Antroposofische (en complementaire) zorg

‘Verbinding’

Op 19 oktober vond de presentatie plaats van het boek De kunst van het zorgen (uitgeverij Garant, Antwerpen) van Karen Wuertz, begeleid door Hans Reinders van de Bernard Lievegoed Leerstoel aan de VU. Het boek laat met voorbeelden zien hoe begrippen als verbinding, wederkerigheid, lotsverbondenheid e.d. in de praktijk vormgegeven worden. Het onderzoek dat aan de studie ten grondslag ligt, is uitgevoerd in een woonhuis van Orion, een Camphill gemeenschap in Rotterdam. In de studie worden het bijzondere karakter van antroposofische zorgverlening en de waarde hiervan voor het voetlicht geplaatst.

Het antroposofisch therapeuticum kan extra subsidie verwerven

Per 2010 wil de minister van VWS de zorg voor diabetes, COPD, hartfalen en hart- en vaatziekten anders gaan bekostigen. Zorgverleners moeten daarop anticiperen. Voor het ZonMw-programma OP ÉÉN LIJN bracht het NIVEL (Nederlands instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg) in kaart wat er al is aan samenwerkingsvormen en -verbanden. Huisartsen, fysiotherapeuten, andere eerstelijns zorgverleners en eerstelijnsorganisaties kunnen bij ZonMw subsidie aanvragen voor samenwerkingsprojecten. NIVEL-afdelingshoofd Dinny de Bakker: ‘Er is een enorme variëteit aan organisatorische samenwerkingsvormen in de eerste lijn. Geen gezondheidscentrum is hetzelfde. In het ene werken veel meer verschillende soorten hulpverleners dan in het andere.’ Kansen te over dus bij De Bakker.

Huisarts en homeopathie

Het overgrote deel van de huisartsen laat homeopathische middelen voor wat het is; vorig jaar schreef 16,9 procent van de artsen en behandelaars iets homeopathisch voor, terwijl twee decennia eerder veertig procent geregeld een alternatief recept uitschreef, dit blijkens een representatief onderzoek onder huisartsen en homeopathische behandelaars in de provincie Utrecht. Het onderzoeksartikel is geschreven door leden van stichting Skepsis, die alternatieve geneeswijzen aan kritisch onderzoek onderwerpt. Zij concluderen dat huisartsen eind jaren tachtig veel positiever tegenover homeopathie stonden dan vandaag de dag.

Homeopathische middelen worden in ruim de helft van de gevallen voorgeschreven op initiatief van de patiënt. Driekwart van zowel homeopathische als ‘gewone’ artsen vindt het niet belangrijk dat de patiënt hun visie op homeopathie kent. ‘Gewone’ en homeopathische huisartsen verschillen aanzienlijk van inzicht als het gaat om de vraag hoe geschikt ze een homeopathisch middel vinden bij verschillende klachten. Het verschil van inzicht is het grootst bij allergieën, maag-darmklachten, infectieziektes, hoge bloeddruk, ADHD, auto-immuunziekten en autisme.

Bewezen: Lichaam is instrument van de ziel

Mensen met pijnklachten voelen vaak al minder pijn zodra ze denken dat er iets aan hun kwaal gedaan wordt. Duitse onderzoekers hebben nu ontdekt dat ook het ruggenmerg bij dit placebo-effect betrokken is. Proefpersonen kregen een placebo, terwijl ze dachten dat het een pijnstiller was. Toch voelden ze minder pijn na een stevige pijnprikkel. Dat was niet louter een subjectieve ervaring. De activiteit in de zogeheten ‘dorsale hoorn’ van het ruggenmerg, die pijnprikkels naar de hersenen voert, was meetbaar minder, schreven de onderzoekers vrijdag in het wetenschappelijk tijdschrift Science.

Eerder bleek al dat bij het placebo-effect in de hersenen endorfinen, lichaamseigen pijnstillers, vrijkomen. Dat sluit echter niet uit dat ook de geleiding van pijnprikkels door het ruggenmerg verandert. Het is nog niet duidelijk welke de gevolgen zijn van deze inzichten voor homeopathische en antroposofische medicijnen, die door tegenstanders vaak als ‘placebo’ worden aangemerkt.

Algemeen nieuws

.

Nieuwe eed voor verzorgenden en verpleegkundigen

De beroepsvereniging Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland (V&VN) heeft een nieuwe eed opgesteld, die verpleegkundigen en verzorgenden uitspreken aan het einde van hun opleiding. In de nieuwe eed of gelofte staat dat de professional het beroep op een verantwoorde en betrouwbare wijze zal uitoefenen. Dit belooft de zorgverlener te doen volgens enkele normen en waarden. Bijvoorbeeld het goed verzorgen van de zorgvrager, het lijden verlichten en helpen om de best mogelijke kwaliteit van leven te realiseren. Of door zich in te zetten voor de bevordering van de volksgezondheid en het welzijn van de samenleving.

Zorgpremie maandelijks bijna tien euro duurder

Gezinnen moeten er rekening mee houden dat de zorgpremie volgend jaar honderd euro hoger uitvalt dan dit jaar. Zorgverzekeraars verhogen de basispremie met gemiddeld drie procent en de premies voor aanvullende verzekeringen met zes procent. Dat meldt de website verzekeringssite.nl.
De extra stijging is mede veroorzaakt door de recente, onverwachte verhoging van de solvabiliteitseisen van de zorgverzekeraars.

Half miljoen Nederlanders steunen apothekers

Meer dan een half miljoen Nederlanders hebben steun betuigd aan de protestactie van apothekers tegen bezuinigingen. De apothekers hadden de actie ‘Ik geef om zorg’ op touw gezet omdat ze zich verzetten tegen maatregelen van minister Klink en enkele verzekeraars. Zo worden alleen nog de goedkoopste medicijnen vergoed. De apothekers zeggen dat ze in financiële problemen komen. De tweede week van oktober stonden ze in speciale T-shirts in hun zaak en deelden folders uit aan klanten. Meer dan 500.000 mensen zetten hun handtekening op een speciaal medicijnzakje, bestemd voor de minister. De argumenten leverden de patiënten er niet bij.

IGZ en VWS willen regels medicijnreclame verscherpen

Het onderscheid tussen onafhankelijke informatie over gezondheid en reclame voor geneesmiddelen kan duidelijker worden. Volgens minister Klink zijn de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) en de stichting Code Geneesmiddelenreclame (CGR) al bezig te kijken of de regels scherper moeten, in reactie op een oproep van de Consumentenbond om zogeheten symptoomreclame te verbieden. De consumentenbond verzamelde bijna 20.000 handtekeningen tegen spotjes, waarin de fabrikanten van geneesmiddelen informatie geven over allerlei kwalen. De bedoeling is de consument naar de huisarts te krijgen, die dan medicijnen gaat voorschrijven. De farmaceuten proberen op deze manier hun producten aan de man te brengen, omdat reclame voor geneesmiddelen verboden is.

De farmaceutische industrie en medici zijn nog steeds te veel met elkaar verweven. Zo hebben de pillenfabrikanten nog steeds nauwe banden met medici en wetenschappers die de richtlijnen vaststelden die dokters gebruiken bij het voorschrijven van medicijnen. Dit blijkt uit onderzoek van de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ).

De inspectie onderzocht zes werkgroepen die richtlijnen ontwikkelen. Volgens de inspectie komt het voor dat de farmaceutische industrie aan ziekenhuizen geneesmiddelen in eerste instantie goedkoop aanbiedt om er voor te zorgen dat het geneesmiddel ‘in de markt’ wordt gezet en blijft. Hiermee is niet gegarandeerd dat patiënten het best passende medicijn krijgen. Als patiënten later het ziekenhuis verlaten, bestaat de kans dat het medicijn automatisch ook door huisartsen wordt voorgeschreven.
Inmiddels heeft minister Klink aangekondigd met wetgeving op deze punten te komen.

Proefdieren zinloos gefokt en gedood

In Nederland zijn vorig jaar 450.000 proefdieren zinloos gefokt en gedood. Ze waren gefokt voor de proefdierindustrie maar bleken overbodig te zijn, bijvoorbeeld omdat ze van het verkeerde geslacht waren.
Afgezien van het dierenleed, kost deze praktijk de proefdierindustrie minstens twee miljoen euro per jaar. De Vereniging Proefdiervrij wil dat het geld wordt geïnvesteerd in de ontwikkeling van proefdiervrije technieken.

‘Zwarte lijst’ medici op internet

Vanaf 20 oktober kan iedereen op internet nagaan welke zorgverleners geschorst zijn of uit hun beroep zijn gezet na een uitspraak van de tuchtrechter. Deze ‘zwarte lijst’ van zorgverleners is te bekijken op www.ribiz.nl en verschijnt binnenkort ook op www.kiesbeter.nl. Er is door toedoen van de lijst al een leraar ontslagen om zijn eerder seksueel grensoverschrijdend gedrag.

Artsen met beroepsverbod blijven werken

Van de dertig artsen en psychologen die een beroepsverbod hebben gekregen, zijn er acht nog steeds actief in hun vakgebied. Ze werken in het alternatieve circuit. In 2011 is een wet voorzien die ook alternatieve genezers onder toezicht van de Inspectie voor de Gezondheidszorg plaatst. Als er misstanden worden geconstateerd, heeft de inspectie dan de bevoegdheid een praktijk te sluiten. Een woordvoerster van de minister benadrukt dat het daarmee nog steeds niet verboden is voor geschorste medici om als alternatief genezer aan de slag te gaan. ‘Er vindt geen registratie vooraf plaats. Pas als er meerdere klachten binnenkomen en de misstanden voldoende zijn bewezen, zal de inspectie ingrijpen.’

Preventie / epidemiologie

.

De Mexicaanse griep

Veel burgers en werkers in de gezondheidszorg weten niet of zij te maken hebben met een grote bangmakerij-actie, of dat er sprake is van een reële dreiging van de zgn. Mexicaanse griep, en dat je je moet laten vaccineren. Tegenstanders bedrijven die bangmakerij ook, door te wijzen op het grote gevaar van het aan het vaccin toegevoegde adjuvant (hulpmiddel ter versterking) of op de te botte naalden van de spuiten.

De laatste week in oktober waren er vier dodelijke slachtoffers gevallen na besmetting met Nieuwe Influenza A (H1N1) (Mexicaanse griep). Anderen vinden dit getal te laag om er drukte over te maken, temeer daar de meeste slachtoffers al een andere ziekte onder de leden hadden. Tot de eerste week van november zijn 335 patiënten opgenomen in het ziekenhuis. Bij 58% van de opgenomen patiënten was al sprake van andere medische klachten. In totaal zijn 39 patiënten opgenomen (geweest) op de Intensive Care; bij ruim 60% van hen was ook sprake van andere klachten. Het aantal patiënten met griepachtige klachten dat zich bij de huisarts meldt, is volgens het RIVM stabiel gebleven. Daardoor is in Nederland nog steeds sprake van een milde griepepidemie.

De Gezondheidsraad bekijkt of ook kinderen ingeënt moeten worden. De tweede week van november geeft de Gezondheidsraad daarover advies. Voor de eventuele vaccinatie van kinderen zijn dit jaar 2,7 miljoen vaccins beschikbaar.

Ongeveer 40% van de medewerkers van zorginstellingen en 25% van de artsen willen zich niet laten vaccineren. Nu de griep mild verloopt, dreigt minister Ab Klink (Volksgezondheid) met miljoenen vaccins te blijven zitten. Slechts dertig procent van alle zorginstellingen heeft vaccins tegen Mexicaanse griep besteld. Meer dan tachtig procent van alle huisartsen heeft wel op tijd om vaccins voor hun patiënten gevraagd. De minister heeft 34 miljoen eenheden besteld, maar er worden er waarschijnlijk nog geen tien miljoen gebruikt voor kwetsbare groepen en zorgpersoneel. Dat kan een miljoenenstrop opleveren. De hele inentingscampagne is begroot op 700 miljoen euro. Klink onderzoekt of hij de te veel ingekochte vaccins kan doorverkopen aan een ander ‘koopkrachtig’ land. GroenLinks wil dat de vaccins aan ontwikkelingslanden worden geschonken.

Osterhaus wint Valorisatieprijs van één miljoen euro

Viroloog Ab Osterhaus heeft dinsdag 20 oktober de Valorisatieprijs 2009 ontvangen. Osterhaus heeft de prijs namens zes Nederlandse ministeries ontvangen vanwege zijn inspanningen om wetenschappelijke kennis commercieel te valoriseren (vermarkten) zodat deze beter ten goede komt aan patiëntenzorg. Erica Terpstra heeft de prijs van één miljoen euro uitgereikt De één miljoen euro wordt gebruikt voor verder onderzoek. Osterhaus kwam negatief in het nieuws vanwege zijn belangen in de farmaceutische industrie; door zijn adviezen zouden er veel te veel vaccins zijn ingekocht. Daarover zijn recent Kamervragen gesteld.

Eén-nul voor de kraanwaterlobby?

Onderzoek heeft uitgewezen dat het Amsterdamse drinkwater het beste van Europa is. Het moet mensen motiveren te stoppen met het drinken van flessenwater. Het Amsterdamse drinkwater is het beste van Nederland, Nederlands drinkwater is het beste van Europa, en dus is het Amsterdamse drinkwater het beste van Europa. Waternet, verantwoordelijk voor riool-, oppervlakte- en drinkwater in groot Amsterdam ziet deze uitkomst van een onafhankelijk onderzoek als een aanmoediging om af te stappen van flessenwater, dat met productie en transport een zware belasting vormt voor het milieu.

Maar soms is er ook tegenwind. Een waterbottelaar in Londen, waar kraanwater al actiever aan de man gebracht wordt, begon een pittige advertentiecampagne, om twijfel te zaaien over de kwaliteit van kraanwater. Medio oktober verscheen ook een rapport van KWR Waterresearch dat medicijnresten signaleert als toekomstige bedreiging van het drinkwater, als gevolg van de vergrijzing en het algemeen toenemende medicijngebruik. Met name medicijnen tegen epilepsie worden slecht afgebroken.

Gentherapie helpt bij Parkinson

Apen (makaken) die lijden aan de ziekte van Parkinson, zijn succesvol behandeld met gentherapie. Proeven bij de mens zijn al in gang gezet.

Het idee van gentherapie is dat er genezende genen in het lichaam worden ingespoten. In dit geval gaat het om drie genen die nodig zijn voor de productie van dopamine: een boodschapperstof in het brein. Parkinson-patiënten hebben een ernstig tekort aan die stof, waardoor zij hun bewegingen niet goed meer kunnen coördineren. Er werden geen bijwerkingen geconstateerd, maar die zouden ook nog na zeven jaar kunnen optreden. Tegelijkertijd is ook het Amerikaanse bedrijf Genzyme bezig met gentherapie bij de mens. Dit bedrijf mikt op een iets simpelere versie, niet met drie genen, maar met slechts één gen.

Eerstelijnszorg

.

Bijna een derde verliest AWBZ-begeleiding

Van de mensen die recht hadden op AWBZ-begeleiding is 29 procent deze hulp kwijtgeraakt. Twee derde heeft de begeleiding behouden of zelf iets meer gekregen. Dat blijkt uit een tussenstand die staatssecretaris Jet Bussemaker (Volksgezondheid) onlangs gaf tijdens overleg met de Tweede Kamer. Vanaf 2009 is de begeleiding vanuit de volksverzekering AWBZ, bijvoorbeeld een boodschappendienst, alleen nog beschikbaar voor mensen die zich niet kunnen redden zonder deze hulp. De lichtere gevallen moeten zichzelf redden of ergens anders hulp zoeken. Voor 125.000 mensen wordt nog uitgezocht of ze, nu de AWBZ nieuwe strengere eisen stelt, nog recht hebben op de AWBZ-begeleiding. Voor 43.000 mensen is al duidelijk hoe de vlag erbij hangt. Overigens was het ook de verwachting dat ruim een kwart de begeleiding zou verliezen. (ANP)

Geen uitstel functionele bekostiging

Een vaste vergoeding per jaar voor de totale behandeling van een patiënt met suikerziekte. Minister Klink (Volksgezondheid) wil hiermee in 2010 gaan werken. Van Gerven (SP) vindt dat te snel, omdat volgens de huisartsen de zorgstandaarden daar nog niet op toe zijn gesneden. De minister wil echter niet van uitstel weten. Elke keer dat een arts iemand met een chronische ziekte behandelt, ontvangt hij daarvoor een aparte vergoeding. Vanaf 1 januari 2010 gaan de verzekeraars voor vier van deze aandoeningen, waaronder suikerziekte, met de artsen een vast bedrag per jaar afspreken voor de hele behandeling. Minister Klink denkt dat de patiënt door deze zogenaamde functionele bekostiging betere zorg krijgt en dat hij zo de kosten in de hand kan houden.

Waaraan moet de zorg voor een suikerpatiënt voldoen? Dit wordt geregeld in zogenaamde zorgstandaarden. Voor diabetes en hartfalen zijn die gereed, maar voor hart- en vaatziekten, chronische bronchitis en longemfyseem nog niet. De Kamer dringt er bij de minister op aan die standaarden snel en in goed overleg met de beroepsorganisaties vast te stellen.

Maar… de huisartsenkoepel NHG staakt de ontwikkeling van zorgstandaarden. Het NHG wil eerst de implementatie en evaluatie van de huidige Zorgstandaarden afwachten. Daarnaast stelt het NHG dat het ontbreekt aan heldere criteria voor de selectie van aandoeningen waarvoor een Zorgstandaard van toegevoegde waarde is. Verder is er nog geen procedure voor ontwikkeling, onderhoud en financiering van Zorgstandaarden die door het veld gedragen wordt. ‘We willen meer duidelijkheid over de uitgangspunten van de standaarden.’

Huisartsen oneens met kortingsvoorstel Klink

De Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) is het bovendien oneens met het voorstel voor de financiering van de huisartsenzorg in 2010 van minister Ab Klink (VWS). Klink had onlangs via een brief aan de LHV gemeld dat huisartsen alsnog worden gekort als zij volgend jaar de kosten voor geneesmiddelen onvoldoende weten te drukken. De LHV ziet deze plannen van minister Klink niet zitten. Zij hebben bezwaar tegen de bezuinigingen gekoppeld aan doelmatig voorschrijven van medicijnen en de invoering van zgn. keten-DBC’s (vaste diagnose-behandel-combinaties binnen de keten-zorg) zonder overgangsperiode. Een woordvoerster van de LHV liet weten dat de huisartsen ervan uit waren gegaan dat ook de ziekenhuizen mee zouden gaan helpen om de besparing van 127 miljoen, door goedkope medicijnen voor te schrijven, te halen. Nu zijn ze bang dat die opgave volledig op hun bordje ligt. Naar de mening van de LHV ligt de minister op ramkoers.

Huisarts wil geen praktijk in achterstandswijk

Het NIVEL (Ned. Instituut voor de Eerste Lijn) maakte recent registratiegegevens bekend over de voorkeuren van beginnende huisartsen. Vanaf 1 januari 2008 zochten ruim 480 pas afgestudeerde huisartsen een baan of eigen praktijk. Twee derde van hen was vrouw. Vooral zij willen parttime werken, bijna negentig procent. Toch wil ruim de helft van alle mannen ook parttime aan de slag, zo blijkt uit onderzoek in de huisartsenregistratie, die het NIVEL sinds 1970 bijhoudt. Ook bleek dat 40% van de huisartsen liever geen praktijk in een achterstandswijk start. Het NIVEL constateerde tevens dat de meeste huisartsen parttime willen werken, het liefst in een groepspraktijk op het verstedelijkte platteland.

Instellingen

.

Hoera! Garantie Ondernemingsfinanciering ook voor instellingen

Ziekenhuizen en andere curatieve zorginstellingen vallen nu ook onder de regeling Garantie Ondernemingsfinanciering (GO) van het ministerie van Economische Zaken. De garantie betekent dat banken bij leningen voor bouwinvesteringen van ziekenhuizen tot 50 miljoen per instelling een staatsgarantie van 50% kunnen krijgen. Deze kredietcrisis-maatregel moet een positief effect hebben op de instandhouding van de werkgelegenheid in de bouw en het op peil houden van de kwaliteit van de gebouwen in de zorg. Banken kunnen bij leningverstrekking aan instellingen in de curatieve zorg nu dus een beroep doen op de regeling ‘Garantie Ondernemingsfinanciering Curatieve Zorg’, ook wel de GO Cure genoemd.

Gebrek aan normen bij managers

Integriteit en normbesef bij managers, ondernemers en bestuurders moet hoognodig worden bijgespijkerd. Een gebrek aan ethisch en moreel handelen is mede oorzaak geweest van de economische crisis. Daarom wil minister Van der Hoeven (Economische Zaken) in een maatschappelijk debat ethiek en ondernemen aan de orde stellen. Het blijkt dat het normbesef ook bij jonge managers te wensen overlaat. De ‘bestuurders van morgen’ zijn volgens de ondervraagde ondernemingen arrogant, gemakzuchtig, te theoretisch, ontberen verantwoordelijkheidsgevoel, respect en vragen een te hoge beloning. De werkgevers hebben al woedend gereageerd, maar de ruzie met de bewindsvrouwe is inmiddels bijgelegd.

Salarisexplosie doet de kosten van de intramurale zorg stijgen

De kosten van de curatieve zorg lopen volgens adviesbureau Gupta steeds verder uit de pas met de ontwikkeling van de economie. Als reden voor de stijgende kosten geldt ondermeer dalende productiviteit (onderproductie), stijgende personeelskosten en nieuwe administratieve problemen. Bovendien is er sprake van stijgende salariskosten, met op sommige plaatsen een groeiend tekort van gekwalificeerd personeel bij de algemene ziekenhuizen. Het tekort aan arbeidskrachten manifesteert zich ook in de groei van het aantal externe werknemers. Hoewel extern personeel vooralsnog maar twee procent van het totale personeelsbestand uitmaakt, is het aantal externen in 2008 met 28 procent gestegen. Door dit alles zijn de totale arbeidskosten voor ziekenhuizen in 2008 met 8 procent gestegen. Bovendien moeten de zestig algemene ziekenhuizen samen een miljard euro bezuinigen om financieel weerbaar te worden. Dat vergt een kostenbesparing van 13,5 procent. De meeste algemene ziekenhuizen staan er financieel zwak voor en tenminste tien ziekenhuizen ‘zeer zwak’.

Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ) vindt loondienst specialisten ‘non issue’

De vraag of medisch specialisten in loondienst moeten, is wat de NVZ (vereniging van ziekenhuizen) betreft een ‘non issue’. Dat heeft de branchevereniging bij monde van voorzitter Roelf de Boer op een recent symposium in de Rode Hoed laten weten. Naar aanleiding van de hoge verdiensten en moeizame aansturing van medisch specialisten is recentelijk de roep om alle specialisten in loondienst te nemen weer aangewakkerd. De NVZ keert zich tegen van hogerhand opgelegde, uniforme maatregelen. Volgens de NVZ moeten de ziekenhuizen en medisch specialisten in onderling overleg uitmaken welke arbeidsverhouding het beste past in de gegeven situatie. Met dit standpunt wordt het al veel jaren opgebouwde en vormgegeven streven naar specialisten-in-loondienst om zeep geholpen.

Zorgverzekeraars en instellingen onaangenaam verrast door verhoging solvabiliteitsvereisten

Naar aanleiding van de recente besluitvorming over het risicovereveningssysteem 2010 is door het ministerie van Financiën besloten om de solvabiliteitsvereisten voor de zorgverzekering te verhogen met 1 procentpunt. Deze verhoging kwam voor de zorgverzekeraars volledig uit de lucht vallen. Zorgverzekeraars Nederland (ZN) heeft dan ook direct gereageerd met een brief aan De Nederlandsche Bank (DNB) en het ministerie van Financiën.

In de brieven geeft ZN aan dat het tijdstip erg merkwaardig is. Zorgverzekeraars zijn wettelijk gehouden vóór 15 november a.s. hun verzekerden de nieuwe polis inclusief premie voor het jaar 2010 aan te bieden. Dat betekent in de praktijk dat het merendeel van de zorgverzekeraars vóór medio oktober de calculatie van de premie voor het nieuwe jaar moet hebben afgerond, opdat er nog voldoende tijd resteert voor het logistieke traject van drukken en verzenden. De solvabiliteitsvereisten vormen een onlosmakelijk onderdeel van de premiecalculatie. Het is dan ook noodzakelijk dat duidelijk is welke solvabiliteitsvereisten van toepassing zijn.

Erger is, dat sommige financiële units van de zorgverzekeraars in paniek geslagen zijn en ineens geld terugeisen voor verleende voorschotten aan instellingen. Ook dat heeft voor de nodige opschudding gezorgd. De Kamerleden Van der Veen (Pvda) en Smilde (CDA) hebben Kamervragen gesteld over de aangescherpte solvabiliteitseisen voor zorgverzekeraars, die ook voor hen uit de lucht kwam vallen. De gestelde vragen zijn van strategisch belang, ook voor de positie van de zorgaanbieders. Als deze ook aan de gestelde solvabiliteitseisen moeten voldoen, betekent dat kaalslag. De Kamerleden hopen antwoord te ontvangen voor de behandeling van de VWS-begroting (10-12 november).

Wet beloning topmanagers in de maak

Er komt een wettelijke norm voor de beloning van bestuurders en hoogste leidinggevenden in de publieke en semipublieke sector. Deze geldt ook voor bestuurders in de zorg, dit in tegenstelling tot wat de pers ons wil doen geloven. De zgn. Balkenendenorm (dat er niet meer verdiend mag worden dan de minister-president) wordt echter losgelaten. De nieuwe norm wordt een brutosalaris van 181.773 euro plus een mogelijke onkostenvergoeding (maximaal 15.685 euro) plus de reguliere pensioenpremie (maximaal 28.771 euro). Samen 226.229 euro. De limiet voor feitelijke beloningen kan hoger uitvallen dan 226.229 euro, omdat het kabinet per sector aparte beloningsovereenkomsten wil afsluiten. Die kunnen onder de norm komen, maar ook erboven.

Inmiddels is er een akkoord over de salarissen van de directeuren (bestuurders) van zorginstellingen, dat een bindend karakter heeft. Het akkoord geeft een wegwijzer om uit te rekenen wat zo iemand mag verdienen. Emolumenten mogen niet hoger zijn dan in de CAO’s voor de medewerkers is voorgeschreven. De regeling ging in per 1 september 2009.

Zorg Consult in Bilthoven in zwaar weer

Adviesbureau Zorg Consult Nederland in Bilthoven verkeert in surseance van betaling. Directeur Bart Durlinger verwacht dat de rechtbank Zorg Consult op korte termijn failliet verklaart. Zorg Consult Nederland heeft op 12 oktober uitstel van betaling gevraagd. Directeur Bart Durlinger wijt de problemen van Zorg Consult Nederland aan de moeilijke marktomstandigheden. Vanwege schrale budgetten zijn zorginstellingen steeds voorzichtiger met het inhuren van extern advies en interim-management. ‘Er is sprake van een teruglopende vraag in de markt, met name in de care-sector’, aldus Durlinger. ‘Dat merken we ook in onze contacten met andere adviesbureaus.’ Bij Zorg Consult Nederland werken zo’n 35 mensen.

Ouderenzorg, verpleeg- en verzorgingshuizen

.

Eén op vijf ouderen gepest in verzorgingshuis

Twintig procent van de ouderen in verzorgingshuizen wordt weleens door medebewoners gepest. Dit varieert van iemand negeren en roddelen tot het uitsluiten van mensen bij activiteiten of gezamenlijke maaltijden, blijkens een onderzoek vanuit de Radboud Universiteit in Nijmegen.
Nieuwe bewoners in verzorgingshuizen moeten wennen aan de omgangsvormen en regels in de nieuwe woonomgeving. Onderzoekster Trompetter: ‘Als ze zomaar ergens in de eetzaal gaan zitten, worden ze verjaagd. Sommige bewoners blijken een eigen plek te claimen aan een tafel bij mensen met wie ze willen omgaan. Ze bakenen zo hun territorium af. Sommige ouderen krijgen zelfs in hun gezicht te horen dat ze niet welkom zijn in een groep. Dit kan leiden tot een isolement.’

Gehandicaptenzorg en GGZ

.

Rechter wijst bezwaren op korting GGZ af

De rechtsgang van GGZ Nederland en de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP) om de kortingsmaatregel in de GGZ tegen te houden, heeft niet mogen baten. De rechtbank in Den Haag heeft besloten dat de minister Ab Klink van VWS de GGZ volgend jaar met 3,5 procent mag korten.

GGZ Nederland en de NVvP vinden de kortingsmaatregel onaanvaardbaar en onredelijk. De organisaties verwachten dat de continuïteit van de GGZ in het geding komt en dat de patiënt gedupeerd wordt. Rutger Jan van der Gaag, bestuursvoorzitter van de NVvP, zei eerder: ‘Wij vinden de onderbouwing van de minister aangaande de kortingsmaatregel onrechtvaardig en zien ons als belangenbehartiger van de psychiatrie dan ook genoodzaakt hiertegen in beroep te gaan.’ De vereniging vindt dat de GGZ meer dan gemiddeld en niet in verhouding tot andere sectoren wordt gekort. De rechter vindt dit echter niet bewezen en stelt dat de Staat de vrijheid heeft ‘om de kosten van de gezondheidszorg te beteugelen, omdat kostenbeheersing een publieke, in de wetgeving verankerde taak is.’

CAO-akkoord

Er is sedert 5 oktober een akkoord over de CAO Gehandicaptenzorg 2009-2011. De lonen stijgen per 1 december 2009 met 1,5% en per 1 juli 2010 met 1%. Verder stijgt in twee stappen de eindejaarsuitkering met 1,1% naar 5,75% (0,5% in 2009 en 0,6% in 2010). Daarbovenop ontvangen werknemers eind dit jaar een eenmalige uitkering van 1,25%. Een belangrijk element uit het onderhandelingsresultaat is de afspraken over de modernisering van het levensfasebeleid. Hierdoor biedt de CAO meer mogelijkheden aan werknemers om werk en privé goed te combineren. Zodoende wordt een belangrijke stap gezet om de aantrekkelijkheid van de gehandicaptenzorg voor medewerkers van alle leeftijden te vergroten. Verlofregelingen, waar slechts bepaalde leeftijdsgroepen gebruik van mogen maken, worden vervangen door een persoonlijk budget levensfase (PBL). Iedere werknemer krijgt vanaf 2010 dit verlof, dat naar keuze direct of op langere termijn kan worden ingezet. In een periode van vier jaar groeit dit PBL van 20 naar 35 uur per jaar. Voor werknemers vanaf 45 jaar zijn overgangsmaatregelen afgesproken.

Ook andere leeftijdsafhankelijke (ontzie)regelingen vervallen per 2010, met uitzondering van de nachtdiensten. Medewerkers van 57 jaar en ouder mogen zelf bepalen of zij nachtdiensten willen draaien. Voor huidige gebruikers van de regeling geldt een garantieregeling. Op 29 oktober werd het akkoord aan de leden van de VGN ter instemming voorgelegd; vervolgens zal de formele ondertekening eind november kunnen plaatsvinden.

Internationaal

.

EU pakt gezondheidsverschillen in Europa aan

De Europese Commissie wil de grote verschillen in de gezondheid van inwoners van de EU verkleinen. Hiertoe heeft zij op 20 oktober een aantal maatregelen aangekondigd. De gemiddelde levensverwachting voor vrouwen in de 27 EU-landen verschilt tot 8 jaar, voor mannen is dat zelfs 14 jaar. Ook binnen landen bestaan grote verschillen. De commissie wil de kennis vergroten en zorgen voor een betere verzameling van gegevens en monitoring. Volgens de commissie moeten regio’s en populaties met een minder goede gemiddelde gezondheid geholpen worden om daar iets aan te doen. Daarom is volgens de commissie meer aandacht nodig voor minder bevoordeelde mensen, bijvoorbeeld bij het verstrekken van diensten op het gebied van gezondheid en de promotie van een gezonde levensstijl. Daarnaast zijn ook verbeteringen in de leef- en werkomstandigheden van belang.

Nederlandse arts krijgt Martin Buber Plaquette

De Nederlandse arts Hugo Tempelman en zijn vrouw Liesje Tempelman ontvangen de Martin Buber Plaquette vanwege hun jarenlange inzet tegen aids in de townships rondom Johannesburg en daarbuiten. Zij krijgen deze jaarlijkse prijs uitgereikt tijdens het Internationale Cultuur- en Wetenschapsfestival EURIADE op 13 november. Martin Buber was een Joods filosoof die bekendheid geniet vanwege zijn ‘Ik-Jij’-Dialogisch Principe: het luisteren naar de medemens en antwoorden geven. Eerder namen Michail Gorbatsjov en zijn dochter Irina Michailovna Virganskaia, Herman van Veen, Waris Dirie en Helmut Schmidt de prijs in ontvangst. Hugo en Liesje Tempelman hebben onder meer het medisch centrum Ndlovu Medical Centre in Elandsdoorn, Mpumalanga gebouwd en een cultureel centrum in Soweto.

Ter lering en vermaak

.

NVZD-bestuur wil directeur Jan Aghina ontslaan

Vlak nadat het akkoord tot stand gekomen is tussen de NVTZ (de werkgevers instellingsdirecteuren) en de NVZD (de instellingsdirecteuren) – zie boven – poogt het NVZD-bestuur zijn directeur Jan Aghina te ontslaan. Veel leden van de NVZD reageren woedend en nemen het op voor de directeur, die hun ook bijstond wanneer ze persoonlijk in moeilijkheden waren gekomen.


N.B. Niet alle formuleringen zijn diepgaand overwogen. Eventuele tekortkomingen worden in een volgende aflevering gecorrigeerd.