dinsdag 2 november 2010

Werkgroepen van het Landelijk Ouderverbond - 29 mei



Op 29 mei 2010 kwamen ongeveer 40 ouders met (volwassen) kinderen in vele heilpedagogische en sociaaltherapeutische instellingen in Zeist bijeen. Doel van hun bijeenkomst was om vast te stellen wat de belangrijkste antroposofische kwaliteitskenmerken zijn in de huizen waar hun kinderen verblijven en hoe die kenmerken in de tegenwoordige praktijk zijn terug te vinden. Het Landelijk Ouderverbond (LOV), de club waar alle ouderverenigingen lid van zijn, had vooraf de onderstaande opstelling aan de deelnemers gestuurd.

Typisch antroposofische kwaliteitselementen:

– Ritme van dagen, weken, seizoenen, jaren wordt bewust beleefd;
– Er is sprake van een doorleefde spiritualiteit, bijvoorbeeld door spreuken, jaarfeesten, zondagsviering;
– De deelnemers krijgen allerlei ontwikkelingskansen, dus ook onderwijs, ook werk, ook taken waar ze goed in zijn;
– Kunst is belangrijk in instelling, huis en werk;
– Het belang van de groep als gezondmakende kracht wordt ingezien;
– In de relatie deelnemer-medewerker is gelijkwaardigheid de basis; een deelnemer is een volwaardig persoon met een zorgindicatie;
– Medewerkers, deelnemers en familieleden worden gezien als een gemeenschap;
– Medische zorg en therapieën zijn gebaseerd op de antroposofie; voedsel is gebaseerd op biologisch-dynamische inzichten.

Het resultaat van deze klankbordbijeenkomst was dat allen zich achter deze kwaliteitselementen stelden. De toepassing ervan leverde echter een sterk wisselend beeld op. Naast positieve voorbeelden waren er ook minder positieve. Dit laatste is vooral een gevolg van te weinig kennis en geld.

Om de situatie te verbeteren worden er onder auspiciën van het LOV drie werkgroepen ingesteld die gaan proberen landelijk bijdragen te leveren.

Werkgroep 1: contact met de maatschappij (naar buiten): welke regelgeving is belangrijk, hoe kunnen niet-gefinancierde zaken toch bereikt worden, wat is belangrijk en wat niet, beïnvloeding van organisaties, de politiek etc . Het naar buiten brengen van heilpedagogie en sociaaltherapie.

Werkgroep 2: opstellen van vragen voor het klanttevredenheidsonderzoek specifiek gericht op heilpedagogische en sociaaltherapeutische instellingen. Met deze vragen kunnen de cliëntenraden in de instellingen de kwaliteit benoemen.

Werkgroep 3: kennisoverdracht aan ouders en familie van bewoners over de inhoud en de waarde van de genoemde antroposofische kwaliteitskenmerken. We denken aan een interactieve aanpak, waarbij ook andere onderwerpen als heterogene, verticale groepen en de rol van ouders in de instelling aan de orde kunnen komen.

Op de site van het LOV (www.landelijkouderverbond.nl) zal te volgen zijn hoe deze processen zich zullen ontwikkelen.

Steven ten Brinke, voorzitter LOV

.

CQ-Index Antroposofische Gezondheidszorg

.

Het Lectoraat Antroposofische Gezondheidszorg aan Hogeschool Leiden is bezig met de validatie-meting van de Consumer Quality Index Antroposofische Gezondheidszorg (CQ-Index AG). Het doel van deze onderzoeksmeting is de oplevering van een gevalideerde patiëntenvragenlijst voor de gehele eerste lijn. Dit meetinstrument zal een belangrijke bijdrage leveren aan de wetenschappelijke verantwoording van de kwaliteit van de antroposofische gezondheidszorg.

In de komende maanden worden alle gegevens verzameld. In mei 2011 zal naar verwachting de rapportage gereed zijn en is er een eigentijds meetinstrument om de klantervaringen met de eerstelijns antroposofische gezondheidszorg routinematig te kunnen gaan meten.

Wat is de CQ-Index?

De CQ-Index is een landelijk gestandaardiseerde patiëntenvragenlijst. De CQ-Index wordt ontwikkeld voor uiteenlopende groepen patiënten en facetten van de gezondheidszorg en er zijn er in de loop van de afgelopen jaren veel ontwikkeld. Bijvoorbeeld voor huisartsenzorg, fysiotherapie, specifieke operaties en jeugdgezondheidszorg. De coördinatie en het toezicht ligt bij het Centrum Klantervaring Zorg (CKZ). Dit is onderdeel van het Nivel.

Vragenlijst

De CQ-index AG is in het afgelopen jaar ontwikkeld en heeft als basis de bestaande CQ-Index Huisartsenzorg. Daarnaast bevat de lijst vragen over de specifieke eigenheid van de AG. De basis CQ-Index Huisartsenzorg maakt het mogelijk om de resultaten te vergelijken met andere huisartsen. Met de aanvullende vragen kan de antroposofische zorg naar eigen aard gemeten worden. De vragenlijst is voor (huis)artsen, therapeuten en andere zorgverleners in de eerste lijn. De vragenlijst kan in de toekomst ook gebruikt worden om antroposofische beroepsgroepen en zorginstellingen met elkaar te vergelijken.

Twintig huisartspraktijken

In totaal werken twintig huisartspraktijken mee aan het onderzoek. De hierbij betrokken artsen zijn: Harko Alkema, Jaap Blom, Matthijs Christiaanse, Hugo Cost Budde, Ernst Ellis, Marco Ephraim, Christine Huntjens, Bart Janssen, José Korte, Joost Laceulle, Casper Post Uiterweer, Henk Reinink, Jeanette van der Schuit, Peter Staal, Marijke van Veen, Toyna van Walre de Bordes, Egbert van Wijk, Madeleen Winkler/George Maissan en Christof Zwart.

Meer informatie over het project vindt u hier.

.

De kleur blauw en kunstzinnige therapie

.

Na meer dan 2,5 jaar hard werken verschijnt binnenkort een nieuwe publicatie van Wil Uitgeest, docent Kunstzinnige Therapie en lid van de kenniskring van het Lectoraat Antroposofische Gezondheidszorg aan Hogeschool Leiden. Onderwerp is het gebruik van Goethe’s fenomenologische methode in het als kunstzinnig therapeut professioneel omgaan met de kleuren. In het boek wordt dit beschreven aan de hand van de kleur ‘blauw’.

Wat is het belang van dit boek? Allereerst is het belang ervan dat hierin een methodiek beschreven is die een methodische leidraad biedt voor kunstzinnige therapeuten in opleiding en voor diegenen die al in de zorgpraktijk aan het werk zijn. Ten tweede wordt daarmee tevens een eerste wetenschappelijke verantwoording gegeven van de methode waarmee de kunstzinnige therapie veelal werkt. Ten derde wordt in dit boek inzichtelijk gemaakt wat de bijdrage van deze methode aan het onderzoek naar kleurkwaliteiten is.

Ten vierde wordt de zogenaamde fenomenologische methode van Goethe vruchtbaar gemaakt voor het werk van de kunstzinnig therapeut. Tenslotte levert dit boek een bijdrage aan de discussie die op dit moment in de gezondheidszorg aan het opkomen is over de rol van het professionele, klinische oordeel binnen de evidence-based medicine benadering. Steeds duidelijker wordt namelijk, dat er naast de evidence-based ontwikkelde protocollen en richtlijnen, ruimte moet zijn voor het klinisch redeneren, om de zorg op maat te maken voor de individuele patiënt en diens unieke en complexe situatie. Dit betekent dat ook het klinisch redeneren een verdere professionaliseringsslag zal moeten maken om niet te vervallen in willekeur en subjectiviteit.

De in dit boek beschreven methodiek kan een bijdrage leveren aan deze professionaliseringslag. Het boek zal gepresenteerd worden op het symposium van het lectoraat op 12 november 2010 (zie Agenda NVAZ).

Ook in Scienceguide kwam Goethe’s wetenschappelijke werk over kleuren in het kader van 200 jaar kleurenleer aan de orde. Meer hierover leest u hier.

Bron tekst: Lectoraat Antroposofische Gezondheidszorg.

Bron afbeelding: http://www.ikan.nu/

.

Onderzoek klantervaringen Kindertherapeuticum


Het Lectoraat Antroposofische Gezondheidszorg aan Hogeschool Leiden doet onderzoek naar klantervaringen in het Kindertherapeuticum te Zeist.

De klantervaringen van 1.033 ouders van patiënten, 51 verwijzende antroposofische artsen en 157 antroposofische therapeuten waarmee samengewerkt wordt, zijn in kaart gebracht. Het rapport met resultaten en aanbevelingen zal tijdens het symposium op 12 november 2010 (zie Agenda NVAZ) worden gepresenteerd.

Na het symposium zal het onderzoek als PDF-file te downloaden zijn op de websites van het lectoraat Antroposofische Gezondheidszorg en van het Kindertherapeuticum.

Zwitserse studie kosteneffectiviteit complementaire behandelwijzen

.

De vorige keer hadden wij het bericht dat ‘Antroposofische zorg goedkoper’ is, dankzij het kostenonderzoek naar complementaire geneeswijzen van Kooreman en Baars. Nu meldt het Lectoraat Antroposofische Gezondheidszorg aan Hogeschool Leiden het volgende.

De conclusie van dit onderzoek was dat in de onderzochte groep Nederlandse huisartsen, de huisartsen die zich na hun reguliere opleiding hebben geschoold in complementaire geneeswijzen op het gebied van antroposofie, homeopathie of acupunctuur, veel goedkoper werken dan hun collega’s die dat niet deden.

In nieuw Zwitsers onderzoek (Studer en Busato, 2010) onder 318 artsen over 11.615 behandelingen werden soortgelijke resultaten als in het Nederlandse onderzoek gevonden. Ondanks de langere duur van de consulten, zijn huisartsen die regulier én aanvullend gecertificeerd complementair werken goedkoper (29%) en zijn hun patiënten meer tevreden in vergelijking met patiënten van reguliere huisartsen. En dit ondanks het feit dat het percentage chronisch zieke patiënten in deze praktijken aanzienlijk hoger is en dit over het algemeen geassocieerd is met hogere kosten. Meer informatie leest u hier.

.

Drama in Portugal


In De Digitale Verbreding nr. 15 van 7 maart dit jaar was er nieuws over ‘Casa de Santa Isabel’ in Portugal. Het bericht over de dreigende aanleg van een snelweg bleek gelukkig loos alarm. In de nacht van 2 op 3 oktober speelde zich daar echter alsnog een vreselijk drama af. De ‘Casa Elias’, het eerste huis warmee het initiatief in 1981 was begonnen met veel ondersteuning vanuit Nederland, brandde volledig af.

Rond half twee ’s nachts werd een medewerkster wakker en ontdekte de brand. Het huis ernaast en de brandweer werden gewaarschuwd. In huis bevonden zich acht kinderen en twee medewerksters. Alle kinderen konden worden gered. Op het laatst ontdekte echter de in huis wonende medewerkster Maria Linares (41) dat haar eigen middelste kind van acht jaar oud ontbrak. Zij ging het brandende huis in om het te redden. Beiden overleefden het niet en werden veel later na lang zoeken in de ruïne ontdekt, arm in arm.

Haar andere twee kinderen zijn wees geworden en hebben als vertrouwde omgeving alleen nog de gemeenschap van Casa de Santa Isabel. Alle kinderen uit Casa Elias (de meesten zijn afkomstig uit sociaal zwakke milieus) worden verspreid over de overige vijf huizen, ver genoeg van de plek des onheils, om niet nog sterker getraumatiseerd te raken. Het hele dorp São Romão en alle vrienden van de instelling zijn diep getroffen door dit ongeluk.

Het woonhuis voor de kinderen zal herbouwd moeten worden. Middelen hiervoor ontbreken echter. Volgens eerste schattingen zal dit 200.000 euro kosten. De Iona Stichting heeft in Nederland een bankrekening geopend voor giften, waarbij belastingaftrek geldt: rekeningnummer 21 21 89 840 ten name van Iona Stichting Amsterdam onder vermelding van ‘Fonds 2146’ of ‘Santa Isabel’.

.

ELIANT bijna een miljoen


ELIANT is een alliantie van op antroposofie gebaseerde initiatieven voor:

– Vrijheid van therapiekeuze
– Vrijheid van onderwijs
– Behoud van biologisch-dynamische landbouw

De alliantie wil de werkgebieden van de antroposofische beweging een politieke stem geven in de EU. Er zijn nog slechts 9.000 (!) Europese handtekeningen nodig om het beoogde miljoen te behalen die ELIANT dan aan de Europese Commissie te Brussel wil overhandigen.

Heeft u al getekend, maar kent u nog nieuwe ouders, patiënten, medewerkers die Eliant niet kennen? Verwijs ze dan door naar www.eliant.nl om meer te lezen over dit initiatief en om hun handtekening te zetten. Alvast hartelijk dank voor uw medewerking!

NB: Het heeft geen zin om dubbel te ondertekenen! Dit willen wij dan ook graag voorkomen vanwege alle extra werkzaamheden die hiermee gepaard gaan.

Voor meer informatie, digitaal tekenen of handtekeningenlijsten downloaden: www.eliant.nl.
.

Nascholingscursus ‘Kunst In Contact met Kinderen’

.

Voor kunstzinnig therapeuten beeldend, psychologen, orthopedagogen c.q. gedragsdeskundigen: ‘Kunst in contact met kinderen’.

‘KICK’ is een kunstzinnige sociale vaardigheidscursus voor jongeren in de leeftijd van 10-14 jaar, om met kunstzinnige beeldende middelen, de sociale redzaamheid, de sociale weerbaarheid en de sociale competenties te bevorderen. Meer informatie over Kunst in contact met kinderen.

Data en tijd: woensdagen 5 en 19 januari, en 2 en 16 februari 2011 van 10.00 tot 16.00 uur, inschrijven vóór 15 december 2010 kan door middel van het inschrijfformulier.

Plaats: Hogeschool Leiden, Zernikedreef 11, 2333 CK Leiden.

Docenten: Drs. Thea Giesen, gz-psycholoog en Marijke de Mare, Kunstzinning therapeut beeldend.

Kosten: €475 inclusief koffie/thee, lunch en handboek.

Contactpersoon: Alice Kurpershoek 071-5188 710, e-mail kurpershoek.a@hsleiden.nl

.

Aankondiging symposium, congres en minor

.

Op de website van de NVAZ zijn op de pagina met de Agenda de volgende twee aankondigingen te vinden.

– vrijdag 12 november: Symposium ‘Preventief en curatief gezondheid bevorderen’. Lectoraat Antroposofische Gezondheidszorg, Hogeschool Leiden

– vrijdag en zaterdag 26 en 27 november: Herfstcongres 2010 ‘Slapen & Waken – Harmonie & Verstoring’. Visie en behandeling in de verschillende therapieën op antroposofische grondslag


Minor antroposofische gezondheidszorg voor studenten in het HBO (3e en 4e jaars) en WO in hun bachelorfase (3e jaars)

Voor meer informatie over overige opleidingen op gebied van antroposofische gezondheidszorg kunt u terecht op de overzichtspagina op de website van de NVAZ.


donderdag 17 juni 2010

De Digitale Verbreding, uitgave 16, van 17 juni 2010


Dit is zestiende aflevering van De Digitale Verbreding. Na de opening ‘Van de redactie’ met nadere bijzonderheden vindt u meteen het uitgebreide ‘Conceptverslag Algemene Ledenvergadering NVAZ op 13 april 2010’.

Er volgt onder meer nieuws van het ‘Lectoraat Antroposofische Gezondheidszorg’, maar ook over ‘Nieuwsbrieven te kust en te keur’ en ‘Voortgang integratieve polikliniek’. Een belangrijke ontwikkeling is het aanbieden van de antroposofische minor ‘Een andere kijk op gezondheid en ziekte’.

We zijn nog geen anderhalf jaar online, maar we hebben intussen de tienduizendste bezoeker al kunnen noteren.

Om De Digitale Verbreding nr. 16 te kunnen printen, klik hier voor een pdf-document van deze uitgave.

Van de redactie
Conceptverslag Algemene Ledenvergadering NVAZ op 13 april
Verslag Themadag kwaliteit op 3 juni
Antroposofische zorg goedkoper
Lectoraat Antroposofische Gezondheidszorg
Nieuwsbrieven te kust en te keur
Voortgang integratieve polikliniek
Minor antroposofische gezondheidszorg
Aankondiging conferentie BewustZijn creëren

Van de redactie


Deze 16e editie van De Digitale Verbreding heeft langer op zich laten wachten dan gebruikelijk. De tijd heeft echter niet stilgestaan en er zijn weer belangrijke stappen gezet in het proces van omvorming van de NVAZ.

Sinds de vorige editie van 2 maart heeft de Algemene Ledenvergadering plaatsgevonden. Een verslag hiervan in concept treft u hieronder aan. Wederom is er voor gekozen om het verslag hiermee vrijwel onverkort in De Digitale Verbreding op te nemen. Enkele details, onder meer de opmerkingen in de rondvraag, zijn hier weggelaten. Het volledige verslag wordt in concept aan de leden toegestuurd en zal in de najaarsvergadering worden vastgesteld.

In de Algemene Ledenvergadering is een besluit tot statutenwijziging genomen, het jaarverslag NVAZ 2009 is vastgesteld en goedgekeurd en is het beleidsplan 2010-2013 vastgesteld. Het jaarverslag en beleidsplan 2010-2013 zijn op de website www.nvaz.nl gepubliceerd (zie ‘Publicaties’ en vervolgens ‘Vereniging’).

Ook de omvorming van het bureau NVAZ naar een klein wendbaar en professioneel verenigingssecretariaat is in een nieuwe fase gekomen. Na een overgangsperiode met slechts één verenigingssecretaris a.i. zijn nu twee nieuwe verenigingssecretarissen gestart, mevrouw Willy Verboom en mevrouw Linda te Wierike, respectievelijk per 1 april en per 10 mei. Daarmee breekt na een tussenfase een tijd aan waarin veel ontwikkelingen opnieuw opgepakt en projecten opgestart gaan worden.

Linda te Wierike zal met ingang van de volgende editie van De Digitale Verbreding de plaats van Maarten Michiel Mahler als hoofdredacteur innemen.

Rest nog te zeggen dat de datum voor de volgende ALV is vastgesteld op dinsdag 23 november 2010.

Redactie

Conceptverslag Algemene Ledenvergadering NVAZ op 13 april 2010


Locatie: Kleine tuinzaal, Antropia, Driebergen

Welkom en introductie

Voorzitter van het NVAZ-bestuur Bert Vroon, die deze avond als voorzitter optreedt, heet de aanwezigen van harte welkom. In het bijzonder Linda te Wierike en Willy Verboom die in dienst zijn getreden als verenigingssecretaris.

Als opmaat leest de voorzitter het gedicht Lente van Vasalis en het gedicht over de langste weg, die de weg naar binnen is, uit de bundel Merkstenen van Dag Hammarskjold.

Jaarverslag en Jaarrekening 2009

In verband met het ontbreken van een kascommissie en de precaire financiële situatie is de heer Blankenstein (van Asselt Accountants) aanwezig bij de presentatie van het jaarverslag. Ook de komende jaren zal de accountant aanwezig zijn bij behandeling van de jaarrekening om de nodige toelichting te kunnen geven.

De heer Blankenstein geeft een korte toelichting op de jaarrekening. De NVAZ heeft een moeilijke start gehad met aanzienlijk financiële problemen. Het afscheid nemen van enkele personeelsleden heeft langer geduurd dan was voorzien. De NVAZ heeft een negatieve liquiditeitspositie van meer dan één ton €. In 2009 zijn er veranderingen ten goede opgetreden. Het jaar kon voor het eerst met een licht positief resultaat worden afgesloten. Mede doordat de medewerkers formeel bij Zonnehuizen in dienst zijn en bij de NVAZ gedetacheerd worden en Zonnehuizen bereid is de salariskosten voor te financieren, is de continuïteit gewaarborgd. De vooruitzichten voor 2010 zijn positief. De voorzitter doet desondanks een dringend beroep op de leden de contributie tijdig te voldoen vanwege de liquiditeitspositie.

Vervolgens wordt de jaarrekening 2009, formeel door de Ledenraad, vastgesteld.

Vanuit de vergadering wordt de vraag gesteld wat het precieze aantal leden van de sector Therapeutica is. In het jaarverslag worden achttien leden genoemd. Dit is een afname ten opzichte van vorige jaren. Wat is hiervan de reden? De voorzitter geeft een toelichting. De genoemde leden in het jaarverslag zijn de leden die formeel lid zijn en contributie betalen. Het bestuur zal nagaan wat de status van de niet genoemde leden is.

Het inhoudelijk jaarverslag wordt vastgesteld.

Verslag Algemene Ledenvergadering 24 november 2009

De titel van het verslag zal gewijzigd worden in Verslag Ledenraad, daar deze vergadering in formele zin een bijeenkomst van de ledenraad was. De suggesties van de leden over de speerpunten van beleid en taken voor de NVAZ zijn alle overgenomen en in het beleidsplan opgenomen. Op de vraag van Frans Broekhuizen (Raad van Bestuur Zonnehuizen) over een verdere bundeling van opleidingen in het veld van de antroposofische werkzaamheid wordt geantwoord dat dit onderwerp is opgenomen in het beleidsplan.

Het verslag wordt vastgesteld.

Besluit tot wijziging van de statuten

In de vergadering van 24 november 2009 is besloten te komen tot een structuurwijziging van de NVAZ. Doel was te komen tot een bestuurlijke en juridische omvorming van een vereniging met een ledenraad naar een vereniging met een Algemene Ledenvergadering. Bestuur en ledenraad hebben zich hierover beraden en zijn tot de conclusie gekomen dat het niet productief en constructief is de ledenraad te handhaven.

Voor wat betreft het stemrecht: er is een stemformule geformuleerd die tot doel heeft recht te doen aan alle leden, zowel de grote instellingen als de kleinere therapeutica en beroepsverenigingen. Voor de stemverhoudingen is het noodzakelijk dat van de leden de omzet bekend is.

De voorzitter brengt de statutenwijziging in stemming, het wettelijk vereiste quorum van de ledenraad is aanwezig. Unaniem wordt besloten tot wijziging van de statuten overeenkomstig de conceptstatuten.

Beleidsplan 2010-2013

In het voorliggende beleidsplan zijn de suggesties en aanbevelingen van de leden zoals aangegeven in de vergadering van 24 november 2009 opgenomen en verwerkt. De voorzitter geeft gelegenheid tot bespreking van het beleidsplan.

Truida de Raaf, namens de NVAP, merkt op dat zij de speerpunten van de NVAZ graag wat breder zou willen zien geformuleerd. Het is belangrijk tot een betere afstemming te komen voor onder andere de aspecten opleiding, patiënten, producenten. NVAZ-bestuurslid Marinus van de Meulen vraagt of dit genoemd moet worden in het beleidsplan van de NVAZ of wellicht thuishoort bij het Platform Antroposofische Gezondheidszorg (PAG), waar de NVAZ met drie vertegenwoordigers aan deel neemt.

De voorzitter nodigt Truida de Raaf uit in de eerstvolgende bestuursvergadering van de NVAZ als gedelegeerde van de PAG aanwezig te zijn om gezamenlijk te komen tot een scherpere formulering van deze ambities.

Het beleidsplan 2010-2013 wordt vastgesteld.

Toekomst bestuur NVAZ

De NVAZ heeft een moeizame incubinatietijd gehad. Het is belangrijk gebleken trouw te zijn aan elkaar en aan de idealen. Een tweetal bestuursleden heeft in 2009 afscheid genomen: Yvon ten Brummelhuis en Hanno Niemeijer.

Nu de NVAZ in een rustiger vaarwater is gekomen, is het tijd nieuwe bestuurleden te gaan werven. De vraag aan de zittende bestuursleden is of zij willen door gaan. Mede afhankelijk van deze reacties zullen vacatures gesteld worden.

De voorzitter zal bij de verschillende sectoren inventariseren of zij passende kandidaten kunnen voordragen. Hierbij is met name de expertise van kandidaten van belang, meer dan de positie die zij bekleden. Wel is het ook verstandig om te kijken naar mensen met een langdurige biografie binnen de antroposofische zorg.

Belangrijk is dat het mensen zijn met voldoende draagvlak en vertrouwen binnen de NVAZ. De wens is om in 2011 het bestuur weer voltallig te hebben. Vanuit de vergadering wordt de suggestie gedaan acht te slaan op de man-vrouwverhouding binnen het bestuur. Ook wordt de vraag gesteld wanneer bekend is wie in het huidige bestuur doorgaan. De voorzitter geeft aan dat dit in de bestuursvergadering van 26 mei 2010 aan de orde gesteld wordt.

Presentatie Lectoraat Antroposofische Gezondheidszorg

Erik Baars is door het bestuur uitgenodigd om tijdens deze ALV een presentatie te geven over de voortgang en resultaten van het lectoraat Antroposofische Gezondheidszorg aan Hogeschool Leiden. Hij geeft aan de hand van een powerpointpresentatie een indrukwekkend en helder beeld hiervan.

Erik Baars geeft een persoonlijke toelichting op het ontstaan van het lectoraat. Na een voorbereidend en verkennend jaar is het lectoraat op 1 januari 2008 voor een periode van drie jaar van start gegaan. De afgelopen anderhalf jaar is gewerkt aan drie centrale onderzoekslijnen:

– De gezondheid bevorderen;
– De professionele ambachtelijkheid van de zorgmethodieken;
– De organisatie van gezondheidszorginstellingen.

De antroposofische gezondheidszorg maakt zware tijden door. De voornaamste uitdagingen en kansen zijn:

– Het versterken van bewijs van (kosten-)effectiviteit en veiligheid van behandelmethodes.
– De toenemende interesse in aanvullend kwaliteitsbeleid in gezondheidzorg­instellingen.
– De opkomst van een ‘health promotion’ benadering
– De opkomst van de oriëntatie op het individu.

Vervolgens geeft Erik Baars een overzicht van de rol van lectoraten. Deze zijn gestart in 2001 met als kerntaken praktijkonderzoek en kenniscirculatie. In 2010 zijn er 450 lectoren die op Europees beleidsniveau als onderzoekscentra met een eigen taak erkend worden.

De stand van zaken voor wat betreft het (praktijk)onderzoek in de Antroposofische Gezondheidszorg is:

– het aantal wetenschappelijke internationale publicatie is minimaal (ongeveer 590);
– er is in het geheel genomen in het AG-veld weinig ruimte, know how en expertise voor eigen onderzoek en innovaties;
– internationaal zal ingezet moeten worden op leerstoelen en specifieke onderzoekslijnen;
– gezien de geringe capaciteit en beperkte middelen is er een noodzaak tot focussen, bundeling en samenwerking, zowel nationaal als internationaal.

Onderzoek Antroposofische Gezondheidszorg

Marinus van der Meulen geeft een toelichting op de presentatie van Erik Baars en stelt de vergadering de vraag hoe deze de toekomst van het lectoraat en de leerstoel ziet en wat de leden daar financieel aan willen bijdragen.

Het bestuur heeft enkele mensen benaderd om een gezamenlijk document te schrijven met overkoepelende thema’s die relevant zijn voor onderzoeksbeleid binnen de antroposofische gezondheidszorg in Nederland in de breedste zin. Guus van der Bie van het Louis Bolk Instituut werd vervolgens gevraagd om aanvullend vanuit het perspectief van de eerstelijns gezondheidszorg mee te denken. Marinus van der Meulen vraagt de leden hun reacties te geven op het stuk ‘focussen, bundelen en afstemmen’.

Verschillende leden spreken hun waardering uit voor de inspanningen geleverd door Erik Baars. Een ieder is van mening dat het van groot belang is om de leerstoel en het lectoraat te ondersteunen. Pim Blomaard (Raphaëlstichting) voert een warm pleidooi om een gezamenlijke inspanning te leveren deze ankerpunten voor de antroposofische zorg te behouden. Merlijn Trouw (OlmenEs) biedt aan de leden van de sector instellingen te benaderen over hun eventuele bijdrage aan het lectoraat en de leerstoel.

Tot slot deelt de voorzitter mee dat het bestuur op korte termijn een brief zal sturen met het verzoek aan de leden op korte termijn aan te geven voor welk bedrag zij jaarlijks gedurende vier jaar bereid zijn financieel te participeren in beide onderzoeksprogramma’s.

Rondvraag en afsluiting

De voorzitter dankt een ieder voor zijn komst en sluit de vergadering.

Verslag Themadag kwaliteit op 3 juni


Hoe kunnen we de antroposofie in het kwaliteitssysteem meer een plek geven en daardoor een bijdrage leveren aan goede zorg? Het kwaliteitsmanagementsysteem wordt vaak als knellend ervaren om goede zorg te kunnen leveren. Waar is het van nut zijn en waar is het knellend?

Dat waren de vragen die centraal stonden op de NVAZ-themadag ‘De kunst van het zorgen en een kwaliteitsmanagementsysteem – Hoe gaat dat samen?’ Deze werd gehouden op donderdag 3 juni in Christophorus te Bosch en Duin en was bedoeld voor kwaliteitsmedewerkers en leidinggevenden die werkzaam zijn in antroposofische zorginstellingen.

Als sprekers traden Karen Wuertz en Erik Baars op. De eerste met een voordracht over ‘Stilzwijgende evidenties: de papieren werkelijkheid van de zorg. De tweede presenteerde een onderzoek binnen Camphill: ‘Meten en antroposofische kwaliteit: (hoe) gaat dat samen?’ Beiden verzorgden ook workshops, Karin over ‘Kwaliteit funderen in de zorgrelatie: waarom en hoe?’ en Erik over het door hem gepresenteerde onderzoek.

Van deze themadag is een uitvoerig inhoudelijk verslag gemaakt, dat u hier kunt downloaden.


Op donderdagmiddag en -avond 17 juni werd het NVAZ-symposium ‘Ruimte voor ontwikkeling – Over de betekenis van verbinding in de zorg’ georganiseerd voor mensen die werkzaam zijn in de antroposofische gezondheidszorg.

Het verlenen van zorg aan mensen is een kunst. Het aangaan van verbinding speelt daarbij een wezenlijke rol, zowel in de eerste als in de tweede lijn. Door zich te verbinden komen mogelijkheden van mensen tot ontwikkeling die anders verborgen blijven.

Zorg draagt daaraan bij wanneer zorgverleners erin slagen om eerst zelf een verbinding aan te gaan. Kwaliteit van zorg is in belangrijke mate kwaliteit van wat zich tussen mensen afspeelt. In de verschillende sectoren van de zorg krijgt verbinding een andere inkleuring. Wat verbindt ons in de antroposofische gezondheidszorg? Wat betekent verbinding als organisatieprincipe?

Medewerkenden aan dit symposium waren Hans Reinders, Lydia Helwig Nazarova, Astrid van Zon, Marjanke de Jong, Karen Wuertz en Erik Beemster. Het programma bestond onder meer uit plenaire interviews en interactieve werkvormen in groepen. De avond werd afgesloten met een inhoudelijke bijdrage van Lydia Helwig Nazarova over verbinding als organisatieprincipe.

In de volgende De Digitale Verbreding zal ook hiervan een verslag worden opgenomen.

Antroposofische zorg goedkoper


De Universiteit van Tilburg bracht op dinsdag 8 juni een opzienbarend persbericht uit. Dezelfde dag was de Volkskrant al gekomen met ‘Semi-alternatieve huisarts werkt “stuk goedkoper”’:

‘Huisartsen die ook alternatieve geneeswijzen als accupunctuur, antroposofische gezondheidszorg en homeopathie aanbieden, werken 15 procent goedkoper dan reguliere huisartsen.

Dit blijkt uit onderzoek van de Tilburgse hoogleraar gezondheidseconomie Peter Kooreman en de Leidse epidemioloog en lector antroposofische gezondheidszorg Erik Baars. De onderzoekers bestudeerden de gegevens van alle 150 duizend verzekerden van de Haagse zorgverzekeraar Azivo.

Uit de gegevens blijkt dat de patiënten van huisartsen die ook alternatieve geneeswijzen aanbieden, minder medicijnen gebruiken en minder vaak in het ziekenhuis worden opgenomen. Bij patiënten van boven de 75 jaar die een antroposofische huisarts bezoeken, loopt de kostenbesparing zelfs op tot 25 procent. Volgens de onderzoekers is er geen aanwijzing dat deze patiënten te weinig zorg krijgen. De levensverwachting ligt zelfs hoger dan voor patiënten van reguliere artsen.’

Het persbericht van de universiteit, ‘Huisartsen met kennis aanvullende geneeswijzen werken goedkoper’, luidde als volgt:

‘Huisartsen die zich na hun reguliere opleiding hebben geschoold in complementaire geneeswijzen op het gebied van antroposofie, homeopathie of acupunctuur werken veel goedkoper dan hun collega’s die dat niet deden. Dat blijkt uit onderzoek van de Tilburgse hoogleraar Gezondheidseconomie Peter Kooreman en de Leidse lector Erik Baars.

Ongeveer 4 procent van de Nederlandse huisartsen heeft na de reguliere artsenopleiding een erkende opleiding voltooid in aanvullende geneeswijzen De onderzoekers vergeleken de zorgkosten van patiënten van een complementair werkende huisarts met die van een reguliere huisarts. Kent een huisarts ook complementaire geneeswijzen, dan zijn de zorgkosten ongeveer 15 procent lager. Dat komt door zowel minder medicijnen als minder ziekenhuisopnames. Bij patiënten van 75 jaar en ouder met een antroposofische huisarts loopt de kostenbesparing zelfs op tot ongeveer 25 procent.

Volgens de onderzoekers worden de verschillen veroorzaakt door ander gedrag van zowel patiënt als arts. Patiënten met een voorkeur voor weinig medische interventies kiezen mogelijk eerder voor een complementair werkende arts. Tegelijkertijd zijn complementair werkende artsen minder gericht op symptoombestrijding en meer op het aanspreken van het zelfherstellend vermogen van patiënten. Dat gaat gepaard met terughoudendheid in het voorschrijven van relatief dure reguliere medicijnen, tests en operaties.

De onderzoekers vinden geen aanwijzingen dat de patiënten van een complementair werkende arts onvoldoende zorg krijgen. Hun patiënten hebben zelfs een iets hogere levensverwachting dan patiënten van reguliere huisartsen, ook wanneer wordt gecorrigeerd voor verschillen in sociaal-economische status.’

Lectoraat Antroposofische Gezondheidszorg


In de eerste helft van dit jaar zijn er weer twee nieuwbrieven gepubliceerd door het lectoraat Antroposofische Gezondheidszorg aan Hogeschool Leiden. Om te beginnen ‘Nieuwsbrief nr. 6 - 2010’ met onder meer een terugblik op het jaarlijks symposium. Ook is hierin aandacht voor de ontwikkelingen op het gebied van (inter)nationaal onderzoek en de CQI-Antroposofische Gezondheidszorg. Door op de nieuwsbrief te klikken, kunt u verder lezen over verschillende interessante ontwikkelingen.

Heel recent kwam de ‘Nieuwsbrief nr. 7 - 2010’ uit. Hierin onder meer de volgende onderwerpen:

– Het komende symposium ‘Gezondheid bevorderen’ op 12 november 2010. Dit is het derde symposium van het lectoraat Antroposofische Gezondheidszorg. Heeft u zin om mee te denken hoe we de gezondheid bevorderende aspecten van antroposofische gezondheidszorg goed kunnen beschrijven en/of door filmanimatie zichtbaar kunnen maken? Meldt u dan vóór 15 juni aan bij Erik Baars via baars.e@hsleiden.nl.

– Huisartsen met kennis van complementaire geneeswijzen werken goedkoper. Over dit onderwerp vindt u ook in deze Digitale Verbreding meer informatie.

– Het actieonderzoek ‘optimaal organiseren van antroposofische zorginstellingen’ is van start gegaan in twee therapeutica (antroposofische eerstelijns gezondheidszorginstellingen). Het onderzoek komt voort uit een samenwerkingsverband tussen het lectoraat Antroposofische Gezondheidszorg en het lectoraat Mens en Organisatie (Stenden Hogeschool).

– Resultaten werkzaamheden fondsenwerver. Ondanks haar korte aanstelling als projectontwikkelaar/fondsenwerver bij het lectoraat (sinds februari 2010) kan Annemarie Abbing nu al een aantal successen noemen.

Wilt u meer lezen over deze onderwerpen of het overig kort nieuws volgen van het Lectoraat Antroposofische Gezondheidszorg? Klikt u dan verder naar ‘Nieuwsbrief nr. 7 - 2010’.

Nieuwsbrieven te kust en te keur


We zien steeds meer organisaties en instellingen die een eigen nieuwsbrief in de vorm van direct mail uitbrengen. Enkele die sinds de vorige De Digitale Verbreding, uitgave 15, van 2 maart 2010 zijn verschenen, zijn het waard hier expliciet te noemen.

Als eerste eentje die we al eerder hebben gezien: de digitale nieuwsbrief van het Edith Maryon College. Op hun website staat helemaal bovenaan aangeprezen: ‘Bekijk de laatste editie van De Edithie’. Op dit moment betreft dit het derde nummer van de Edithie waarover de redactie schrijft:

‘Wij willen met de Edithie een platform creëren waarop beroepsopleidingen en nascholing in de (antroposofische) zorg en hulpverlening gepresenteerd worden. Met deze bundeling van expertise willen we met elkaar een netwerk-kenniscentrum vormen. Alle lezers van de Edithie zijn uitgenodigd hun scholingsaanbod – voor zover zij daar anderen in mee willen laten participeren – of vragen, ideeën en artikelen met betrekking tot scholingsactiviteiten in de edities van de Edithie te plaatsen.’

Twee belangrijke ontwikkelingen die in dit nummer gemeld worden, willen we hier memoreren. Om te beginnen ‘Verandering in de zorg vraagt om verandering in opleiden’, over de omvorming van de opleiding SPW naar de opleiding MZ (Maatschappelijke Zorg).

Het andere bericht gaat over ‘Samenwerking met ROC Midden-Nederland’ waarbij het Edith Maryon College zich oriënteert op samenwerking met de sector Zorg en Welzijn van ROC Midden-Nederland (ROC MN). Dit ROC heeft een groot aantal BBL (Beroeps Begeleidende Leerweg) studenten in Zorg en Welzijn en kan daarom een interessante samenwerkingspartner zijn.

Een ander nieuwsmedium dat de moeite waard is, is de eerste nieuwsbrief van de Academie voor Ervaringsleren. Dit is een nog jonge organisatie, maar met enkele oudgedienden: Albert de Vries, Erna Trouw en Anne Machiel. Zij schrijven in de introductie:

‘Er zijn af en toe artikelen waarin verslag wordt gedaan van onderzoek vanuit ervaringsleren en er zijn af en toe zaken aan te kondigen. Kortom aanleidingen om een nieuwsbrief in het leven te roepen. Voor u ligt het eerste nummer. Deze nieuwsbrief zal onregelmatig verschijnen. Wanneer u zich heeft aangemeld voor de nieuwsbrief, dan wordt u automatisch op de hoogte gehouden. Heeft u zelf artikelen of mededelingen die u zou willen plaatsen, dan ontvangen wij die graag van u.’

Hier is hij te downloaden:

Nieuwsbrief 1 (mei 2010), met daarin een kort onderzoeksverslag: Léontine Vreeman: Twee pestende leerlingen werden mijn assistent.’

Voortgang integratieve polikliniek


In De Digitale Verbreding, uitgave 13, van 16 december 2009 schreven wij over een Initiatief Behandelcentrum (Polikliniek) voor Integratieve Geneeskunde’:

‘Het initiatief om tot een polikliniek voor integratieve geneeskunde te komen is voortgekomen uit gesprekken van het bestuur van de Lievegoed Zorggroep met Karel Jan Tusenius. Max Rutgers van Rozenburg werd in 2008 door Hanno Niemeijer gevraagd om op basis van het eerder opgestelde businessplan leiding te geven aan het proces van totstandkoming. Eind november 2009 berichtte bestuurder Max Rutgers over de vorderingen.

Inmiddels is in april een vijfde nieuwsbrief van de Stichting Behandelcentrum voor Integratieve Geneeskunde uitgekomen. Daarin schrijft dezelfde Max Rutgers:

‘Na Nieuwsbrief No 4 van eind november vorig jaar is het de hoogste tijd voor een vervolgbericht. Dat wilde ik u echter pas geven wanneer er echt nieuws zou zijn. Dat is er nu. Er wordt namelijk dit jaar gestart.

– Samenwerking met het IGC in Bilthoven

In de afgelopen maanden is er hard gewerkt om een begin te kunnen maken met onze polikliniek voor integratieve geneeskunde. We zijn met het oog daarop tot samenwerking gekomen met het Integraal Gezondheidscentrum IGC in Bilthoven. De behandelingen zijn “logistiek” gunstig te combineren en onze visies en missies blijken goed op elkaar aan te sluiten. Zij vullen elkaar zelfs goed aan, terwijl de eigen identiteit behouden blijft. Er kan in zakelijk opzicht een win-win-situatie ontstaat.

– Start behandelingen in 2010

Ons voornemen is om in de loop van het najaar 2010 met de eerste groep van acht patiënten te starten. De behandelingen voor de patiënten met chronische maag- en darmklachten en met chronische klachten aan het bewegingsapparaat zullen in het IGC plaatsvinden en worden gegeven door medewerkers van het Behandelcentrum voor Integratieve Geneeskunde en het IGC. Voorgenomen is om op basis van een grondige evaluatie van het resultaat van deze behandelingen aansluitend gedurende 12 maanden een pilot te starten waaraan een grotere groep patiënten zal deelnemen. De behandelingen worden gemonitord en op effectiviteit beoordeeld.’

Begin april is een artikel in het tijdschrift Antroposana verschenen, waarin de nodige achtergrondinformatie over dit initiatief werd gegeven. Daarin was onder meer het volgende te lezen:

‘Het team dat zich verbonden heeft met het initiatief en ook de behandelingen zal gaan uitvoeren zal bestaan uit René Slot (coördinerend arts), Petra Lambert (GZ-psycholoog), Corinne Merkens (arts), Marieke Krans (arts), Louisa Roosch (psychiater), Karel Jan Tusenius (internist), Johan Ehrlich (reumatoloog) en Eef Jansen (arts-acupuncturist). Voor organisatie en management zijn verantwoordelijk Max Rutgers van Rozenburg (bestuurder stichting), Petra Lambert (directeur IGC), Corinne Merkens, Lida van der Maat en Adri de Raaf (adviseur).

Het initiatief voor de polikliniek is een aantal jaren geleden uitgegaan van het bestuur van de Lievegoed Zorggroep. Op basis van een gedegen marktonderzoek en een ondernemingsplan is in de periode 2008/2009 gezocht naar de personen die het initiatief willen dragen en werden vier fondsen bereid gevonden om de langdurige startfase mede te financieren. Dat waren de Iona Stichting, de Stichting Vrienden van de Willem Zeylmans van Emmichoven Kliniek, de Stichting ter Bevordering van de Heilpedagogie en de Stichting Ontwikkelingsfonds Raphaëlstichting.’

Minor antroposofische gezondheidszorg


Voor studenten die graag kennis wil maken met antroposofische gezichtspunten op gezondheid en ziekte, is er deze minor. De antroposofische gezondheidszorg is een vorm van integratieve zorg en hulpverlening. De minor biedt de mogelijkheid om al tijdens je studie (bachelor) deze kijk op gezondheid en ziekte kennis te leren kennen en zo je blik te verruimen.

Doelgroep
De minor is bedoeld voor studenten in het HBO (3e en 4e jaars) en WO in hun bachelorfase (3e jaars) in gezondheidszorgberoepen.

Doelen
Blikveld verruimen door de scholing van je waarneming met behulp van de goetheanistische fenomenologie. Levendiger denken vergroten van oordeelsvermogen. Kennis maken met de antroposofische mensvisie en toepassingen ten aanzien van gezondheid en ziekte.

Inhouden
Verschillende didactische werkvormen worden toegepast. Naast mondelinge overdracht en oefeningen worden er kunstzinnige werkvormen gegeven om deze andere kijk op mens en gezondheid en ziekte te ervaren.

Praktisch
– Aantal EC: 15
– Studiebelasting: 420 uur
– Locatie: Hogeschool Leiden
– Moduleleiding: Truida de Raaf, GZ-psycholoog

Klik hier voor uitgebreide informatie over de minor ‘Een andere kijk op gezondheid en ziekte’.

Voor meer informatie over overige opleidingen op gebied van antroposofische gezondheidszorg kunt u terecht op de overzichtspagina op de website van de NVAZ.

BewustZijn creëren


De internationale conferentie voor heilpedagogen en sociaaltherapeuten zal dit jaar van 4 tot en met 8 oktober in het Goetheanum, Zwitserland, worden gehouden. De titel luidt zowel (in het Duits) ‘BewusstSeinsBildung’ als (in het Engels) ‘Creating Consciousness’.

De uitnodiging vermeldt onder meer het volgende:

Lectures by Dr. Michaela Glöckler, Andreas Fischer, Prof. Dr. Thomas Fuchs, Dr. Roland Halfen, Penelope Roberts-Baring, Prof. Dr. Peter Selg and others.

Workgroups on the Study of the human being and consciousness, Curative Education in kindergarten, school and home, inclusion, Social Therapy in life, work and culture, questions of self-management, spirituality and the arts.

There will be simultaneous translation into English, Spanish, Russian, German, Swedish, French and possibly Italian.

The conference theme will be explored and developed in lectures and workshops. The workshops in particular aim to cover diverse aspects and themes relating to curative education and social therapy.

The workshops each morning will focus on developing the spiritual-scientific foundations of curative education, and on interdisciplinary dialog. The afternoon workshops will offer themed specialist further training in various fields such as curative education, schooling, therapy, social therapy, work, training, and social forms and organization.

Announcement
Programm als pdf herunterladen

Medizinische Sektion, Freie Hochschule Goetheanum
Konferenz für Heilpädagogik und Sozialtherapie

dinsdag 2 maart 2010

De Digitale Verbreding, uitgave 15, van 2 maart 2010

In deze vijftiende uitgave van De Digitale Verbreding een vooraankondiging van de belangrijke Algemene Ledenvergadering van de NVAZ op dinsdag 13 april. Vanwege de besluitvorming over wijziging van de statuten is het van belang dat twee derde van de afgevaardigden in de Ledenraad aanwezig is.

Maar ook een verslag van Alexandra Buijsman, die op 13 februari getuige was van de landelijke conferentie van de Medische Sectie van de Antroposofische Vereniging in Nederland, onder de intrigerende titel ‘Wie wordt daar nou “beter” van?’ Zij maakte deel uit van het bonte gezelschap van zo’n 370 therapeuten, artsen, groepsleiders en studenten die in Amsterdam op die dag in het Geert Groote College bijeen kwamen.

Een belangrijke aankondiging betreft de negende bewonersconferentie voor hulpvragers van sociaaltherapeutische instellingen in Nederland en België, die dit jaar zal van 25 t/m 28 mei gehouden zal worden. Met als thema: ‘In beweging zijn’.

En dan zijn er de nodige boeken verschenen, of nog te verschijnen. U vindt ze allemaal onder de links hierna, evenals een keur aan verschillende berichten, cursussen en nascholingen.

Om De Digitale Verbreding nr. 15 te kunnen printen, klik hier voor een pdf-document van deze uitgave.

Vooraankondiging ALV van de NVAZ, 13 april
Verslag ‘Wie wordt daar nou beter van?’ op 13 februari
Aankondiging bewonersconferentie voor hulpvragers, 25-28 mei
Edith Maryon College: In partnerschap het Competentie Gericht Onderwijs inrichten
Actuele ontwikkelingen op De Vijfsprong
Casa de Santa Isabel
Toermalijn in Moskou

Publicaties

Aankondiging boekpresentatie ‘Ik wil ook’, 15 april
Bespreking publicatie ‘Ogenblikken’ van Breidablick over ‘lichtmomenten’
Boekpresentaties ‘Dementie’ en ‘Uitwendige therapieën’ op 6 februari

Cursussen en nascholing

Hogeschool Leiden met twee interdisciplinaire en drie cursussen voor kunstzinnig therapeuten:
Interdisciplinaire Nascholing ‘Depressie’
Interdisciplinaire nascholing ‘De verstoorde verbinding’
Nascholingscursus ‘Kunst In Contact met Kinderen’ (KICK) voor kunstzinnig therapeuten beeldend
Nascholing ‘Binnenste buiten... en andersom’ voor kunstzinnig therapeuten beeldend
Nascholing voor kunstzinnig therapeuten ‘Vruchten van het leven’

Nascholing muziek- en euritmietherapeuten, zaterdag 6 maart
Voeding en antroposofie, 12 maart en 16 april
Symposium Brein of bewustzijn 12 maart
Studiebijeenkomst antroposofische ouderenzorg 19 maart
Kanker, achtergronden en therapieën,Zoetermeer maandag 22 en 29 maart 2010

(Bron afbeeldingen: Mirthe Duindam en Flox den Hartog Jager)
 
Site Meter