Preventie - Epidemiologie

Het Pandemie-beleid muteert snel (zie ook column ‘Uit de doden opgestaan’)

Het verloop van Nieuwe Influenza A (H1N1) lijkt mild en is tot nu toe vergelijkbaar met de normale seizoensgriep.

Vanwege het milde karakter van de griep schrijven huisartsen niet meer standaard virusremmers voor als iemand griepklachten heeft. De werking van de virusremmers weegt niet altijd op tegen de bijwerkingen die kunnen ontstaan. Dat maakte het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) recent bekend.

Mensen met een verhoogd risico op complicaties als gevolg van de griep krijgen in ieder geval wel virusremmers. In andere gevallen bepaalt de huisarts of een patiënt wel of geen virusremmers nodig heeft.

De groepen mensen die volgens het RIVM een verhoogd risico hebben op complicaties zijn: vrouwen die minimaal 6 maanden zwanger zijn; kinderen jonger dan 2 jaar; mensen met een ernstige immuunstoornis; mensen die ieder jaar toch al een oproep krijgen voor de griepprik.
Nieuwe gevallen van Nieuwe Influenza A (H1N1) worden niet meer geregistreerd door huisartsen. Zij hoeven alleen nog mensen te melden die in het ziekenhuis worden opgenomen of overlijden als gevolg van de griep.

Ook wordt er niet meer standaard laboratoriumonderzoek gedaan bij iedereen met griepverschijnselen.

Kwart verpleegkundigen weigert griepvaccinatie

Een kwart van de verpleegkundigen wil niet worden ingeënt tegen de Mexicaanse griep. Dat concludeert Nursing.nl op basis van een poll onder zeshonderd bezoekers van de site.

Bijna 54 procent wil zich laten inenten. Net geen kwart wil dit niet en 21,9 procent zei geen antwoord op de vraag te weten. Later bleek dat zij geen proefkonijn willen worden van een nieuw vaccin.

Het staat nu al vast dat als de massale uitbraak van het griepvirus Nederland in het najaar zal treffen, medisch personeel als eerste een vaccin zal worden aangeboden.

Voedselallergie plaagt steeds meer Nederlanders

Steeds meer mensen hebben een voedselallergie. Zo’n 2 tot 7 procent van de Nederlanders krijgt klachten na het eten van bijvoorbeeld noten, vis of schaaldieren. Het aantal mensen met allergie neemt wereldwijd toe. Wereldwijd hebben 1,3 miljard mensen last van allergische symptomen, vooral in Westerse landen.

Er bestaat geen medicijn tegen de allergie. Het vermijden van de betrokken etenswaar is lang niet altijd de beste aanpak. In veel gevallen werkt dit de allergie juist in de hand. Wel bestaat therapie die de klachten kan verminderen of wegnemen. Het aantal Nederlanders dat zich middels immunotherapie of allergievaccinatie bij een specialist laat behandelen tegen allergieklachten, is de afgelopen jaren toegenomen.

Protestant leidt gezondste leven

In een onlangs uitgebracht rapport over geloof in ons land legt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) de relatie tussen geloof en levensstijl.

Voor een deel bevestigt het 144 pagina's tellende boekwerk bestaande vooroordelen, zoals het rijke Roomse leven, saaie calvinistische matigheid en islamitische afzondering. Voor een deel levert het rapport ook munitie voor nieuwe 'volkswijsheden'.
Katholieken en niet-kerkelijke medeburgers zijn de zwaarste drinkers van ons land. Leden van de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) leven veruit het gezondst, ze roken weinig en drinken met mate, hoewel hun strengere Biblebelt-vrienden net als de katholieken naar God op zoek gaan achter de (kroon)kurk. Islamieten raken nauwelijks een druppel aan, maar zijn wel weer stevige rokers en van alle gelovigen en ongelovigen in ons land het zwaarlijvigst. Ze bewegen onvoldoende.

PKN'ers, “protestanten zonder zwarte kousen”, komen uit het onderzoek naar voren als de braafste burgers, maar ook de meest sociale. Ze zijn het vaakst actief in het vrijwilligerswerk - ook buiten hun kerk - maar zij weten ook van alle Nederlanders het hoogste inkomen te genereren.

In 2008 rekende 58 procent van de bevolking boven de 18 jaar zich tot een kerkgenootschap. De r.-k.-aanhang is nog steeds het grootst, namelijk 30 procent van die 58 procent. Zo'n 10 procent ziet zich als Nederlands hervormd, 4 procent gereformeerd en 5 procent rekent zich tot de PKN. De islam is goed voor 5 procent van de volwassen bevolking.

Verburg: veearts is te veel apotheek

Minister van Landbouw Gerda Verburg (CDA) onderzoekt of het antibioticagebruik in de veehouderij kan worden teruggedrongen door dierenartsen te verbieden medicijnen te verkopen.

Nu leveren de meeste dierenartsen de geneesmiddelen die ze zelf voorschrijven. Mogelijk verklaart dat het hoge antibioticagebruik in vooral de intensieve veehouderij.

Eerstelijnszorg

Huisartsen overschrijden NZa-normen

Huisartsen werken gemiddeld tien uur per week meer dan de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) als norm hanteert. Ook overschrijden zij de norm voor het praktijkoppervlak en het aantal doktersassistentes. Dat blijkt uit de resultaten van de Meetweek van Comité WAKE UP (CWU).

Gemiddeld werken huisartsen 55,78 uur per week, exclusief diensten. De norm is 45 uur. Huisartsen staan per jaar voor gemiddeld 240 uur dienst ingeroosterd op de huisartsenpost. Hiervan wordt gemiddeld 25 procent verkocht.

Het praktijkoppervlak van gemiddeld 103 m2 is ook meer dan de norm van de NZa. De NZa gaat uit van 80 m2 en 1 fte doktersassistentie per huisarts. Dit blijkt echter 1,13 fte te zijn. Alle gegevens zijn omgerekend naar een normpraktijk.
De meetweek gaat mogelijk enkele keren per jaar herhaald worden. Zo wordt inzichtelijk of de werkdruk voor huisartsen toeneemt.

Deel Tamiflu-gebruikers wordt onwel

De Britse autoriteiten hebben meer dan vierhonderd meldingen van bijwerkingen geregistreerd van Tamiflu, het middel tegen de Mexicaanse griep.

Tussen 1 april en 6 augustus kwam bij 11 procent van de volwassenen die het middel gebruikten misselijkheid voor en 8 procent moest overgeven. Vijftien procent van de kinderen moest overgeven en tien procent kreeg last van diarree. Eén op de twintig kinderen kreeg buikpijn en drie procent werd misselijk. Voor zwangere vrouwen blijkt Tamiflu ook niet veilig. Daarom is Engeland voor hen reeds overgestapt naar Relenza, omdat dit middel niet in het bloed wordt opgenomen en daarom minder schadelijk is voor het kind.

De Belgische epidemioloog Luc Bonneux betwijfelt het effect van Tamiflu over de bijwerkingen van de Mexicaanse griep, en spreekt van de “griepmaffia”.

Instellingen Algemeen

Heibel om grieppoli

De recent geopende grieppoli in het Slotervaartziekenhuis is in strijd met het beleid van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM).

Dat bepaalde onlangs dat alleen risicogroepen nog getest mogen worden, terwijl op de grieppoli iedereen terecht kan. De Landelijke Huisartsen Vereniging (LVH) stelt donderdag in de Volkskrant dat de poli mensen in gevaar kan brengen.

"Als mensen denken dat ze ziek zijn, moeten ze niet in de wachtkamer gaan zitten, maar moeten ze thuis blijven en de huisarts bellen", meldt de LVH in de krant. "Dat is om te voorkomen dat mensen elkaar besmetten."

Het ziekenhuis erkent het beleid te doorkruisen maar zegt dat patiënten zo snel mogelijk willen weten of ze de griep hebben. Zo'n veertig of vijftig mensen zouden de grieppoli al hebben bezocht. De kosten hiervan worden niet door zorgverzekeraars gedekt, maar zijn voor het ziekenhuis zelf.

Minister Ab Klink (Volksgezondheid) noemt donderdag in een reactie de grieppoli 'overbodig'. ,,Ik zou iedereen aanraden: bel de huisarts'', aldus Klink. Volgens hem is de 'grieppoli' overbodig, maar staat het iedereen wel vrij eigen initiatieven te nemen bij het bestrijden van de griep. De vereniging ZN kondigde aan de poli niet te vergoeden, maar dit verbod is in strijd met de geldende regels.

Leger des Heils

Het Leger des Heils wordt vrijwel geheel gefinancierd door de overheid.

In de afgelopen zes jaar liep het bedrag aan overheidssubsidies op van euro 122 mln in 2003 tot ruim euro 220 mln in 2008. Uit eigen fondsen haalt het leger 20 mln per jaar op.

De corebusiness van het Leger is de opvang van dak- en thuislozen. Naast de rijksoverheid dragen ook gemeenten bij aan deze opvang. De gemeentelijke subsidies liepen op van euro 43,2 mln in 2003 tot euro 51,2 mln in 2008. De provincies subsidieerden het Leger afgelopen jaar met bijna euro 41 mln. Dit geld is bedoeld voor de jeugdzorg. In 2003 bedroegen de provinciale subsidies euro 27 mln.
Marian Thieme is boos. Jammer voor haar, vindt ook de staatssecretaris.

Abortuspil verstoort zomerrust van politici

De overtijdbehandeling (vroege abortus, tussen 12 en 16 dagen nadat de vrouw ongesteld had moeten worden, die kan bestaan uit een pil of zuigcurettage) komt onder de abortuswet.

Tegen Women on Waves, die deze behandeling heeft aangeboden, is door de Inspectie aangifte gedaan. Het heeft ertoe geleid dat deze voorziening gestopt is.

Gehandicaptenzorg en GGZ

Zorg om zorgboerderijen

Veel zorgboerderijen komen in financiële moeilijkheden, als hun budget is opgebouwd uit PGB’s, waaruit nu de component “ondersteunende begeleiding” wordt vervangen door “begeleiding”met een beperkte indicatie.

‘Griep leidt tot strop voor zorg’

Zorginstellingen vrezen een miljoenenschade door de Mexicaanse griep en willen van minister Klink van Volksgezondheid weten hoe die wordt gecompenseerd.

Vooral ziekenhuizen en instellingen voor geestelijke gezondheidszorg (ggz) lopen financiële risico’s, doordat dit najaar waarschijnlijk veel extra patiënten worden opgenomen en behandelingen worden afgezegd.
GGZ Nederland heeft Klink een brief over de problematiek gestuurd. De ggz kent een prestatiebekostiging en dat dreigt een groot probleem te worden als straks eenderde van de behandelaars en de patiënten ziek wordt, zegt Jos de Beer, directeur van GGZ Nederland. ‘Dat enorme productieverlies wordt niet vergoed. Dan spreken we niet meer over een normaal bedrijfsrisico.’
Veel ggz-instellingen hebben het financieel zwaar, zegt De Beer. ‘Voorkomen moet worden dat de griep voor hen de nekslag wordt.’

Jellinek start nieuw centrum en nieuwe behandeling

Jellinek gaat gebruik maken van een 'nieuwe' behandelmethode voor drank-, drugs-, medicijn- en gokverslaving.

Jellinek opende recent aan het Surinameplein in Amsterdam een nieuw centrum. De behandeling is gebaseerd op het Minnesotamodel en heeft veel weg van het twaalf-stappenplan van hulpgroepen als Anonieme Alcoholisten. Verslaafden staan zowel binnen de tijd dat ze behandeld worden als erbuiten met elkaar in contact. Het is de meest gebruikte methode tegen verslaving ter wereld, maar wordt in Nederland nog weinig toegepast.

Acht behandelaars van Jellinek zijn voor de methode een jaar lang opgeleid in Amerika. Het centrum telt 42 opnameplaatsen. De behandeling duurt zes weken tot drie maanden. Met het Minnesotamodel wordt verbondenheid tussen verslaafden gecreëerd, waardoor het isolement, typerend voor verslaving, wordt doorbroken. De twaalf stappen zijn verdeeld in drie fasen: voorbereiding op herstel, het herstel zelf en het voorzetten van herstel. Jellinek richt zich op de eerste twee fasen. De verslaafden nemen dan al deel aan zelfhulpgroepen buiten het centrum. Als de behandeling is afgerond, blijven ze die groepen bezoeken voor de derde fase. (ANP)

Voltallig toezicht Brabantse GGZ stapt op

De voltallige raad van toezicht van GGZ Westelijk Noord-Brabant (GGZ WNB), een van de grootste zorginstellingen uit Brabant, stapt op.

Oorzaak is een slepend conflict met het bestuur van de regionale ggz-instelling. De raad van toezicht heeft aangekondigd de lopende zaken af te handelen, terwijl de instelling zelf op zoek gaat naar nieuwe toezichthouders. Daarbij wordt in eerste instantie gedacht aan een soort formateur.
Er wordt gestreefd naar een eigen vermogen van 10% van de jaaromzet, onvermijdelijk in deze tijd van marktwerking.
Ook is een voorgenomen fusie in het geding.