwege een of meerdere beperkingen in een zorginstelling verblijven, zijn afhankelijk van goede verzorging in die zorginstellingen. De Inspectie voor de Gezondheidszorg ziet toe op de kwaliteit van de gezondheidszorg. De Nationale Ombudsman heeft in korte tijd vijf klachten ontvangen van mensen die zich ernstig zorgen maken over de verzorging van een verstandelijk gehandicapt familielid in een zorginstelling. Zij hebben zich met hun klachten tot de Inspectie gewend, maar zijn niet tevreden over de manier waarop de Inspectie met hun klachten is omgegaan. Deze klachten vormden voor de ombudsman aanleiding om een onderzoek in te stellen naar de taakopvatting van de Inspectie. De Nationale Ombudsman komt na zijn onderzoek tot de conclusie dat de Inspectie onvoldoende invulling geeft aan het toezicht op de kwaliteit van de zorg voor verstandelijk gehandicapten. De IGZ is het niet eens met het beeld dat de Nationale Ombudsman schetst over haar toezicht op de gehandicaptenzorg. De ombudsman kan niet op basis van vijf klachten concluderen dat de Inspectie niet naar de burger luistert, stelt de IGZ.

Philadelphia Zorg stapt uit samenwerking met Espria

Gehandicapteninstelling Philadelphia Zorg stapt uit het samenwerkingsverband met Espria. Voorzitter van de Raad van Bestuur Greet Prins tekende recent voor de zelfstandigheid van de instelling. Na het terugtrekken van Philadelphia Zorg bestaat het samenwerkingsverband Espria, dat in april vorig jaar werd opgericht, nog uit Evean Woongroep en Woonzorg Nederland. Philadelphia Zorg wil zich volledig gaan richten op haar kerntaak: het zorgen voor mensen met een verstandelijke handicap. Hierin past het niet meer om bijvoorbeeld geld te gebruiken voor commerciële doeleinden. De gehandicapteninstelling wil wel met de cliënten meedenken en in hun behoeften voorzien. Bijvoorbeeld zoeken naar een dagactiviteit of werk, of het welzijn anderszins verbeteren.

Urtica De Vijfsprong, Vorden (Gld)

Extra plaatsen

De therapeutische leef- en werkgemeenschap Urtica De Vijfsprong heeft extra plaatsen kunnen creëren voor nieuwe zorgvragers. Dit is gebeurd door een verbouwing op de Reeoordweg en het omzetten van de Bed & Breakfast op het Hofhuis. Het Zorgkantoor gaat akkoord met de eventuele uitbreiding.

Kwaliteitszorg

In november kwam een externe auditor Urtica De Vijfsprong inspecteren. Dit was in het kader van de jaarlijkse HKZ-keuring. Hij was wederom tevreden over zijn bevindingen en legde die vast in zijn rapportage.

– ‘De kracht van de ontmoeting’ wordt genoemd als trots van de organisatie.
– Er is veel aandacht voor scholing: vakkennis GZ/GGZ, vaardigheden. Maar ook b.v. de cursus antroposofie die voor iedereen toegankelijk is.
– De methodiek van zorg- en behandelplannen is goed op orde.
– Communicatie rond zorg/behandelplannen is structureel geborgd en er zijn goede overdrachtmomenten met psychiater en psychotherapeut.
– MIC-meldingen (dat zijn incidentmeldingen) leiden aantoonbaar tot verbetering.

OlmenEs, Applescha (Fr)

Open Dag OlmenEs was groot succes

Op 26 september 2009 organiseerde OlmenEs een Open Dag voor iedereen die geïnteresseerd is in het wonen en het werken in de gemeenschap. Aanleiding was het 15-jarig bestaan van de organisatie. Er kwamen ongeveer 600 belangstellenden op af.

Als bezoeker werd je hartelijk ontvangen in het fraaie gemeenschapsgebouw de Tilia. In de Tilia was een fototentoonstelling ingericht over de geschiedenis van OlmenEs. Hierdoor kreeg je een beeld van hoe het allemaal is begonnen. Ook was er een expositie en kon je informatie krijgen over de nieuwbouw en de daarmee samenhangende uitbreidingsplannen. Door middel van videobeelden en livemuziek kreeg je een indruk van het werk van de medisch therapeutische dienst.

Buiten, op het zonnige plein voor de Tilia was een gezellige markt. Verschillende afdelingen van OlmenEs gaven informatie over hun werkzaamheden. Onder het genot van koffie, thee of een sapje met oranjekoek van eigen bakkerij was er ruimte om van de sfeer te proeven én mensen te ontmoeten. Voor degene die zin had in iets hartigs werd door medewerkers van de keuken pompoensoep en quiche geserveerd. Langs een bewegwijzerde wandeling kon je kennismaken met een groot deel van het terrein en verschillende werkplaatsen bezoeken. Ook kon je bij één van de huizen naar binnen, waar je vriendelijk werd ontvangen en waar je vragen werden beantwoord rondom het wonen op het grote terrein.

Tot slot werd in de Tilia het toneelstuk ‘De duivel met de drie gouden haren’ opgevoerd door bewoners en medewerkers. Kortom, het was een zeer geslaagde dag.

Raphaëlstichting, Schoorl (NH)

Raphaëlstichting tekent autismeconvenant

Op 6 november werd in het Sportpaleis van Alkmaar door twintig verschillende zorgaanbieders een handtekening gezet onder het zogenaamde autismeconvenant.

De ondertekenaars, waaronder Philadelphia, Esdégé Reigersdaal, GGZ Noord Holland Noord, Zonnehuizen en de Raphaëlstichting, gaan hun aanbod op elkaar afstemmen en zorgen voor meer uitwisseling.

Op de foto: Erik Beemster (directeur Queeste) bij de ondertekening namens de Raphaëlstichting.

Centraal inkopen biologisch-dynamische voeding

De nieuwe Kristallijn is uit, het maandblad van de Raphaëlstichting, nr. 5 van december 2009. Daarin onder meer nieuws en mooie foto’s van Oosterheem. Maar ook dit bericht over het centraal inkopen van biologisch-dynamische voeding:

‘In onderling overleg met de inkopers voeding op alle locaties is besloten om voeding bij één leverancier te betrekken; de leverancier die dit voor de gehele Raphaëlstichting gaat verzorgen is de Estafette Associatie, beter bekend onder de werknaam Odin. Zij zijn een vers-groothandel voor biologisch-dynamische en biologische levensmiddelen en bestaan ruim 25 jaar. Odin wil bijdragen aan een gezonde landbouw, een aanbod van kwalitatief hoogwaardige voeding en een gezonde economische praktijk met respect voor mens, grondstoffen en de aarde. Zij zijn onder meer bekend van de groente- en fruitpakketten die bij diverse afhaalpunten in Nederland verkrijgbaar zijn. Momenteel wordt Odin geïntroduceerd bij onze instellingskeukens, vervolgens zullen de winkels omgebouwd gaan worden naar het assortiment van Odin. Daarna zullen ook de andere locaties volgen.’

Zonnehuizen

Nieuwe Zon Magazine van Zonnehuizen

In november verscheen het nieuwe Zon Magazine, nummer 10 van november 2009. Met daarin onder andere:
– Sinds enige tijd worden bij woon-werkgemeenschap Elivagar in Roggel in Midden-Limburg plannen ontwikkeld om een doelgroep te gaan bedienen voor wie in deze regio nauwelijks passend zorgaanbod lijkt te bestaan, namelijk licht verstandelijk gehandicapte jongeren.
– Artsen en gedragskundigen van Zonnehuizen werken hard aan het imago van de antroposofische zorg in binnen- en buitenland door hun kennis te delen met anderen.
– Voor ouders van kinderen met een gedragsprobleem én de kinderen zelf zijn logeerhuizen een uitkomst. Klik hier voor Zon 10 - november 2009.

Startnotitie organisatieontwikkelingen

De Raad van Bestuur en directie van Zonnehuizen Volwassenen heeft de aansturing en de organisatiestructuur van de gehandicaptenzorg voor volwassenen gewijzigd. Dit wordt gedocumenteerd in de Startnotitie organisatieontwikkelingen, Zonnehuizen Volwassenen die juli 2009 verscheen.

Het proces van herinrichting werd aanvankelijk verwoord in een eerdere versie van de notitie Duurzaam Veranderen. Deze gaf vooral de uitwerking aan voor Bronlaak; begin 2009 werd gestart met implementatie. De voorgenomen veranderingen zijn in beginsel over de gehele breedte van Zonnehuizen Volwassenen noodzakelijk teneinde de sociaaltherapeutische kwaliteit te behouden en verder te kunnen ontwikkelen.

Klik hier voor de Startnotitie organisatieontwikkelingen binnen Zonnehuizen Volwassenen.

Bezoek aan Moskou

De website Antrovista publiceerde in december een reisverslag van Nelly en Nico Engelaer. Zij reisden naar Moskou en maakten kennis met Russische heilpedagogische initiatieven. Zoals Toermalijn in Moskou en Chistye Klyutchi. Zij schreven onder meer:

‘Al een aantal jaren hebben we, mijn vrouw Nellie en ik, aan Remco van der Plaat en Zina Levina beloofd om eens naar Moskou te komen. Wanneer zij in Nederland zijn, hebben we altijd contact en ze logeren regelmatig bij ons. Bovendien zit ik samen met Barbara Berns in de Werkgroep Moskou, die valt onder Stichting Helias. Helias ondersteunt de heilpedagogische en sociaaltherapeutisch initiatieven in oost Europa. Voor Moskou is dat de Stichting Lemniscaat, die de heilpedagogische opleiding verzorgt en Toermalijn heeft opgericht, een dagverblijf voor mensen met een verstandelijke handicap. Verder zijn Remco en Zina de grondleggers van de nieuwe Camphillgemeenschap Chistye Klyutchi, die in Peresvetovo, 30 km oostelijk van Smolensk zal verrijzen. Het eerste woonhuis van waaruit vervolgens de bouw verder zal worden georganiseerd is momenteel in aanbouw. (...)

Remco en Zina hebben een heel programma voor ons bezoek aan Moskou van 17 tot en met 25 oktober 2009 gemaakt. Remco zelf, de directeur Rudolf Grigoryan en de boekhoudster Katya Baitsur hebben ons elk een dag door Moskou rondgeleid. Een dankbare ervaring.’

Via deze link leest u hun reisverslag, en ook hoe u het werk in Rusland kunt steunen via stichting Helias: reis_naar_moskou.pdf

Vruchtbare landbouw als inspiratiebron voor sociale ontwikkeling

Het bestuur van Omslag en de Landbouwsectie van de Antroposofische Vereniging nodigen u van harte uit voor de landelijke ontmoetings- en netwerkdag op vrijdag 15 januari 2010. Zorgboerderij De Hondspol, Gooijerdijk 20, 3972 MB Driebergen.

Thema: Vruchtbare landbouw als inspiratiebron voor sociale ontwikkeling.

In de voordrachtenreeks ‘Vruchtbare Landbouw op biologisch-dynamische grondslag’ (de zogenaamde Landbouwcursus) biedt Rudolf Steiner een vernieuwende blik op de landbouw. Verrassend om te merken dat diverse gezichtspunten om tot een gezonde landbouw te komen ook vruchtbaar blijken te zijn in de hulpverlening aan mensen. Joop van Dam zal hierover in het ochtendgedeelte een uiteenzetting geven. Op deze ontmoetings- en netwerkdag zal er tevens gelegenheid zijn om te netwerken met bestuursleden van Omslag.

Programma

10.00-10.30 uur Ontvangst met koffie
10.30-11.00 uur Welkom en wie is wie?
11.00-12.00 uur Joop van Dam, arts. Welke gezichtspunten biedt het begrip bedrijfsindividualiteit ons in relatie tot onze eigen individualiteit?
12.00-12.30 uur Vragen en gesprek
12.30-13.15 uur Lunch (brood graag zelf meenemen)
13.15-14.00 uur Rondleiding over de Hondspol
14.00-14.45 uur Kunstzinnige verwerking: humus en ontmoeting met Hilda Boersma, euritmiste
14.45-15.00 uur Samenvatting
15.00-15.45 uur Mogelijkheid tot netwerken
– Opleiding L&Z W. Cool
– Financiering care/cure E. Taylor
– Behandeling L&Z D. Klein Bramel
– Nieuwe cliënten H. Poppenk
– Dagbesteding H. Buis
16.00 uur Tot de volgende keer!

Aanmelden
Graag vóór 10 januari ’10, onder vermelding van het aantal personen, op het e-mail adres van Omslag omslag@xs4all.nl
Routebeschrijving zie www.lievegoedzorggroep.nl’

Namens de Landbouwsectie van de Antroposofische Vereniging en het bestuur van Omslag:
Derk Klein Bramel en Henk Poppenk.

Gehandicaptenzorg

CAO-accoord gehandicaptenzorg

Een ruime meerderheid (90 procent) van de leden van ABVAKABO FNV heeft ingestemd met het behaalde cao-resultaat voor de gehandicaptenzorg. Vrijdag 13 november heeft de vakbond de uitslag van de ledenraadpleging doorgegeven aan de werkgeversbranchevereniging in de gehandicaptenzorg in Nederland (VGN). De werkgevers zijn ook akkoord. Hiermee kan de uitvoering van het akkoord starten.

Het CAO-akkoord loopt van 1 januari 2009 tot 1 maart 2011. De werknemers ontvangen in december 2009 een eenmalige uitkering van 1,25 procent van het jaarsalaris. Daarnaast krijgen zij in december een structurele loonsverhoging van 1,5 procent en per 1 juli 2010 van 1 procent. De eindejaarsuitkering gaat ook omhoog; dit jaar met 0,5 procent en volgend jaar met 0,65 procent. Daarmee komt hij in totaal op 5,75 procent. Een belangrijke afspraak uit het akkoord is het jaarlijks vullen van een persoonlijk levensfasebudget. In 2010 ontvangt de werknemer 20 uur. Dat wordt in stappen van 5 uur opgebouwd tot 35 uur in 2013 en elk jaar daarna. Deze uren kan de werknemer naar eigen keuze opnemen.

Indicatiesysteem verregaand versoepeld

Mensen met een ernstige handicap hebben straks geen herindicatie meer nodig om voor zorg in aanmerking te komen. Ze krijgen één keer een indicatie en behouden die de rest van hun leven.

Dat is een van de maatregelen die staatssecretaris Bussemaker voorstelt om de indicatiestelling in de AWBZ-zorg te versoepelen voor mensen met een ernstige aandoening die niet zal verbeteren. Het gaat bijvoorbeeld om mensen met een zware lichamelijke en verstandelijke handicap, ernstige dementie, Huntington, en kinderen met een ernstige (terminale) ziekte. De indicatie wordt alleen bijgesteld als de situatie van de cliënt verandert. De staatssecretaris stelt ook voor om per 2011 standaardindicaties in te voeren voor veelvoorkomende verzorging, bijvoorbeeld wondverzorging, sondevoeding en zwachtelen. De behandelend professional kan de standaardindicatie zelf geven en de zorg kan meteen beginnen. Dat scheelt tijd en een hoop papierwerk.

Verder wil Bussemaker zorgverleners een grotere rol geven in de indicatiestelling van hun eigen patiënten. Zij kennen hun patiënten het beste en kunnen een passend indicatieadvies opstellen. Het Centrum Indicatiestelling Zorg volgt het advies op en controleert steekproefsgewijs of het een juiste indicatie was. Het CIZ houdt daardoor tijd over voor complexe indicaties.

Gehandicaptenzorg en GGZ

.

Rechter wijst bezwaren op korting GGZ af

De rechtsgang van GGZ Nederland en de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP) om de kortingsmaatregel in de GGZ tegen te houden, heeft niet mogen baten. De rechtbank in Den Haag heeft besloten dat de minister Ab Klink van VWS de GGZ volgend jaar met 3,5 procent mag korten.

GGZ Nederland en de NVvP vinden de kortingsmaatregel onaanvaardbaar en onredelijk. De organisaties verwachten dat de continuïteit van de GGZ in het geding komt en dat de patiënt gedupeerd wordt. Rutger Jan van der Gaag, bestuursvoorzitter van de NVvP, zei eerder: ‘Wij vinden de onderbouwing van de minister aangaande de kortingsmaatregel onrechtvaardig en zien ons als belangenbehartiger van de psychiatrie dan ook genoodzaakt hiertegen in beroep te gaan.’ De vereniging vindt dat de GGZ meer dan gemiddeld en niet in verhouding tot andere sectoren wordt gekort. De rechter vindt dit echter niet bewezen en stelt dat de Staat de vrijheid heeft ‘om de kosten van de gezondheidszorg te beteugelen, omdat kostenbeheersing een publieke, in de wetgeving verankerde taak is.’

CAO-akkoord

Er is sedert 5 oktober een akkoord over de CAO Gehandicaptenzorg 2009-2011. De lonen stijgen per 1 december 2009 met 1,5% en per 1 juli 2010 met 1%. Verder stijgt in twee stappen de eindejaarsuitkering met 1,1% naar 5,75% (0,5% in 2009 en 0,6% in 2010). Daarbovenop ontvangen werknemers eind dit jaar een eenmalige uitkering van 1,25%. Een belangrijk element uit het onderhandelingsresultaat is de afspraken over de modernisering van het levensfasebeleid. Hierdoor biedt de CAO meer mogelijkheden aan werknemers om werk en privé goed te combineren. Zodoende wordt een belangrijke stap gezet om de aantrekkelijkheid van de gehandicaptenzorg voor medewerkers van alle leeftijden te vergroten. Verlofregelingen, waar slechts bepaalde leeftijdsgroepen gebruik van mogen maken, worden vervangen door een persoonlijk budget levensfase (PBL). Iedere werknemer krijgt vanaf 2010 dit verlof, dat naar keuze direct of op langere termijn kan worden ingezet. In een periode van vier jaar groeit dit PBL van 20 naar 35 uur per jaar. Voor werknemers vanaf 45 jaar zijn overgangsmaatregelen afgesproken.

Ook andere leeftijdsafhankelijke (ontzie)regelingen vervallen per 2010, met uitzondering van de nachtdiensten. Medewerkers van 57 jaar en ouder mogen zelf bepalen of zij nachtdiensten willen draaien. Voor huidige gebruikers van de regeling geldt een garantieregeling. Op 29 oktober werd het akkoord aan de leden van de VGN ter instemming voorgelegd; vervolgens zal de formele ondertekening eind november kunnen plaatsvinden.