De NVAZ in perspectief

De ledenvergadering op 11 december 2012

Na al hetgeen zich in de voorafgaande twaalf maanden had afgespeeld (zie ook ‘Recapitulatie en bezinning bij de NVAZ. De ledenvergaderingen in november 2011 en mei 2012’), vond eind 2012 een Algemene Ledenvergadering plaats waarin een nieuw perspectief voor de NVAZ gevonden moest zien te worden. Voorzichtig werden stappen gezet in een grotendeels nieuwe situatie, en, naar het zich liet aanzien, niet zonder dat er terechte hoop mocht worden gekoesterd. Toch was er nog een behoorlijk aantal niet te voorziene en niet te controleren factoren, zodat behoedzaamheid geboden was. De onverwacht hoge opkomst, zodat de vergaderruimte in gebouw Lenteleven in Zeist bijna te klein was, en de positieve stemming die tijdens de vergadering heerste, zorgden in ieder geval voor een goed begin.

De ledenvergadering was voorafgegaan door een bijeenkomst voor genodigden in Gouda op 17 oktober 2012, met de veelzeggende titel: ‘Indien er een toekomst is voor de NVAZ, hoe ziet die er uit?’ Het was een informeel gesprek tussen het bestuur van de NVAZ en een aantal stakeholders. De aanleiding waren ontwikkelingen die noopten tot evaluatie, bezinning en het formuleren van een ander perspectief voor de NVAZ, zowel qua inhoud als qua vorm.

‘Biografische’ uitdagingen

De uitkomsten werden verwerkt in de notitie ‘De NVAZ in perspectief’ van 26 november 2012, dat diende als basismateriaal voor deze ledenvergadering. De opsteller ervan, voorzitter Bert Vroon, beschreef de ontwikkelingen van de NVAZ in de jaren 2007-2012. Hij somde de ‘biografische’ uitdagingen op, waarin deze organisatie zich sinds 1 juli 2007, de oprichting van de NVAZ door een interim-bestuur, voortdurend bevindt. De aanvang werd getekend door een te hoog ambitieniveau dat tot de juiste proporties moest worden teruggebracht. De NVAZ was organisatorisch te zwaar opgetuigd en werd afgeslankt. De Ledenraad werd opgeheven.

Het werkveld was ondertussen aan grote veranderingen onderhevig. Lidinstelling Christophorus kwam in financieel zwaar weer, werd onderdeel van De Amerpoort. De Ita Wegman Stichting ging om dezelfde redenen naar de Lievegoed Zorggroep. Het Rudolf Steiner Verpleeghuis werd onderdeel van de Raphaëlstichting. De Lievegoed Zorggroep balanceerde vervolgens op de rand van de financiële afgrond. De Bellisgroep ging op in de Zonnehuizen; ook uit financiële noodzaak. De Zonnehuizen gingen failliet. LSG-Rentray en DeSeizoenen namen de Zonnehuizen via de curator over. Gevolg was ook dat NVAZ-bestuursleden verdwenen met het verdwijnen van hun organisatie of positie. Een slagvaardig en beleidsrijk team was zo nauwelijks op te bouwen.

Stand NVAZ eind 2012

Hoe was de stand bij de NVAZ op dat moment, december 2012? Na drie jaar saneren was de NVAZ op 1 januari 2012 financieel (weer) gezond. Maar met de teloorgang van Zonnehuizen Kind en Jeugd verdween ook weer ongeveer een derde van de contributieopbrengsten in 2012. Een beleidsarme noodbegroting van de NVAZ betekende daardoor het enig haalbare. Met LSG-Rentray en DeSeizoenen werden sinds kort gesprekken gevoerd over een mogelijk lidmaatschap.

Het bestuur van de NVAZ was uitgedund van zes naar vier bestuurders met derhalve twee vacatures. De institutionele zorgaanbieders brachten circa 80% van de contributie op, maar stonden zelf ook onder druk. De betrokkenheid van leden bij de NVAZ was beperkt. De NVAZ werd wel gewild maar niet echt gedragen.

Ontmoeting via congressen, onderwijs en onderzoek werden door het veld zelf en niet door de NVAZ georganiseerd. Daarmee was het profiel van de NVAZ minder zichtbaar. Voorbeelden hiervan waren en zijn de Stichting Herfstcongres, de Medische Sectie met haar voorjaarsconferentie, het Edith Maryon College (EMC) voor mbo-opleidingen, vroeger onderdeel van het Heilpedagogisch Verbond (HPV) maar apart gezet toen de NVAZ ontstond. Ook de HBO-opleiding van de beroepsverenigingen heeft in de Academie voor Antroposofische Gezondheidszorg een zelfstandige positie. Voor onderzoek is de NVAZ nauwelijks meer dan ‘incassobureau’. Het Lectoraat Antroposofische Gezondheidszorg in Leiden, medegefinancierd door de NVAZ, is zichtbaarder dan de NVAZ zelf. De NVAZ werkte met een uitgedunde ‘noodbegroting’ voor 2012 en zal dat ook voor 2013 moeten doen. Personeel was tot een minimum teruggebracht, het secretariaat kent alleen twee voltijdsbanen. Door (langdurige) ziekte van de verenigingssecretaris was het secretariaat verder uitgedund.

Functies van de NVAZ

Dat is allemaal weinig florissant. Maar toch zag de voorzitter een gemengd, maar zeker niet negatief beeld. De NVAZ vervult nog steeds een aantal zeer wezenlijke functies. Zij is voor de eerstelijn een verbindende faciliterende en vertegenwoordigende schakel en vervult als zodanig een belangrijke rol. De NVAZ heeft een ‘beschermende functie’ naar het veld als geheel, zoals wanneer een van de leden, bijvoorbeeld een beroepsvereniging, onder vuur komt te liggen (denk aan incidenten). In deze zin verschaft de NVAZ legitimatie, vooral aan de therapeuten.

– Hoewel ogenschijnlijk weinig zichtbaar, is de NVAZ wel zó gepositioneerd dat zij de breedte van het veld kan overzien en verbindingen maken, naar binnen en naar buiten. Nog los van de ‘verwijsfunctie’ waarin de NVAZ een zichtbaar loket is. Die verbindingen zijn zichtbaar naar het Lectoraat, de Leerstoel, het EMC, de Academie in oprichting, internationaal, de zorgverzekeraars, ministeries enzovoort.

– De NVAZ bewerkstelligt, rechtstreeks of indirect, ontmoeting. Dat houdt ook in wisselwerking in het licht van wat antroposofische identiteit is, zoals uitwisseling van ‘best practices’ en andere uitdagingen. De NVAZ zou uniek kunnen zijn in de ontmoeting van de eerste-, tweede- en derdelijnszorg. De opdeling in sectoren heeft dat onbedoeld beperkt.

– Verder is er de coördinatie van onderzoekthema’s: de NVAZ is vertegenwoordigd in de projectbegeleidingsgroep van het Lectoraat Antroposofische Gezondheidszorg aan Hogeschool Leiden en in het curatorium van de Lievegoed leerstoel aan de Vrije Universiteit. Daarin kan de NVAZ mede de onderzoeksthema’s (onderzoeksprogramma) bepalen. Dat wordt voorbereid binnen de NVAZ, waartoe er een werkgroep onderzoek is ingericht.

– Er is een regiefunctie voor onderwijs: de Academie, waarin de opleidingen van de beroepsgroepen momenteel worden ondergebracht, werd mede mogelijk gemaakt door de NVAZ. Er is de internationale functie, ook al hebben de beroepsgroepen eigen zelfstandige internationale vertegenwoordigingen. In de ‘werkgroep zorgverzekeringen’ wordt de relatie van het werkveld met de zorgverzekeraars door de NVAZ gecoördineerd.

– Tot slot zijn te noemen de Zorggids (verwijsfunctie), de website en De Digitale Verbreding. De NVAZ heeft altijd wel een rol gespeeld in het afficheren van de antroposofische zorg, maar door geldgebrek is dat helaas nog niet zo tot zijn recht gekomen als we zouden willen. De potentie is er echter wel degelijk.

Wat te doen?

Er zijn voldoende uitdagingen voor de antroposofische zorg; een vitaal samenwerkingsverband daarbinnen blijft essentieel en is helemaal van deze tijd. De NVAZ vervult, hoe onzichtbaar helaas soms ook, een aantal relevante functies. Die werden in het stakeholdersgesprek op 17 oktober door niemand betwist. Ook DeSeizoenen en LSG-Rentray zien functies voor een samenwerkingsverband weggelegd. De betrokkenheid bij de NVAZ is echter beperkt; de contributiekracht kwetsbaar en sommige regiefuncties, als deze er al zijn, diffuus. Dit betreft onderzoek, onderwijs, de internationale representatie en externe PR. Dit alles maakt intern een evaluatie nodig, maar ook gesprekken met relevante omringende collega-instellingen, zoals EMC, de Academie in oprichting en het Lectoraat.

Nu ook gesprekken met De Seizoenen en LSG-Rentray worden opgestart over een (mogelijke) aansluiting van hen bij de NVAZ, ligt het voor de hand beide zoektochten te integreren. Hierbij gaat het om het herijken van de doelstelling van de NVAZ. Inclusief missie, visie, strategie en vorm van de NVAZ, waaronder voorzitterschap, bestuur en sectorberaden.

De inschakeling van een procesbegeleider lijkt zinvol. Deze inventariseert de wensen over taken en inrichting van de NVAZ bij alle stakeholders: instellingen, potentiële NVAZ-leden, sectorberaden, bestuur en secretariaat. De procesbegeleider is afkomstig uit de antroposofische zorg of beweging, maar is ‘onafhankelijk’. Dat wil zeggen: geen belanghebbende. Vóór de zomer van 2013 moet het hele proces afgerond zijn, anders duurt het te lang. Het bestuur vroeg de Algemene Ledenvergadering in te stemmen met deze aanpak en dat deed zij. Waarmee een belangrijk nieuw perspectief voor de NVAZ was gegeven.

Naast dit belangrijke agendapunt waren er ook twee inhoudelijke bijdragen. De eerste werd gegeven door Phlipp Jan Flach, directeur van DeSeizoenen, die zijn ervaringen van de afgelopen twaalf maanden schetste. Het waren zijn eerste indrukken van de ervaringen opgedaan met de antroposofische zorg binnen De Seizoenen, als opvolger van De Zonnehuizen. De tweede bijdrage werd geleverd door Ron Dunselman, voormalig voorzitter van de Antroposofische Vereniging en voormalig opnamecoördinator en beleidsmedewerker van Arta Verslavingszorg, die sprak over de ‘schaduwzijde van de wil’.

We hopen een volgende keer over de inhoud van deze bijdragen meer te kunnen berichten. Houd daarom De Digitale Verbreding in de gaten!

(Overigens kunt op de website van de NVAZ onder ‘Actueel’ lezen dat het World Economic Forum uit Davos algemeen directeur Phlipp Jan Flach van DeSeizoenen heeft uitgeroepen tot Young Global Leader.)

Michel Gastkemper

Eerstelijnszorg

Huisartsen weren zich tegen plannen Klink

Huisartsen gaan patiënten met een herhaalrecept voor patentgeneesmiddelen dat door de tweede lijn is voorgeschreven, terugverwijzen naar de specialist. Op 1 januari 2010 gaat dit beleid in. Deze maatregel komt voort uit onvrede over de bezuiniging van 60 miljoen euro per 1 januari en de dreiging dat daarbovenop nog maximaal 127 miljoen kan volgen. De Consumentenbond vindt het onaanvaardbaar dat deze ruzie over de rug van nietsvermoedende patiënten wordt uitgevochten.

Apothekers krijgen meer geld

De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) geeft apothekers toestemming de tarieven te verhogen, zo heeft de organisatie recent bekendgemaakt. Volgens de NZa is de stijging van de tarieven met 9 procent nodig om het inkomen van de apothekers op peil te houden. De apothekers mogen nu € 7,91 i.p.v. € 7,28 rekenen per eenheid geleverde zorg. Als de apothekers afspraken maken met de zorgverzekeraars over verbetering van de kwaliteit van de zorg, mogen ze zelfs nog iets meer in rekening brengen.

Apothekers klagen sinds enkele jaren steen en been omdat de overheid hen heeft gedwongen alleen nog de goedkoopste variant van een bepaald medicijn aan klanten te leveren. De apothekers lopen hierdoor grote sommen geld mis en zeggen failliet te gaan. Ze zien in de tariefsverhoging een erkenning van hun geldprobleem, zo hebben ze laten weten. (ANP)

VNG: half miljard zorgpremie naar gemeenten

Zeker een half miljard euro per jaar aan AWBZ- en zorgpremies moet naar gemeenten, die daarmee hulp aan vooral ouderen kunnen financieren. Die blijven dan langer zelfstandig en hoeven minder een beroep te doen op dure zorg. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft een voorstel daarvoor gedaan aan het ministerie van Volksgezondheid.

Wmo-aanbieders raken dieper in het rood

Negen van de tien instellingen die in de Wmo actief zijn, draaien verlies op deze Wmo-activiteiten. Dat constateert accountantsbureau PricewaterhouseCoopers in de sectoranalyse Healthcare over 2008. De omzet in de Wmo-sector is met 50 miljoen euro gedaald van 760 miljoen euro naar 710 miljoen euro. Relatief gezien is het negatief resultaat gezakt van bijna 6,9 naar 7,9 procent van de omzet. Evenals vorig jaar maakt meer dan negentig procent van de instellingen een verlies op de Wmo. Als oorzaken voor de dalende omzet noemt PwC de lagere indicaties en het afstoten van activiteiten op het gebied van huishoudelijke verzorging.

De teledokter

Zorginstellingen zien de professional over het hoofd bij de introductie van zorg op afstand. De mogelijkheden van digitale zorgverlening worden daardoor onvoldoende benut. Dat concludeert het Nationaal Instituut voor ICT in de Zorg (Nictiz), blijkens het rapport ‘Zorg op afstand, het perspectief van de zorgprofessional in de langdurige zorg’. Het Nictiz constateert dat instellingen wel oog hebben voor het culturele aspect van zorginnovatie, maar onvoldoende rekening houden met de praktische kant van de zaak, met name waar het de noden van de professionals betreft. ‘Zorginstellingen en landelijke brancheverenigingen besteden veel aandacht aan de noodzakelijke cultuuromslag’, aldus het Nictiz. ‘Maar zorgprofessionals ervaren soms dat zij te weinig tijd hebben om de veranderingen door te voeren.’

Eerstelijnszorg

Klink verkoopt 19 miljoen griepvaccins

Nederland gaat negentien miljoen vaccins tegen de Mexicaanse griep verkopen aan landen die een tekort hebben aan vaccins. Voor de zekerheid houdt Nederland een voorraad van 2,2 miljoen vaccins achter de hand. Klink heeft 34 miljoen doses van het vaccin ingekocht. Dit was genoeg om iedere Nederlander tweemaal in te kunnen enten tegen de Mexicaanse griep. Hoewel juichende berichten van de pers rolden over de grote opkomst, blijken er toch veel te veel vaccins zijn ingekocht. Een deel van het overschot kon Klink kwijt aan de idee ook kinderen te laten inenten, wat aanvankelijk niet de bedoeling was. Via een inhaalmanoeuvre in januari van de GGD’s die de inentingen doen, probeert men alsnog het ook daar ontstane overschot kwijt te raken.

HPV-vaccinatie opgenomen in het Rijks Vaccinatie Programma (RVP)

Er wordt wat afgespoten en gevaccineerd in ons land. Behalve de incidentele acties om te enten tegen Mexicaanse griep is er ook nog een Rijksvaccinatieprogramma (RVP). In de meeste gemeenten ontvangt ruim 90 procent van de kinderen (ongevraagd?) vaccinaties uit het RVP. Het recente RIVM-overzicht maakt duidelijk wat er gebeurt. Onze regering heeft ook bepaald dat vanaf 2010 de vaccinatie tegen baarmoederhalskanker (HPV-vaccinatie) bij meisjes van twaalf jaar standaard in het RVP wordt opgenomen.

Huisartsen versus minister

Huisartsen die 'bovengemiddelde inspanningen' verrichten worden vanaf 2011 extra beloond. Dat onderstreepte minister Klink op 12 november 2009 op het congres 'Eén Zorg ontketend' in Den Haag. De NZa verlaagt intussen de tarieven van de huisartsen per 1 januari 2010. Ondanks de maatregelen die in 2010 worden genomen om 1 miljard euro overschrijding te voorkomen, wil minister Klink de huisartsen ontzien. Vanaf 2011 blijft geld beschikbaar voor het belonen van huisartsen die nu reeds bovengemiddelde inspanningen verrichten voor hun patiënten. Loon naar de door de overheid voorgeschreven prestatie dus.

Aan de huisartsen wordt wel gevraagd 'een inspanning te leveren op het gebied van het doelmatig voorschrijven'. Klink ziet huisartsen zich in de toekomst steeds meer gaan specialiseren in het doen van therapeutische verrichtingen of zorg voor speciale groepen patiënten. Dit kan leiden tot minder doorverwijzingen. Ook daar wil de minister de huisartsen extra voor belonen.

Naast het uitzicht op extra beloningen, bezuinigt de minister vanaf 2010 jaarlijks 60 miljoen euro op de huisartsenzorg. De Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) vindt deze bezuiniging onaanvaardbaar en onverantwoord. Een groep huisartsen heeft uit onvrede met het beleid van minister Ab Klink van VWS een nieuwe beroepsvereniging opgericht. Volgens de artsen verenigd in de Vereniging van Praktijkhoudende Huisartsen (VvPH) heeft de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) de aangekondigde bezuinigingen niet kunnen voorkomen.

NZa dwingt apotheker tot contract

De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) heeft een apotheker gedwongen een contract te ondertekenen met een zorgverzekeraar, zo heeft de zorgautoriteit onlangs bekendgemaakt. De belangenorganisatie van apothekers KNMP is boos over de ingreep.

Als apothekers worden gedwongen een contract aan te gaan met een zorgverzekeraar, betekent dat het eind van de marktwerking, zegt de organisatie in een reactie. Die marktwerking is immers gebaseerd op het onderhandelen over het beste product voor de beste prijs.
De betrokken apotheker wilde het contract niet ondertekenen omdat hij het niet eens was over het aanbod van de verzekeraar. De NZa zegt hem gedwongen te hebben omdat er in de omgeving van de apotheek geen andere was. De zorgverzekeraar kon dus niet met een concurrent van de apotheker in zee gaan.

Mexicaanse griep, Nieuwe Influenza A (H1N1) en vaccineren

.

Mexicaanse griep, zoals Nieuwe Influenza A (H1N1) in Nederland hardnekkig genoemd blijft worden, krijgt momenteel bijzonder veel aandacht in de media, nu de tijd van daadwerkelijk vaccineren is aangebroken. Het lijkt wel een media-bombardement. De ongerustheid onder de Nederlandse bevolking is groot, zo blijkt ook uit de vragen die het secretariaat van de NVAZ bereiken. De meningen die men te horen krijgt over het al of niet vaccineren zijn heel verdeeld, waarbij opvalt dat die meningen voor een aanzienlijk deel niet door de wetenschap worden onderschreven.

Op de homepage van de NVAZ staat onder ‘Actueel’ een korte verwijzing, betiteld ‘Vaccineren bij kinderen en volwassenen’. De tekst luidt aldus:

‘Vaccineren is niet verplicht. Er spreekt veel voor om het wel te doen. Maar er kunnen ook redenen zijn om hiervan af te zien. Om voor uzelf, of als ouders voor uw kind een weloverwogen besluit te kunnen nemen, treft u hier een aantal antroposofische gezichtspunten aan.

Antroposofisch huisarts en consultatiebureau-arts Madeleen Winkler heeft over dit onderwerp een themabijdrage geschreven, die is gepubliceerd op de website van de Antroposofische Vereniging in Nederland. Deze link leidt u verder.’

Maar er is op internet meer hierover te vinden op websites van antroposofische gezondheidszorginstellingen. Zo schrijft de NVAA, de Nederlandse Vereniging van Antroposofische Artsen, op haar Actueel-pagina over ‘Nieuwe Influenza A (H1N1), voorheen Mexicaanse griep’:

Jaarlijks overlijden er in Nederland 200-1000 mensen aan een of andere vorm van griep. Toch zijn de meeste mensen goed in staat om met hun eigen gezondmakende krachten een griep te overwinnen. Zo ook bij dit griepvirus, dat meestal slechts milde griepsverschijnselen laat zien. Koorts maakt dat het afweersysteem actiever werkt. De behandeling van de nieuwe Influenza A (H1N1)-griep is als bij gewone griep, al wordt in sommige situaties een antiviraal middel (oseltamivir) door de overheid geadviseerd om complicaties bij risicogroepen te voorkomen. Inmiddels is er een vaccin tegen nieuwe Infuenza A griep. Het gewone griepvaccin helpt hier niet tegen, zodat er twee verschillende vaccins worden gegeven.

Antroposofische visie

Een goede remedie om ziekten zoals griep te voorkomen is in het algemeen te zorgen voor een gezonde weerstand. Die verkrijg je door gezond te leven: gevarieerd en vers eten, voldoende buiten komen en bewegen en voldoende slapen. Tevens door het vermijden van (ongezonde) zaken zoals teveel stress, verstoringen van het slaapritme, intellectuele overbelasting, teveel koffie en alcohol en ongezonde voeding. Een feit is dat intensieve veehouderij zoveel stress meebrengt voor dieren dat hun weerstand lager is. De hypothese is dat bij deze dieren daardoor makkelijker gevaarlijke griepvirussen kunnen ontstaan. Eet dus beperkt vlees en dan liefst van biologische (-dynamische) kwaliteit. Die dieren hebben een dierwaardig bestaan geleid.

Vitaliteit en gezondheid zijn dynamische kwaliteiten en moeten dagelijks verzorgd worden.

Bij griep zijn er antroposofische middelen die de genezing ondersteunen. Raadpleeg hiervoor een antroposofisch arts. Er zijn er geen redenen om aan te nemen dat de gewoonlijk gehanteerde antroposofische therapieën nu niet werkzaam zouden zijn.

Meer lezen over antroposofie en vaccineren? [dit is een link naar een pdf-document van de door Madeleen Winkler geschreven tekst, red.]

Angst is een slechte leermeester

De angst heerst dat het virus zich zal veranderen in een agressievere soort. De angst is ook, dat er weer een zwaar griepvirus komt dat over de gehele wereld toe zal slaan. Angst maakt mensen bevattelijker voor ziekte. Misschien moeten we ons zelfs afvragen of angst momenteel niet de grootste ziekte is. Een belangrijke bescherming is met vertrouwen gezond leven. Naast natuurlijk de gewone hygiëne zoals zakdoek voor je mond bij hoesten, snuiten in een papieren zakdoek die je daarna weggooit.

Reisadvies WHO

Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) zijn er wereldwijd veel mensen besmet geraakt met nieuwe Influenza A virus (H1N1); hiervan is een deel overleden. Het virus is in meer dan 74 landen geconstateerd. In Nederland zijn nu meer dan 300 gevallen bekend waarvoor opname nodig was, 10 mensen zijn overleden (klik hier voor laatste info).

De WHO beveelt geen reisbeperkingen aan. Mensen die ziek zijn wordt wel aangeraden reisplannen uit te stellen. Terugkerende reizigers die ziek worden moeten zich melden bij hun arts.

Meer informatie

Meer informatie over Nieuwe Influenza A (H1N1) is te vinden op de website: Vraag en antwoord (RIVM). Over het HPV vaccin leest u hier.

Update 17 november:

Jan Saal van het Centrum Sociale Gezondheidszorg (www.gezichtspunten.nl) maakt ons attent op de brochure die hier verschenen is over ‘Inenten. Waarom wel? Waarom niet?’ door Madeleen Winkler en Pieter Meester:

‘Waarom zou je je kind laten inenten en wanneer? Door teveel preventie kan een kind gezondmakende kinderziektes niet doormaken. Door te weinig preventie kan een kind onnodig blootgesteld worden aan ziektes die zelfs levensbedreigend kunnen zijn. Tegen welke ziektes word je eigenlijk ingeënt? Wat zijn de risico’s? En wat is verstandig om te doen?

In deze brochure wordt op een heldere manier een reeks van feiten en overwegingen gegeven op basis waarvan u tot een bewuste keuze kunt komen. Naast vaccinatie tegen kinderziektes wordt ook een aantal andere vaccinaties besproken en vanuit antroposofisch gezichtspunt benaderd.

Prijs € 3,00’

Vaccineren of niet? Antroposofische gezichtspunten, door Madeleen Winkler

.

Vanwege de actualiteit en het belang van het onderwerp, laten we de genoemde, door Madeleen Winkler geschreven tekst hier in zijn geheel volgen.

Vaccineren of niet?

Antroposofische gezichtspunten

Vaccineren is niet verplicht. Er spreekt veel voor om het wel te doen. Maar er kunnen ook redenen zijn om hiervan af te zien. Om voor uzelf of als ouders voor uw kind een weloverwogen besluit te kunnen nemen treft u op deze website een aantal gezichtspunten aan.

Kinderen

Onze meest menselijke eigenschap is het vermogen tot ontwikkeling. Een ontwikkeling die voorbij de grenzen van geboorte en dood gaat. In de loop van hun kinderjaren leren kinderen lopen, spreken en denken. Maar niet alleen dat. Ze ontwikkelen lichamelijke afweer, hun immuunsysteem, tegen ongewenste stoffen en invloeden van buiten. Dat gebeurt door verkoudheden, maar ook door klassieke kinderziektes zoals bof, mazelen, rode hond en kinkhoest. Van nature heeft ieder mens de aanleg om die ziektes door te maken. Kijk je vanuit het gezichtspunt van karma en reïncarnatie dan is dat een mogelijkheid om een eenzijdige aanleg te vereffenen en meer mens te worden.(1)

Door onder begeleiding een ziekte goed door te maken kan het lichaam van een kind iets ‘leren’. Niet alleen ontwikkelt het immuunsysteem zich, ook de levenservaringen die we opdoen dragen bij aan onze ontwikkeling. Bij kinderen die gevaccineerd zijn, kan men extra aandacht in de opvoeding besteden aan zulke ontwikkelingsmogelijkheden. Dan kunnen ze toch iets leren van wat zij zich anders eigen zouden maken door de ziekte door te maken.

Vanuit het Rijksvaccinatieprogamma (RVP) worden aan zuigelingen vaccinaties aangeboden ter voorkoming van een aantal ziektes die ernstige complicaties kunnen hebben. Bij sommige ziektes is die kans klein tot zeer klein. Daarbij dient zich tevens de vraag aan of je door te vaccineren ook een kans kunt mislopen. Alleen de ouders kunnen uiteindelijk beslissen welk risico of kans zij voor hun kind passend vinden.

Vanuit het oogpunt van de volksgezondheid is er het streven naar honderd procent vaccinatiegraad voor alle kinderen. Hierbij spelen ook economische motieven een rol. Het is immers goedkoper alle kinderen te vaccineren dan één kind met complicaties levenslang te verzorgen. Hoe minder kinderen er ziek zijn, hoe minder arbeidsverzuim er van hun ouders is.

Bij onderzoek vinden voorstanders van vaccinatie geen of weinig bijwerkingen. Tegenstanders menen heel veel ongewenste bijwerkingen te zien (www.nvkp.nl). Zie voor de risico’s op complicaties van de verschillende ziektes waartegen wordt gevaccineerd www.rivm.nl/rvp/. Voor risicoafweging per ziekte verwijzen we naar de brochure Kinderziektes en inenten (www.gezichtspunten.nl).

Over consequenties van vaccineren op de lange termijn is eigenlijk niet veel onderzoek bekend. Kinderen die niet gevaccineerd waren tegen bof, mazelen en rode hond, bleken minder vaak allergie te ontwikkelen.(2) Mensen met kanker bleken minder kinderziektes met hoge koorts te hebben doorgemaakt.(3) Klassieke kinderziektes als bof, mazelen en rode hond leveren levenslange immuniteit op. Of dat na vaccinatie ook zo is, is nog een open vraag. Na vaccinatie wordt bij één tot drie procent van de gevaccineerden geen antistoffen gevonden.

Als u uw kind de mogelijkheid wilt laten om de klassieke kinderziektes door te maken, zoekt u dan voordat uw kind ziek wordt de begeleiding door een antroposofisch, of andere complementair werkend arts (voor adressen zie www.nvaz.nl). Ook bij vaccinatie kan de begeleiding door een arts het verwerken van de vaccinatie ondersteunen.

Wanneer een kind ouder is geworden en het huis uitgaat, is het niet langer ‘kind’ meer. Het organisme wordt dan minder bevattelijk, maar ook minder soepel. Klassieke kinderziektes verlopen daarom ook ernstiger op oudere leeftijd. U kunt een BMR-vaccinatie heroverwegen als uw kind bijvoorbeeld met 16 jaar de ziektes nog niet heeft doorgemaakt.

Laat alle ouders of opvoeders de bij hun passende beslissing nemen hoe zij de ontwikkeling van het immuunsysteem van hun kind willen laten verlopen. Door hun kind ziektes te laten doormaken of door te vaccineren met aanvullende aandachtspunten bij de opvoeding.

Volwassenen

In 2009 werd de wereld opgeschrikt door het optreden van een nieuw griepvirus, eerst varkensgriep, toen Mexicaanse griep en uiteindelijk H1N1virus geheten. Het kwam bij varkens voor, maar die kunnen mensen niet besmetten. Mexico had wel de primeur, maar het dook wereldwijd op. Aanvankelijk vreesde men een ernstig verlopend ziektebeeld, maar al ras bleek het een mild griepbeeld te laten zien. Zoals bij alle griep kan het heftig verlopen bij mensen die al een ernstige aandoening hebben. Dat leidt jaarlijks tot sterfgevallen. De vrees dat een groot percentage van de bevolking tegelijk ziek zal worden met alle economische schade van dien heeft een groot enthousiasme gewekt om veel mensen tegen dit virus in te enten.

Moet u zich nu wel of niet in laten enten tegen griep in het algemeen en tegen H1N1 in het bijzonder?

Wat gebeurt er als we griep krijgen? We worden algemeen niet lekker en snotterig, hoesten, krijgen spierpijnen en koorts. We worden dus wat wateriger en wat warmer. Wateriger wordt het lichaam altijd als het groeit of herstelt. Denk maar aan kleine kinderen in de groei die een veel sappiger indruk maken als oude mensen met een meer rimpelige huid. Ook na een verwonding of bij een ontsteking zien we meer weefselvocht. Herstel, groei en vitaliteit gaan dus altijd gepaard met wateriger worden.

Iedereen heeft zijn eigen basale lichaamstemperatuur. Wanneer ons immuunsysteem nu actief reageert op virussen van buiten dan drukken we onze eigen individuele stempel krachtig in het lichaam door koorts, dus meer warmte, te ontwikkelen. De temperatuursstijging maakt dat we meer en sneller antistoffen kunnen vormen tegen alles wat niet eigen is zoals virussen en bacteriën.

Zo maken we het lichaam weer meer van onszelf. Tijdens het herstel voelen veel mensen dat ook zo: ‘heerlijk, na de pijn, weer lekker in mijn eigen lijf zitten’. We hebben weer zin om dingen op te pakken, eventueel te veranderen. Vol goede moed stappen we weer het leven in. Hoe meer dit proces zijn natuurlijk beloop heeft kunnen hebben, hoe frisser het verloopt. Soms volgt er eerst nog een periode van ‘postvirale’ vermoeidheid. Juist door het krachtig met de eigen individualiteit ingrijpen in de lichamelijke processen, de koorts, niet te onderdrukken wordt dat voorkomen.

Aan mensen boven de 60 wordt griepvaccinatie aangeboden. Is het dan gevaarlijker als je ouder wordt? In principe niet. Dat is afhankelijk van of men ook aan andere aandoeningen lijdt, zoals asthma, COPD, diabetes of een verminderde afweer heeft bijvoorbeeld door medicatie of chemotherapie. Hoewel er ook vormen van kanker beschreven zijn die spontaan genazen toen de patiënt een heftige koortsende ontsteking doormaakte.

Heel oude mensen gingen vroeger dood aan wat ‘the old man’s friend’ werd genoemd: een longontsteking bij een griep. Ze werden steeds suffer en gleden weg in de dood, een milde dood.

Veel mensen krijgen van hun huisarts een oproep voor vaccinatie tegen ‘de griep’. Zij kunnen zelf overwegen hoe hun gezondheidstoestand is en of vaccinatie voor hen wel of niet aan de orde is. Van het nieuwe H1N1vaccin zijn zeker bijwerkingen te verwachten. Vaccinaties zijn in Nederland niet verplicht.

Om economische redenen en om verspreiding van griepvirus te voorkomen worden ook vaccinaties aangeboden aan werkers in de gezondheidszorg, in het onderwijs en ook door grote bedrijven.

Madeleen Winkler, huisarts, CB arts

Verder lezen:
(1) Rudolf Steiner Die Offenbarungen des Karma, GA 120, 27 05 1910
(2) Parcifalstudie: Floistrup, Schwarz e.a., J Allergy and Clinical Immunology, vol.117, nr 1, January 2006, Allergic disease and sensitation in Steiner School children.
(2) H. Albonico et al: Febrile infectious childhood diseases in the history of cancer patients and matched controls (Medical Hypothesis 51, 1988, blz 315-320).
Zie ook: Pauline Bom en Machteld Huber, ‘Groeiwijzer van nul tot één jaar’.

Eerstelijnszorg

.

Bijna een derde verliest AWBZ-begeleiding

Van de mensen die recht hadden op AWBZ-begeleiding is 29 procent deze hulp kwijtgeraakt. Twee derde heeft de begeleiding behouden of zelf iets meer gekregen. Dat blijkt uit een tussenstand die staatssecretaris Jet Bussemaker (Volksgezondheid) onlangs gaf tijdens overleg met de Tweede Kamer. Vanaf 2009 is de begeleiding vanuit de volksverzekering AWBZ, bijvoorbeeld een boodschappendienst, alleen nog beschikbaar voor mensen die zich niet kunnen redden zonder deze hulp. De lichtere gevallen moeten zichzelf redden of ergens anders hulp zoeken. Voor 125.000 mensen wordt nog uitgezocht of ze, nu de AWBZ nieuwe strengere eisen stelt, nog recht hebben op de AWBZ-begeleiding. Voor 43.000 mensen is al duidelijk hoe de vlag erbij hangt. Overigens was het ook de verwachting dat ruim een kwart de begeleiding zou verliezen. (ANP)

Geen uitstel functionele bekostiging

Een vaste vergoeding per jaar voor de totale behandeling van een patiënt met suikerziekte. Minister Klink (Volksgezondheid) wil hiermee in 2010 gaan werken. Van Gerven (SP) vindt dat te snel, omdat volgens de huisartsen de zorgstandaarden daar nog niet op toe zijn gesneden. De minister wil echter niet van uitstel weten. Elke keer dat een arts iemand met een chronische ziekte behandelt, ontvangt hij daarvoor een aparte vergoeding. Vanaf 1 januari 2010 gaan de verzekeraars voor vier van deze aandoeningen, waaronder suikerziekte, met de artsen een vast bedrag per jaar afspreken voor de hele behandeling. Minister Klink denkt dat de patiënt door deze zogenaamde functionele bekostiging betere zorg krijgt en dat hij zo de kosten in de hand kan houden.

Waaraan moet de zorg voor een suikerpatiënt voldoen? Dit wordt geregeld in zogenaamde zorgstandaarden. Voor diabetes en hartfalen zijn die gereed, maar voor hart- en vaatziekten, chronische bronchitis en longemfyseem nog niet. De Kamer dringt er bij de minister op aan die standaarden snel en in goed overleg met de beroepsorganisaties vast te stellen.

Maar… de huisartsenkoepel NHG staakt de ontwikkeling van zorgstandaarden. Het NHG wil eerst de implementatie en evaluatie van de huidige Zorgstandaarden afwachten. Daarnaast stelt het NHG dat het ontbreekt aan heldere criteria voor de selectie van aandoeningen waarvoor een Zorgstandaard van toegevoegde waarde is. Verder is er nog geen procedure voor ontwikkeling, onderhoud en financiering van Zorgstandaarden die door het veld gedragen wordt. ‘We willen meer duidelijkheid over de uitgangspunten van de standaarden.’

Huisartsen oneens met kortingsvoorstel Klink

De Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) is het bovendien oneens met het voorstel voor de financiering van de huisartsenzorg in 2010 van minister Ab Klink (VWS). Klink had onlangs via een brief aan de LHV gemeld dat huisartsen alsnog worden gekort als zij volgend jaar de kosten voor geneesmiddelen onvoldoende weten te drukken. De LHV ziet deze plannen van minister Klink niet zitten. Zij hebben bezwaar tegen de bezuinigingen gekoppeld aan doelmatig voorschrijven van medicijnen en de invoering van zgn. keten-DBC’s (vaste diagnose-behandel-combinaties binnen de keten-zorg) zonder overgangsperiode. Een woordvoerster van de LHV liet weten dat de huisartsen ervan uit waren gegaan dat ook de ziekenhuizen mee zouden gaan helpen om de besparing van 127 miljoen, door goedkope medicijnen voor te schrijven, te halen. Nu zijn ze bang dat die opgave volledig op hun bordje ligt. Naar de mening van de LHV ligt de minister op ramkoers.

Huisarts wil geen praktijk in achterstandswijk

Het NIVEL (Ned. Instituut voor de Eerste Lijn) maakte recent registratiegegevens bekend over de voorkeuren van beginnende huisartsen. Vanaf 1 januari 2008 zochten ruim 480 pas afgestudeerde huisartsen een baan of eigen praktijk. Twee derde van hen was vrouw. Vooral zij willen parttime werken, bijna negentig procent. Toch wil ruim de helft van alle mannen ook parttime aan de slag, zo blijkt uit onderzoek in de huisartsenregistratie, die het NIVEL sinds 1970 bijhoudt. Ook bleek dat 40% van de huisartsen liever geen praktijk in een achterstandswijk start. Het NIVEL constateerde tevens dat de meeste huisartsen parttime willen werken, het liefst in een groepspraktijk op het verstedelijkte platteland.

Eerstelijnszorg

Foutieve websites en reclames over medicijnen

Websites waarop de farmaceutische industrie ‘reclame’ maakt voor ziekten en aandoeningen, zijn vaak in strijd met de Geneesmiddelenwet of met de gedragsregels die de branche zelf opstelde, volgens GezondeScepsis, onderdeel van het Utrechtse Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik, na onderzoek.
Van de 41 onderzochte medische websites zijn 34 eigendom van een geneesmiddelfabrikant die een product maakt voor de aandoening. Op zeker 20 sites worden regels overtreden. Zo wordt vaak sluikreclame gemaakt voor middelen; op veel sites worden de middelen van de fabrikant met naam en toenaam genoemd. Door een campagne van Novartis tegen schimmelnagels verdubbelde de omzet van het middel van 15 miljoen euro in 1999 tot 32 miljoen in 2001.

Medicijnen sinds vorig jaar gemiddeld 10 procent goedkoper

Geneesmiddelen zijn in 2008 een stuk goedkoper geworden. De gemiddelde prijs per dosering daalde vorig jaar met 10 procent. Dat blijkt uit cijfers die het College voor Zorgverzekeringen (CVZ) heeft gepubliceerd.
Artsen schreven fors meer (14,7 procent) recepten uit, maar de uitgaven aan geneesmiddelen stegen slechts met een kleine 3 procent naar 5,2 miljard euro. Geneesmiddelen zijn goedkoper geworden omdat een aantal zorgverzekeraars van medicijnen waar geen patent meer op zit alleen het goedkoopste merk vergoedt.
Fabrikanten van geneesmiddelen verlaagden vervolgens de prijzen. De forse toename van het aantal uitgeschreven recepten is volgens het CVZ voor de helft toe te schrijven aan de terugkeer van de pil in het basispakket van de zorgverzekering.
Verder zijn cholesterolverlagers tussen 2004 en 2008 veel vaker verkocht. Het aantal gebruikers steeg van 1 miljoen naar bijna 1,6 miljoen. Per gebruiker daalden de kosten in deze periode met 80 euro naar 223 euro per jaar.

Klink en huisartsen stevenen af op impasse

De Landelijke Huisartsenvereniging (LHV) gaat niet akkoord met de plannen voor de financiering van de huisartsenzorg. Dat heeft het bestuur van de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) minister Klink in een brief laten weten. Er is grote kritiek op het eindbod van de minister, die de huisartsen met 60 mln. wil korten en deze laten ‘terugverdienen’. Ook is er vanuit de eigen leden zelf kritiek (zoals gebruikelijk) op het beleid van de LHV (want die zou niet weten wat er in de achterban leeft). Minister Klink deed daarna een handige zet in de Tweede Kamer, door aan te kondigen dat de huisartsen wel gekort worden, maar niet bewust behoeven in te verdienen. Dat zou, aldus Klink, vanzelf wel gaan gebeuren. De huisartsen zouden dan in 2011 de opgelegde korting weer “terugkrijgen”.

Specialistenschaarste kunstmatig gecreëerd

Er is in Nederland een kunstmatig gecreëerde schaarste aan medisch specialisten. Dat concluderen Roland Berger Strategy Consultants op basis van hun jaarlijkse ziekenhuisstudie, die onlangs is gepresenteerd. Volgens het onderzoek, dat is uitgevoerd in 91 Nederlandse ziekenhuizen, duiden zowel de hoge werkdruk als het hoge salaris van medisch specialisten op schaarste. De salarissen van Nederlandse specialisten zijn structureel hoger dan in de ons omringende landen.
Er hangt een prijskaartje aan het in loondienst nemen van alle vrijgevestigde medisch specialisten. Om de goodwill waarmee een specialist zich inkoopt in een maatschap, af te kopen, moet de overheid thans 2 miljard euro op tafel leggen, stelt de Orde van Medisch Specialisten. In 1986 is datzelfde ook berekend, en toen kwam men uit op ongeveer een half miljard guldens. Toen zag de overheid ervan af omdat het te duur was.

Apotheken niet in de problemen

Het preferentiebeleid van de overheid brengt apotheken naar hun mening in financiële problemen. Van veel medicijnen bestaan dure en goedkope varianten, die vaak exact dezelfde medische werking hebben en die van dezelfde kwaliteit zijn. Het verschil in prijs wordt bijvoorbeeld bepaald door de vraag of er patent op de pillen zit of niet. De overheid en zorgverzekeraars zijn voorstander van het zogeheten preferentiebeleid, waarbij de patiënt het goedkoopste middel krijgt. De premies die burgers moeten betalen voor ziektekosten zullen op die manier minder hard stijgen, is de verwachting. Apothekers en medicijnfabrikanten bestrijden dit prijsbeleid. Apothekers hebben herhaaldelijk beweerd failliet te gaan en de kwaliteit van de zorg aan de klanten niet te kunnen handhaven. Nu zou al bekend zijn dat de meeste apothekers niet het norminkomen van € 108.000 per jaar zullen halen. Een door de minister gevraagd advies van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) dat eind september is uitgebracht, wijst uit dat de gemiddelde apotheker dit jaar uitkomt op € 146.000, dus ruim boven de norm van € 108.000.

Eerstelijnszorg

Huisartsen overschrijden NZa-normen

Huisartsen werken gemiddeld tien uur per week meer dan de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) als norm hanteert. Ook overschrijden zij de norm voor het praktijkoppervlak en het aantal doktersassistentes. Dat blijkt uit de resultaten van de Meetweek van Comité WAKE UP (CWU).

Gemiddeld werken huisartsen 55,78 uur per week, exclusief diensten. De norm is 45 uur. Huisartsen staan per jaar voor gemiddeld 240 uur dienst ingeroosterd op de huisartsenpost. Hiervan wordt gemiddeld 25 procent verkocht.

Het praktijkoppervlak van gemiddeld 103 m2 is ook meer dan de norm van de NZa. De NZa gaat uit van 80 m2 en 1 fte doktersassistentie per huisarts. Dit blijkt echter 1,13 fte te zijn. Alle gegevens zijn omgerekend naar een normpraktijk.
De meetweek gaat mogelijk enkele keren per jaar herhaald worden. Zo wordt inzichtelijk of de werkdruk voor huisartsen toeneemt.

Deel Tamiflu-gebruikers wordt onwel

De Britse autoriteiten hebben meer dan vierhonderd meldingen van bijwerkingen geregistreerd van Tamiflu, het middel tegen de Mexicaanse griep.

Tussen 1 april en 6 augustus kwam bij 11 procent van de volwassenen die het middel gebruikten misselijkheid voor en 8 procent moest overgeven. Vijftien procent van de kinderen moest overgeven en tien procent kreeg last van diarree. Eén op de twintig kinderen kreeg buikpijn en drie procent werd misselijk. Voor zwangere vrouwen blijkt Tamiflu ook niet veilig. Daarom is Engeland voor hen reeds overgestapt naar Relenza, omdat dit middel niet in het bloed wordt opgenomen en daarom minder schadelijk is voor het kind.

De Belgische epidemioloog Luc Bonneux betwijfelt het effect van Tamiflu over de bijwerkingen van de Mexicaanse griep, en spreekt van de “griepmaffia”.

Eerstelijnszorg

Rijksvaccinatieprogramma op de helling

Naar aanleiding van het echec dat het rijksprogramma gelopen heeft bij de actie “baarmoederhalskanker”, toen slechts 50% van de geplande vaccinaties kon worden gerealiseerd, beraadt men zich nu grootscheeps over het aanbod van een massale vaccinatie tegen de zgn. Mexicaanse griep. Men wil brede groepen uit de bevolking betrekken bij de voorbereiding van de acceptatie en een tweede echec zien te voorkomen. Men ziet als oorzaak “angst” bij de bevolking, maar dit is een misrekening, want het denken over ziekte en gezondheid is sterk aan het veranderen, met steeds groter wantrouwen tegen wat centraal wordt aangeboden.

Onzekerheid over griepvaccin

Het Nationaal Influenza Centrum (NIC) stelt recent dat het onzeker is of Novartis en GlaxoSmithKline (GSK) het ‘Mexicaanse griepvaccin’ inderdaad in de herfst en volgens de afgesproken hoeveelheid van 34 miljoen doses zullen kunnen opleveren. Onzeker is ook, of hun door minister Klink van Volksgezondheid bestelde vaccin voldoende bescherming zal bieden.Er komen volgens het Centrum steeds meer aanwijzingen dat het pandemische H1N1-virus besmettelijker is dan de seizoensinfluenzavirussen. Bovendien is gebleken dat drie stammen van het nieuwe H1N1-virus resistent zijn voor de griepremmer Tamiflu. Ze zijn wel gevoelig voor de griepremmer Zanamivir (Relenza).

In Nederland lag het aantal ziektegevallen op 2 juli op 134. Twee patiënten werden in het ziekenhuis opgenomen. Er zijn geen sterfgevallen gerapporteerd. Nog steeds is er in ons land geen besmetting van mens op mens vastgesteld.

Baby’s krijgen meer prikken dan nodig

Drie vaccinaties tegen pneumokokken volstaan. Kinderen krijgen vier inentingen tegen pneumokokken. Maar met eentje minder zijn ze net zo goed beschermd, zeggen onderzoekers van het UMC Utrecht, het Nederlands Vaccin Instituut en het Spaarne Ziekenhuis in Haarlem.

Klink geeft huisarts een centrale plaats in de zorg voor chronisch zieken

Minister Klink wil, blijkens een brief aan de Tweede Kamer, betere zorg voor chronisch zieken, integraal georganiseerd en dicht bij de patiënt. Huisartsen spelen hierbij een belangrijke rol. Hierdoor staat z.i. de patiënt centraal en wordt de zorg z.i. beter afgestemd.
Betere zorg voor chronisch zieken is nodig omdat het aantal patiënten dat lijdt aan chronische aandoeningen in Nederland fors toeneemt. Op basis van demografische ontwikkelingen hebben in 2025 naar verwachting bijvoorbeeld 1,3 miljoen mensen diabetes type 1 of 2. Dat is een toename van 35% in 15 jaar tijd.
Bekostiging

De bekostiging gaat plaatsvinden op basis van integrale zorg (functionele bekostiging). Dat betekent dat er 1 prijs komt voor een bepaalde aandoening, en alle zorg die de patiënt voor die aandoening nodig heeft. Daaronder vallen bijvoorbeeld kosten voor de huisarts, praktijkondersteuner huisartsen, nurse practitioner, verpleegkundig specialist, medisch specialist en diëtist.

Minister koopt medewerking van de huisartsen

De zorguitgaven stijgen sneller dan de economie en daarom zijn ingrijpende maatregelen in de gezondheidszorg noodzakelijk. Daarom is het belangrijk dat inzichtelijk wordt welke kwaliteit van zorg geleverd wordt tegen welke prijs. Huisartsen kunnen bijvoorbeeld nog doelmatiger geneesmiddelen voorschrijven dan ze nu doen.

Dat onderschrijft de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV). Het gaat met name om maagzuurremmers en cholesterolverlagers. Om dit te stimuleren gaat minister Klink het inschrijftarief van huisartsen in 2010 verlagen met € 60 miljoen. Huisartsen kunnen dit in 2011 dan weer terugkrijgen als ze doelmatiger geneesmiddelen hebben voorgeschreven. Hiermee introduceert de minister een vorm van prestatiebeloning. Er wordt dus in feite niet gekort op de huisartsenzorg.

Eerstelijnszorg

Al weer grieppatiënt in Nederland, gelukkig?

VWS meldde dat er een vierde grieppatiënt in Nederland is aangetroffen. Gelukkig maar, want anders wordt de door de critici verweten ‘overkill’ van het rijks vaccinatieprogramma pijnlijk zichtbaar. De RIVM deed er nog eens 6 bij. Totaal 10 dus. Drie zijn er reeds hersteld.

Meer euthanasiemeldingen bij toetsingscommissies

De regionale toetsingscommissies euthanasie hebben in 2008 2331 meldingen van levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding ontvangen.

Het aantal meldingen in 2008 ligt hoger dan in de voorgaande jaren (2120 meldingen in 2007 en 1923 meldingen in 2006). Het ging in 2146 gevallen om euthanasie, in 152 gevallen om hulp bij zelfdoding en 33 keer om een combinatie van beide.
De toetsingscommissies oordeelden in bijna alle gevallen dat de arts overeenkomstig de zorgvuldigheidseisen heeft gehandeld. In 10 gevallen was dit niet zo. Deze zaken zijn doorgestuurd aan het College van procureurs-generaal en de Inspectie voor de Gezondheidszorg.
Bij melding door de arts van levensbeëindiging op verzoek of hulp bij zelfdoding verstrekt de arts aan de gemeentelijk lijkschouwer een beredeneerd verslag dat is opgesteld volgens een modelverslag. Een nieuwe versie van dit modelverslag is per 1 juni 2009 voor de artsen beschikbaar.

Eerstelijnszorg

Publieksinformatie pandemie bij Postbus 51

De website van Postbus 51 en het telefoonnummer 0800-1351 bieden actuele publieksinformatie over de Mexicaanse griep. De overheid wijst vandaag onder meer via een advertentie in de landelijke dagbladen op deze informatiebronnen.

Reacties op bezwaren EPD worden verstuurd

Mensen die bezwaar hebben gemaakt tegen opneming van hun medische gegevens in het landelijk EPD (Elektronisch Patiënten Dossier) ontvangen hierover binnenkort een brief van het ‘Informatiepunt BSN (Burger Service Nummer) en landelijk EPD’.
Sommige bezwaren kunnen nog niet worden verwerkt vanwege ontbrekende gegevens of bijlagen (bijvoorbeeld een kopie van een identiteitdocument).

Verpleegkundigen willen betere positie

Verpleegkundigen willen dat het bijvoorbeeld mogelijk wordt dat patiënten direct naar hen toe komen, zonder eerst doorverwezen te worden via de huisarts. Ook willen ze direct voor hun werk betaald krijgen door de zorgverzekeraar. Nu gebeurt dat ook vaak via de huisarts.

De overheid wil huisartsen ontlasten door de medische begeleiding van chronische patiënten voor longziekten (COPD), diabetes, hart- en vaatziekten en hartfalen onder te brengen bij de gespecialiseerde verpleegkundigen. De organisatie van verpleegkundigen V&VN vindt dat prima, maar dan moet de overheid iets doen aan de positie van de verpleegkundigen. De organisatie onderhandelt hierover met de Nederlandse Zorgautoriteit.
De verpleegkundigen willen ook zelf programma's ontwikkelen om de gezondheid van hun patiënten te behouden of weer op peil te brengen. Ze willen de bevoegdheid krijgen om daarvoor zelf contracten af te sluiten met zorgverzekeraars.

Volgens de verpleegkundigen passen hun plannen in het toekomstbeleid van de regering.

Vaccinatie van kinderen tegen griep op Europese schaal bekeken

De European Paediatric Influenza Analysis Group (EPIA) gaat in acht landen de voor- en nadelen van griepvaccinatie bij kinderen onderzoeken.
In de VS worden kinderen iedere winter gevaccineerd tegen griep, in Europa niet. Het vaccinatieprogramma in de VS breidt zich bovendien steeds verder uit. Oorspronkelijk werden kinderen van 6 maanden tot 2 jaar gevaccineerd, daarna kinderen tot 5 jaar en inmiddels tot 18 jaar. Europa is terughoudend met griepvaccinatie en de Europese praktijk gaat daardoor steeds verder uiteen lopen met die in de VS. In West-Europa heeft alleen Finland ook een speciaal vaccinatieprogramma voor kinderen. In Nederland vaccineren we wel risicogroepen en mensen van 60 plus.

Het NIVEL is gevraagd het project in Europa te trekken vanwege de ervaring met EISS (European Influenza Surveillance Scheme), waarin het jarenlang de griep volgde in Europa.

EU-Hof verbiedt internetapotheken zonder apotheker

De Nederlandse postorderapotheek DocMorris mag in Duitsland en Italië geen filialen meer opzetten. Het Europees Hof van Justitie heeft dinsdag 19 mei 2009 geoordeeld dat de Duitse en Italiaanse wetgeving terecht bepalen dat alleen apothekers een apotheek mogen exploiteren.

Eerstelijnszorg

Wereldwijde bezorgdheid over varkensgriep

Wereldwijd zijn zondag 26 april maatregelen genomen en de regels voor de import van varkensvlees aangescherpt, als gevolg van bezorgdheid over de varkensgriep, het griepvirus H1N1, dat naar mensen is overgeslagen. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) waarschuwde dat het gevaar van een pandemie aanwezig is.
Volgens de WHO zijn in Mexico zeker 81 mensen bezweken aan zware longontsteking, veroorzaakt door een griepachtige ziekte. Van sommige slachtoffers staat vast dat hun dood is veroorzaakt door het nieuwe virus, dat kenmerken combineert van vogel-, varkens- en mensenvirussen.

Er bestaat geen vaccin tegen varkensgriep en het is onduidelijk of bestaande griepvaccins effectief zijn.

Inmiddels heeft de Wereldgezondheidsorganisatie WHO heeft op 29 april de alarmfase voor de Mexicaanse griep verhoogd. Er is nu sprake van alarmfase 5, de laatste fase voordat gesproken kan worden over een pandemie.

Overzicht van ontwikkelingen in het Wmo-dossier (Wet op de Maatschappelijke Ondersteuning)

In de ledenbrief 'Stand van zaken Wmo' blikt de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) niet alleen achteruit. Ze besteedt ook aandacht aan openstaande discussiepunten met het kabinet.

Achtereenvolgens komen aan de orde:

- Financiële afspraken Wmo

- De financiële systematiek Wmo

- Afspraken over de AWBZ-pakketmaatregel

- De gevolgen van Wmo-wetswijziging met het oog op de inzet van alfahulpen

- De inzet VNG op het Meavita-dossier

- Het project De Kanteling (gericht op een nieuwe invulling van het compensatiebeginsel)

- Afspraken over een nieuw verdeelmodel voor de maatschappelijke opvang

- Informatievoorziening en ICT.

Openstaand discussiepunt met het kabinet is o.a. dat het maatschappelijk nuttig beleid de gemeenten geld kost, terwijl de baten neerslaan in het AWBZ-budget of bij verzekeraars. Deze kwestie van 'perverse prikkels' op het grensvlak tussen gemeentelijk domein en verzekerd domein is nog steeds niet opgelost.

Huisartsen in 2006 meer inkomen

Huisartsen ontvingen in 2006 boven hun inkomen € 366 miljoen; gemiddeld is dat per praktijk € 54.257. Een belangrijke oorzaak daarvan zijn de relatief hoge opbrengsten uit inschrijftarieven, consulten en innovatie.

Dit is een van de conclusies van het 'Kostenonderzoek Huisartsenzorg' van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa). De NZa neemt de resultaten uit het onderzoek mee in haar advies aan de minister over functionele bekostiging van de eerstelijnszorg. De gemiddelde omzet van een huisartsenpraktijk was € 237.733 in 2006, de praktijkkosten € 183.476. In die praktijkkosten is het inkomen van de huisarts verwerkt. Het verschil tussen opbrengsten en kosten is gemiddeld € 54.257. Gecorrigeerd voor kosten die in 2006 buiten de administratie zijn gebleven, maar die door middel van een vraag in de vragenlijst zijn geïnventariseerd (bijv. de kosten van een meewerkende partner) is dit verschil € 48.508, hetgeen landelijk gelijk staat aan € 328 miljoen (dus in 2006).

Weer een nieuwigheidje: functionele bekostiging

Klink wil bezuinigen op de chronische zorg, waartoe functionele bekostiging wordt ingevoerd. Functionele bekostiging betekent dat bekostiging plaatsvindt op basis van de integrale zorg die wordt geleverd aan een patiënt met een bepaalde aandoening. Er komt éen prijs voor een bepaalde aandoening, en alle zorg die de patiënt nodig heeft voor de aandoening valt binnen die prijs. Hierdoor zou de zorg meer op de patiënt gericht worden, wat de kwaliteit zou verhogen, en de kosten zou drukken.

Door het invoeren van functionele bekostiging wordt samenwerking tussen de verschillende aanbieders noodzakelijk. Daarnaast kunnen patiënten langer binnen de eerstelijnszorg (waaronder huisartsen) in behandeling blijven, waardoor vaker voorkomen kan worden dat patiënten doorgestuurd moeten worden naar een specialist (tweede lijn).

In 2010 wil Klink dit invoeren voor COPD, hartfalen, cardiovasculair risico en diabetes. De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) adviseert Klink echter om in eerste instantie alleen voor diabeteszorg en cardiovasculair risicomanagement deze vorm van bekostiging te introduceren. Dit omdat er volgens de NZa op dit moment nog niet aan alle randvoorwaarden voldaan wordt, maar de minister is het er niet met die beperking eens, zoals hij op 23 april aan de Tweede Kamer schrijft.
In dezelfde brief reageert Klink ook op een rapport van de NZa over de kosten van de huisartsenzorg. De NZa concludeert daarin, dat huisartsen meer consulten gedaan hebben, waardoor hun inkomen boven het norminkomen uitkwam. Klink vraagt de NZa om verder onderzoek naar veranderingen in de huisartsenzorg sinds 2006, en wil het vaststellen van nieuwe tarieven graag zien in relatie met de functionele bekostiging.

Toegankelijkheid oefentherapeuten Cesar en Mensendieck

Sinds 1 juli 2008 kunnen patiënten terecht bij oefentherapeuten Cesar en Mensendieck zonder verwij­zing van de huisarts. Van juli tot oktober maakte 19% van de pa­tiënten gebruik van deze nieuwe mogelijkheid. Vooral jonge, hoger opgeleide patiënten vinden ge­makkelijk zelf hun weg naar de oefentherapeut. Er wordt in totaliteit niet meer gebruik gemaakt van deze zorg dan vroeger.

Eerstelijnszorg

Vaccinatie verdeelt jonge meiden in twee kampen

Het opkomstcijfer in de tweede week was opnieuw lager dan de verwachte 70 procent. De eerste week kwam 60 procent van de 70.725 opgeroepen meisjes voor de prik, de tweede week daalde het percentage verder naar 47 procent van de 98.561 opgeroepen meisjes.

Het RIVM wijt de lage opkomst onder meer aan de 'indianenverhalen' die rondgaan over de vaccinaties en roept mensen op hun keuze te baseren op informatie die is gestoeld op feiten.
In augustus worden de meisjes die niet zijn geweest, opnieuw benaderd met de vraag om er nog eens over na te denken. De lage opkomst in de eerste weken is voor het RIVM geen reden voor een actie om meisjes nu al te vragen alsnog het vaccin te komen halen.

Nederlandse vondst voor diabetes-2 patiënten

Insuline helpt suikerpatiënten beter als er metformine aan wordt toegevoegd. Toevoeging van die stof verlaagt voor patiënten met diabetes type 2 de kans op hart- en vaatziekten met 39 procent.

Dat blijkt uit onderzoek van diabetoloog Adriaan Kooy van het Bethesda ziekenhuis in Hoogeveen. Van alle diabetespatiënten heeft 95 procent diabetes type 2. Die ziekte komt met name voor bij mensen met ernstig overgewicht. Patiënten met diabetes type 2 hebben een vier keer grotere kans op hart- en vaatziekten. Hart- en vaatziekten is de belangrijkste doodsoorzaak voor patiënten met diabetes 2. Ongeveer 75 procentvan hen sterft eraan. Kooy deed zijn onderzoek samen met onderzoekers van het Academisch Ziekenhuis Maastricht.

De studie is vandaag verschenen in het Amerikaanse wetenschappelijke blad The Archives of Internal Medicine.

Eerstelijnszorg

Vrij besteedbaar pgb komt zorginkoop ten goede

Het is onwenselijk dat houders van een persoonsgebonden budget (pgb) geld dat zij van het pgb overhouden, moeten terugstorten. Dat blijkt uit onderzoek van de Vrije Universiteit en de Universiteit Utrecht. Door pgb-houders het geld te laten houden dat ze niet uitgeven aan zorg, kunnen efficiencywinsten worden behaald.
Sinds 2008 mogen cliënten wanneer ze een deel van hun persoonsgebonden budget (pgb) niet opmaken, dit niet meer meenemen naar een volgend jaar. Voorheen kon dit met tien procent van het pgb wél.
Al eerder wees prof. Cees Zwart op de werking van “Entscheidungsfreude” in de zorg: het zelf beslissingen kunnen nemen. Managers gaan steeds in de fout om deze vrije ruimte in te perken of af te romen: winst op de korte termijn en verlies op de lange.

Thebe moet tien miljoen bezuinigen

De Brabantse thuiszorgorganisatie moet zeker tien miljoen bezuinigen op een omzet van 170 miljoen euro, meldt BN/De Stem. Dit moet gebeuren door efficiënter te werken en door te snijden in management- en indirecte functies, voorlopig via natuurlijk verloop.

De oorzaak van de financiële problemen ligt in dalende tarieven en dalende indicaties. De tarieven voor huishoudelijke hulp zijn niet in alle gemeenten waar Thebe werkt kostendekkend en ook de vergoeding voor persoonlijke verzorging en verpleging is gedaald. Het geven van injecties is uit de AWBZ gehaald, zonder dat er een andere regeling voor is. En dan is er de wijziging in de indicatiestelling, waarbij een aantal handelingen zijn veranderd van verpleging in verzorging.

Mogelijk faillissement zorggroep Meavita

Belangrijke delen van zorgconcern Meavita stevenen af op faillissement. Staatssecretaris Bussemaker (Volksgezondheid, PvdA) heeft de Tweede Kamer een brief gestuurd waarin ze meldt dat Meavita’s werkmaatschappijen in Groningen en Den Haag vermoedelijk uitstel van betaling zullen aanvragen.

Om te voorkomen dat tienduizenden cliënten van Thuiszorg Groningen en Meavita Den Haag hun zorg en huishoudelijke hulp kwijtraken, zijn eerder deze maand stichtingen opgericht die activiteiten en personeel van het zorgconcern kunnen overnemen. Op die manier verwacht de overheid ook duizenden personeelsleden „voor de zorg te kunnen behouden”.

Tien miljoen voor aanpak diabetes

Na goedkeuring van minister Klink start het programma Nationaal Actieplan Diabetes (NAD) op 1 maart 2009 en loopt tot 2013.


Het voorstel voor het programma is ontwikkeld door de Nationale Diabetes Federatie (NDF), in samenwerking met VWS. VWS heeft hiervoor 10 miljoen euro beschikbaar gesteld.
Klink hoopt dat het programma een succes wordt en dat het een voorbeeld is voor de aanpak van andere chronische ziekten.

Eerstelijnszorg

Hoge bloeddruk in de reguliere zorg

De Nederlandse apothekers verstrekten in 2008 aan 2,4 miljoen mensen één of meer antihypertensiva.

Ongeveer de helft van hen gebruikt één antihypertensivum, de andere helft gebruikt er twee of meer. Antihypertensiva behoren tot diverse groe­pen: diuretica, bètablokkers, calciumantagonisten en RAAS- remmers. De consumptie van deze laatste groep stijgen het hardst. De daarmee gepaard gaande kosten, zonder de vergoeding voor de werkzaamheden in de apotheek, komen uit op € 360 mil­joen. Mede als gevolg van het zgn. preferentiebeleid (sturing door zorg verzekeraars) zijn deze kosten 9,2 procent lager dan de € 395 miljoen van 2007. (Bron: SFK).

Medisch onverklaarbare klacht vooral lichamelijk benaderd

Bij patiënten met medisch onverklaarbare klachten richten (niet complementair werkende) artsen zich te eenzijdig op de lichamelijke kant. Ook als een patiënt signalen afgeeft die wijzen op een emotionele of psychische oorzaak van de klachten, zo blijkt uit een publicatie van onderzoekers van het NIVEL in BioPsychoSocial Medicine.

Doktersconsult via internet neemt vlucht (telezorg)

(Niet complementair werkende) artsen stellen steeds vaker diagnoses op afstand door gebruik te maken van internet.

Volgens Ksyos en TCCN, de twee grootste aanbieders van medische consulten op afstand, zijn bij de organisaties nmiddels vijfduizend van de in totaal ongeveer 8500 huisartsen in Nederland aangesloten. Het afgelopen jaar verdubbelde het aantal teleconsulten dat werd uitgevoerd door Ksyos TeleMedisch Centrum tot meer dan 22.000. Hierbij beoordeelden dermatologen foto’s en informatie over mogelijke huidproblemen die zij elektronisch kregen opgestuurd door huisartsen via een beveiligde internetverbinding.

In de telezorg worden tal van vernieuwingen ingevoerd. Zo werkt TCCN nu met een programma waarmee de thuiszorg foto’s kan maken van mensen die zijn geopereerd. De camera zelf analyseert of de wond goed geneest. Als er twijfel is, kan thuiszorg de gegevens onmiddellijk laten beoordelen door een specialist. Uit onderzoek zou blijken dat patiënten nieuwe toepassingen van de computer in de zorg waarderen. Driekwart van de Nederlanders zou via internet de huisarts willen raadplegen.

Psychosepillen verhogen sterftekans
De- nieuwste generatie medi­cijnen tegen psychoses geven net zoveel bijwerkingen als de oude. Wetenschappelijk onderzoek wijst uit dat de pillen net als de oude een flink verhoogd risico opleveren op plotseling overlijden door hart­problemen. Vooral ouderen en kinderen zijn extra kwetsbaar.

De middelen wor­den in Nederland buiten de geregi­streerde indicaties om ook voorge­schreven aan patiënten met ADHD en autisme.